Razlike između izmjena na stranici "Queer teorija"

Dodano 126 bajtova ,  prije 7 godina
m/м
Bot: popravljanje preusmjeravanja
m/м (Bot: migracija 20 međuwiki veza sada dostupnih na stranici d:q658022 na Wikidati)
m/м (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
'''[[Queer]] teorija''' je izrasla iz [[gej]] i [[lezbijkalezbejka|lezbijskih]] studija, [[feminizam|feminističkih]] studija, te kritizira društvo, no i samu gej i lezbijsku politiku te feminizam. Queer teorija nija nastala u određenom trenutku, već se smatra da se po prvi puta kao termin koristi na raznim konferencijama održanih u [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]-u krajem [[1980-ihe|osamdesetih]] godina [[20. stoljećevijek|XX]]. st. na temu gej i lezbijskih prava i post-strukturalizma. Tako možemo reći da queer teorija objedinjuje gej i lezbijske studije, feminističke studije ali i brojne post-strukturalne teorije. Queer teorija je danas dio humanističkih [[znanostnauka|znanosti]]i, [[povijesthistorija|povijesti]]i, kulturnih studija, [[Književnost|književnosti]], [[Filozofija|filozofije]], [[Pravo|prava]], [[Genetika|genetike]] i [[Biologija|biologije]].
 
Mnogi queer teoretičari i teoretičarke posve žele potisnuti gej i lezbijske studije jer ih smatraju konformističnima, odnosno da kopiraju heteroseksualne norme – primjerice u traženju prava na istospolni brak.
 
Najznačajniji autori i autorice queer teorije, koji su je zapravo pokrenuli, jesu [[Michel Foucault]], francuski [[post-strukturalizam|post-strukturalist]] [[filozofija|filozof]], [[povijesthistorija|povijesničar]] i aktivist te njegova kritičarka, [[feminizam|feministkinja]], [[Judith Butler]].
 
Antu Soraine,Tasmin Spargo, Adrianne Rich najznačajnije su lezbijske i [[feminizam|feminističke]] spisateljice queer teorije. Dok se David Halperin bavi seksualnošću antike, [[Gayle Rubin]] poklonicima [[BDSM|sado-mazo]] i ''leather'' kulture, Ed Cohen, Jonathan Dolimore, Lee Edelman, Yvonne Yarboro i dr. sukobljavaju queer teoriju i gej i lezbijske studije. Upravo zahvaljujući njima može se reći da je primarna razlika između queer teorije i gej i lezbijskih studija u samom pristupu prema [[LGBT zajednica|LGBTIQ]] populaciji. Queer teorija proučava odnose „norma vs. queer“ s naglaskom na [[ljudska seksualnost|seksualnost]], analizirajući ju i tumačeći ju, dok gej i lezbijske studije fokusiraju se na gej i lezbijski identitet i na neravnopravnost u odnosu na većinsku [[heteroseksualnost|heteroseskualnu]] populaciju.
 
Iako [[Judith Butler]] i [[Michel Foucault|Michela Foucaulta]] možemo nazvati najznačajnijim queer teoretičarima prva osoba koja je počela koristiti termin „queer“ je [[Teresa de Lauretis]].
Kao jedinog queer teoretičara u regiji, koji se tako naziva i u medijima, može se navesti Dušana Maljkovća, urednika queer časopisa „Gay (to!)“ i portala Gej - Srbija, voditelja emisije „Gayming“ na radiju „Beograd 202“ koja se emitrala do kraja 2004.g. Maljković je autor mnogih književnih i teorijsih tekstova („Jebeš konzervativno“), koautor je dvije knjige – „Rečnika osnovnih feminističkih pojmova“ ..itd.
 
* '''"Obrnuti diskurs"''' je jedan on najznačajnijih termina queer teorije, a uvodi ga [[Michel Foucault]]. Taj diskurs je opisan kao posljedica otpora [[LGBT zajednica|LGBTIQ]] osoba koje objašnjavaju terminologiju koja je diskvalificirala homoseksualnost („inverzija“, „pederastija“, „duševni hermafroditizam“) i prihvaćaju je kao "pozitivnu". Tako je, do tada vrlo pogrdan termin "queer" prihvaćen kao identitet, kultura i politika (teorija). Takav obrnuti diskurs, kojeg koristi i sam Foucault, može se smatrati prvim poticajem za nastanak queer teorije. U Hrvatskoj najpoznatiji primjeri "obrnutog diskursa" jest plakat Queer Zagreb "... i homofobi su ljudi", te manifestacija [[Zagreb Pride]], posebice plakat "Živjela perverzija!".
 
