Razlike između izmjena na stranici "Jajnici"

Dodano 66 bajtova ,  prije 8 godina
m
Bot: popravljanje preusmjeravanja
m (Bot: Migrating 69 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q9631 (translate me))
m (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
[[Datoteka:Scheme_female_reproductive_system-en.svg|right|thumb|250px|Unutrašnji reproduktivni organi žene]]
'''Jajnici''' ({{jez-lat|Ovarium}}, {{jez-gr|Oophoron}}) su parni ženski organi čija je osnovna uloga proizvodnja [[jajna ćelija|jajnih ćelija]] i lučenje [[hormonhormoni|hormona]]a. Jajnici su homologi organi [[testis]]ima. Ovalnog su oblika, sličan bademu. Najčešće su dugi 3 - 5 i široki 1,5 - 3 cm.
 
== Funkcija ==
[[Datoteka:Ovarschaf.jpg|right|thumb|250px|Ovčiji jajnik. 1. jajnik, 2. tercijarni folikul, 3. ''Ligamentum ovarii proprium'', 4. Jajovod, 5. ''Arteria et vena ovarica'' u mezovarijumu]]
 
Smješteni su na krajevima [[jajovodjajovodi|jajovoda]]a ili ''falopijan tuba'', odnosno neposredno uz nihov otvor, na bočnim stranama gornjeg dijela male karlice u plitkim jamicama ({{jez-lat|fossa ovarica}}) na dnu trbušne duplje, s obe strane [[Materica|materice]].
 
Formiraju se već u sedmoj sedmici intrauterinog razvoja. U sebi sadrže određeni broj primordijalnih (prvobitnih) jajnih ćelija (od 300.000 do 400.000) smještenih u vezivnom tkivu, stromi jajnika, od kojih samo oko 10 posto ostaje, tako da ih u vrijeme puberteta ima oko 30.000 što je njihov konačan broj. Veličina primordijalnog folikula iznosi oko 50 do 100 mikrometara, a u vrijeme ovulacije doseže obim od 1.5 cm. Primordijalna jajna ćelija (primarni folikul) je pod uticajem hormona [[Folikulostimulirajući hormon|FSH]] i [[LH]] koji podstiču rast nekoliko primarnih folikula istovremeno, ali od petog do sedmog dana ciklusa odabira se samo jedan folikul, a ostali propadaju. Oko četrnaestog dana [[Menstrualni ciklus|menstrulnog ciklusa]] zrela jajna ćelija biva oslobođena iz jajnika ([[ovulacija]]) da bi mogla biti oplođena. Jajna ćelija po pucanju folikularne opne dospijeva u [[jajovodi|jajovod]] iz kojeg uz pomoć [[horionske resice|horionskih resica]] biva istisnuta u materičnu šupljinu. Zreo folikul se naziva [[Grafov folikul]]. Ovaj proces traje tokom fertilnog preioda žene, odnosno od [[pubertet]]a do [[Menopauza|menopauze]].
 
Pored ove funkcije, jajnik takođe ima i [[Endokrine žlijezde|endokrinu]] funkciju. Njihov zadatak je da tokom cijelog života žene proizvode i dva specifična hormona ([[steroidni hormoni]]): [[Estrogeni|Estrogen]] i [[Progesteron]]. Estogen kontinuirano tokom čitavog života žene i progesteron u drugoj fazi menstrualnog ciklusa i u toku [[Trudnoća|trudnoće]].
 
U klimakteriju jajnik prekida svoju funkciju proizvođača jajnih ćelija čime se završava fertilni perod žene. Jajnici u kasnijim godinama postepeno zakržljaju, i na kraju budu veličine košpice šljive. Uporedo s time smanjuje se i lučenje polnih hormona u njima.
64.473

izmjene