Razlike između izmjena na stranici "Marijanski rov"

Dodano 58 bajtova ,  prije 7 godina
m/м
Bot: popravljanje preusmjeravanja
m/м (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
[[Datoteka:Marianatrenchmap.png|right|250px|thumb|Lokacija Marijanskog rova]]
'''Marijanski rov''' je najdublji deo svetskih [[okeanocean|okeana]]a i najdublje mesto na površini [[Zemlja (planet)|Zemljine]] [[kora (geologija)|kore]]. Najveća dubina je oko 11 km i nalazi se na zapadu Severnog [[Tihi okeanocean|Tihog okeana]], istočno i južno od [[Marijanska ostrva|Marijanskih ostrva]], blizu [[Guam]]a.
 
Rov formira granicu između dve [[litosferne ploče|tektonske ploče]], gde je [[Pacifička ploča]] [[subdukcija|podvučena]] ispod [[Filipinska ploča|Filipinske ploče]]. Dno rova je dublje ispod [[nivo mora|nivoa mora]] nego što je [[Mount Everest|Mont Everest]] iznad njega (8.850 m). [[Tlak|Pritisak]] na dnu iznosi 108,6 [[paskal (jedinica)Paskal|MPa]], što je preko hiljadu puta više od [[atmosferski pritisaktlak|standardnog atmosferskog pritiska]] na nivou mora.
 
== Merenje i proučavanje ==
 
=== Spuštanja ===
[[Datoteka:Trieste (23 Jan 1960).jpeg|thumb|[[23. 1.|23. januar]] [[1960]]: ''Trst'' neposredno pred zaranjanje]]
''[[Batiskaf Trst|Trst]]'', [[batiskaf]] [[Mornarica Sjedinjenih Država|Mornarice Sjedinjenih Država]], spustio se do dna u 13:06 [[23. januar1.|23. januara]]a [[1960]]. godine, sa poručnikom američke mornarice, [[Don Volš|Donom Volšom]] i [[Žak Pikar|Žakom Pikarom]] unutra.<ref name="marianatrench.com" /> Kao [[balast]] korišćena je [[gvozdena kugla]], dok je [[benzin]] korišćen za [[Arhimedov zakon|povratak na površinu]].<ref name="marianatrench.com" /> Sistemi u podmornici su ukazivali dubinu od 11.521 metara, ali je ovo kasnije ispravljeno na 10.916 metara. Na dnu, Volš i Pikar su bili iznenađeni pronalaskom primeraka [[jezik (riba)|jezika]] ili [[list (riba)|lista]] dugačkih oko 30&nbsp;cm,<ref name=NOAA_Man_at_the_Deepest_Depth>[http://oceanexplorer.noaa.gov/history/quotes/soundings/soundings.html Sajt National Oceanic and Atmospheric Administration. Sekcija "1960 - Man at the Deepest Depth"]</ref> kao i [[morski račić|morskih račića]]. Prema Pikaru, "dno je izgledalo svetlo i bistro".<ref name=NOAA_Man_at_the_Deepest_Depth/>
 
Najtačnije merenje dubine izvršila je japanska sonda, [[Kaiko|''Kaikō'']] (かいこう), koja je spuštena bez posade na dno rova [[24. mart3.|24. marta]]a [[1995]]. godine i zabeležila dubinu od 10.911 metara.<ref>{{cite web|url=http://web-japan.org/atlas/technology/tec03.html|title=Japan Atlas: Japan Marine Science and Technology Center|accessdate=4. jul 2007.}}</ref>
 
== Izvori ==
64.473

izmjene