* '''Rod kao društvena privremenost''' - kontroverzana teza koju uvodi [[Judith Butler]], a [[queer]] osobe ga poneka doživljavaju doslovno. Kaže se da se [[spol i rod|rod]] može zapravo birati u skladu s dnevnom garderobom. Butlerova zaključuje da se ne ponašamo na određeni način zbog našeg [[spol i rod|rodnog]] identiteta, već do toga identiteta dolazimo kroz obrasce ponašanja koji odražavaju norme [[spol i rod|roda]].
Kao alternativu identitetima (spolnim i/ili rodnim), queer teorija je predstavila [[queer]] kao dodatni (ne)identitet. Ako queer teorija osporava i suprotstavlja se normi, postoji opasnost da i sama nametne normu neidentiteta i tada bi postala paradoks samoj sebi. Ako [[queer]] postane norma – u tom trenutku prestaje biti queer. [[Queer]] nije (samo) kategorije identiteta, već proces neprekidnog "''remećenja''".
 
Najveća kritika queer teorije koja se upućuje [[gej]] i [[lezbijkalezbejka|lezbijskoj]] zajednici je društvena integracija, kopiranje [[heteroseksualnost|hetero]]-[[patrijarhat|patrijahalnih]] normi (poput institucije braka odnosno kopiranje rodnih uloga u istospolnoj zajednici, njezina institucionalizacija i rodni osnos moći). Dok su sedamdesetih godina XX.st. i [[gej]]evi i [[lezbijkalezbejka|lezbijke]] zajedno sa [[transrodnost|transrodni,]] osobama i ostalima, svi bili u današnjem smislu ''queer'', iskoračenjem (''coming outom'') i kopiranjem normi dominantne kulture, došlo je do svojevrsnog zahlađenja odnosa unutar LGBTIQ zajednice.
 
[[transrodnost|Transrodne osobe]], koje su ostalom i pokrenule suvremeni [[LGBT zajednica|LGBTIQ]] pokret, prve izašavši na ulice i sukobivši se s policijom [[1969]] u na prvim [[Gay pride|Stonewall demonstracijama]], nisu bile „društveno prolazne“ i teže bi se uklopile u dominantnu kulturu poput [[gej]]eva i [[lezbijkalezbejka|lezbijki]].
 
Socijalna integracija koju su prihvatili neki gejevi i lezbijke, poziva na društveni ugled – te su osobe željele postati dio ''„prolaznog svijeta“'', te mu se žele prilagoditi i postati slični njemu, prodavši tako svoj uvjet za ravnopravnost. To „''prodavanje uvjeta za ravnopravnost“'' spočitava queer teorija smatravši da je takvo formiranje lezbijsko] i gej ideala izdvajanjem iz donedavno „devijantne“ skupine, ništa drugo nego priklanjanje bjelačkoj [[buržoazija|buržoaziji]].
 
Osamdesetih godina XX.st. tako su se našli na jednoj strani „asimilirani“ bijeli [[gej]]evi i [[lezbijkalezbejka|lezbijke]], a s druge strane osobe koje se nisu mogle uklopiti u društvenu normu: [[transrodnost|transrodne osobe]]: ''butch'' (maskulinizirane) žene, feminizirani muškarci, [[transrodnost|transeksualne osobe]], [[transrodnost|transvestiti/kinje – crossdreseri]], [[transrodnost|drag queens/drag kings]]; [[feminizam|feministkinje]], pobornici/e [[poligmija|poligamije]], pobornici/e grupnog seksa, ''the aggressives'' (Afroamerički [[transrodnost|transrodni identitet]], [[BDSM|sado-mazohisti]], Afroamerička i Latino(američka) manjina....
 
Pojavom [[kopnicaAIDS|HIV/AIDS]]-a cijela razjedinjena [[LGBTIQLGBT zajednica|LGBTI(Q)]] zajednica doživljava novi potres. HIV/AIDS se počinje tumačiti kao „bolest [[homoseksualnost|homoseksualaca]]“ a cijela strategija prilagodbe (socijalna integracija) postaje upitna.
 
Prije pojave HIV/AIDS-a objekt gej i lezbijske politike bila je seksualna preferencije subjekta, te stoga se neki subjekti nisu mogli socijalno integrirati. Pojavom HIV/AIDS-a, dolazi do radikalizacije gej i lezbijske politike. Može se reći da identitet više ne postaje centar cijele politike, već se daje kolektiva podrška oboljelima i dolazi do zajedničkih istupa protiv novog vala homofobije. Seksualna praksa jedino dolazi do izražaja kao edukacija o sigurnom seksu.
== Vidi još: ==
 
* [[LGBT zajednica|LGBTIQ]]
* [[Queer]]
 
64.473

izmjene