Razlike između izmjena na stranici "Napad NOVJ na Vlasenicu juna 1943."

m
Bot: popravljanje preusmjeravanja
m (Bot: migracija 2 međuwiki veza sada dostupnih na stranici d:q4215 na Wikidati)
m (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
{{Bitka
|bitka= <span style="font-size: medium;">'''Napad NOVJ na Vlasenicu juna 1943.'''
|deo= [[Drugi svetskisvjetski rat|Drugog svetskog rata]]
|slika=
|opis_slike =
|uzrok=
|teritorija=
|rezultat= Pobeda [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]]
|strana1=[[File:Flag_of_SFR_Yugoslavia.svg|20px|border]] [[Narodnooslobodilačka vojska Jugoslavije|NOVJ]]
|strana2=[[File:Flag of Croatia Ustasa.svg|20px|border]] [[Hrvatske oružane snage|Oružane snage NDH]]
|jedinice1= [[Prva proleterska udarna brigada|Prva proleterska brigada]], [[I vojvođanska NOU brigada|Prva]] i [[II vojvođanska NOU brigada]]
|jedinice2 = Prvi ustaški zdrug, 15. domobranska pješačka pukovnija
|komandant1= komandant [[Koča Popović]], politički komesar [[Filip Kljajić]]
|gubici2 = oko 1500 mrtvih i zarobljenih
|civilne žrtve = }}
[[Prva proleterska udarna brigada|Prva proleterska]] i [[I vojvođanska NOU brigada|Prva]] i [[II vojvođanska NOU brigada|Druga vojvođanska NOU brigada ]] napadom u noći između [[25. jun6.|25.]] i [[26. jun6.|26. juna]]a 1943. godine razbile i većim delom uništile posadu [[Vlasenica|Vlasenice]] koju su sačinjavale dve bojne (bataljona) domobranskog 15. pešadijske pukovnije (puka) i dva bataljona ustaškog 1. zdruga (brigade) ({{jez-hr|sdrug}}) i zauzele Vlasenicu. Ostaci posade, ukupno 679 vojnika prema izveštaju zapovednika pukovnije, spasili su se bekstvom u Drinjaču, većinom bez oružja. U borbi je poginuo politički komesar 6. bataljona 1. proleterske NOV brigade [[Ante Bilobrk]], narodni heroj.
 
==Priprema napada==
[[Datoteka:Koca Popovic.jpg|mini|175px|[[Koča Popović]], komandant [[Prva proleterska udarna brigada|Prve proleterske brigade]].]]
 
U okolini [[Vlasenica|Vlasenice]] u junu [[194]]3. nalazile su se [[Prva vojvođanska NOU brigada|Prva]] i [[Druga vojvođanska NOU brigada]], a nakon proboja iz nemačkog obruča u [[Bitka na Sutjesci|bici na Sutjesci]] prema tom delu istočne [[Bosna|Bosne]] nastupale su jedinice [[Prva proleterska divizija NOVJ|Prve proleterske divizije]]. Vojvođanske brigade izvršile su pokret radi prihvata i povezivanja sa Prvom proleterskom divizijom. Štabovi su doneli odluku da samostalno napadnu ustaški garnizon u Vlasenici. Do napada je došlo noću 24./[[25. jun6.|25. juna]]a, ali je napad bio nepovezan i nedovoljno pripremljen, pa je završen neuspehom.
 
Do napada vojvođanskih brigada u Vlasenici se, pored 15. domobranskog puka, nalazio jedan ustaški bataljon (3. bataljon 1. ustaške brigade). Kada je počeo napad opkoljenom garnizonu su upućeni u pomoć 21. ustaški bataljon iz sela [[Drinjača (Zvornik)|Drinjače]] i 29 ustaški bataljon iz [[Srebrenica|Srebrenice]]. U Vlasenicu su odstupali i delovi 28 ustaškog bataljona iz Han Pijeska koji je zauzela 1 proleterska divizija 25. juna. Tako su se u Vlasenici zatekli: 15 pešadijski puk, dva ustaška bataljona, jedan domobranski bataljon i oko 40 milicionera
 
Prema podacima NDH
{{citat|Posada koja je branila Vlasenicu imala je oko 2000 momaka (jedna bojna ustaša, vojnici 15 pješačke pukovnije i milicija.<ref>Izveštaj Glavnog ravnateljstva za javni red i sigurnost od 15. jula 1943. (Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu, tom IV, knjiga 15. strana 506)</ref>)}}
 
Tokom 25. juna štabovi [[Prva proleterska divizija NOVJ|Prve proleterske divizije]] i vojvođanskih brigada uspostavile su vezu i sačinjen je zajednički plan napada na Vlasenicu. Plan je izgledao ovako: Prva proleterska napadala je na odseku Kik — k 662 — Orlovača, i to: Prvi i treći bataljon na otseku između r. Sušice i druma Vlasenica — Han Pijesak, četvrti i šesti bataljon i jedan vojvođanski bataljon imeđu druma [[Han Pijesak]] — Vlasenica i druma [[Milići]] — Vlasenica. 1. i 2. vojvođanska brigada napadale su sa severa, sa težištem na pravcu selo Nezirovići — selo Drum — crkva u Vlasenici. Obezbeđenje od Zvornika, u visini Han Johovca, vršili su delovi vojvođanskih jedinica, dok je [[Treća krajiška proleterska udarna brigada|Treća krajiška brigada]] upućena u napad na Srebrenicu.
 
==Tok napada==
Ključni položaj u odbrani [[Vlasenica|Vlasenice]] su utvrđena uzvišenja Kik i Orlovača. [[Ustaše]] su na njima, a naročito na Kiku izgradile bunkere i rovove i organizovale solidnu odbranu. Upad u varoš bez prethodnog osvajanja pomenutih položaja bio je skoro nemoguć, jer Vlasenica leži u neposrednom podnožju Orlovače i Kika.
 
Glavne borbe vodile su [[Prva proleterska udarna brigada|Prva proleterska brigada]] za Kik i za Orlovaču. Ustaše su se uporno branile, nadajući se da će odbiti napad kao i prethodne noći kada su napadale samo voivođanske jedinice. Oko pola noći, pošto su jedinice uspele da se povežu, izvršen je opšti juriš na liniju spoljne odbrane Vlasenice. Bombaši Prve proleterske brigade su na juriš zauzimali bunker za bunkerom na Kiku, tako da je Brigada u toku noći ovladala Kikom i probila se u grad. Do zore su bili zauzeti svi položaji, a odbrana garnizona saterana u grad i prisiljen na predaju. Manji ustaški i domobranski delovi su uspeli da se probiju između vojvođanskih jedinica ka [[Milići]]ma, a zatim u [[Zvornik]]. Potpuno je razbijen 15 domobranski pešadijski puk poznat po svojim akcijama u [[Janja (Bijeljina)|Janji]] i okolini Janje, gde je palio sela i ubijao mirno stanovništvo, i 3 bataljon 1. ustaške brigade.
 
U izveštaju Štaba Trećeg domobranskog zbora od [[26. jun6.|26. juna]]a [[1943]].
{{citat|... Dosada su poduzete sve mjere da se spasi istočna Bosna kako kod zapovjednika njemačke divizije Sarajevo, tako i kod zapovjednika njemačkih četa u Hrvatskoj.
Uprkos svega toga, istočna Bosna sa neznatnim našim snagama prepuštena je samoj sebi i jedno uporište za drugim savladano je, te gubimo sve ono što je uz velike žrtve u proljeće 1942. godine bilo oslobođeno ... <ref>[http://www.znaci.net/00001/4_4_14_3.pdf Zbornik dokumenata i podataka o Narodnooslobodilačkom ratu, tom IV, knjiga 14. strana 522]</ref>}}
64.473

izmjene