Razlike između izmjena na stranici "Eparhija slavonska"

Dodana 183 bajta ,  prije 7 godina
m/м
Bot: popravljanje preusmjeravanja
m/м (Bot: migracija 3 međuwiki veza sada dostupnih na stranici d:q1563668 na Wikidati)
m/м (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
| Zvanična stranica =
| Eparhijski arhijerej = [[Sava Jurić|Sava]]
| Čin arhijereja = [[Episkopos|Episkop]]
| Titula arhijereja = ''Episkop slavonski''
| Arhiepiskop =
==Istorija==
===Počeci pravoslavlja u Slavoniji===
Jače naseljavanje područja [[Slavonija|Slavonije]] [[Srbi]]ma vezuje se za drugu polovinu [[15. vijek]]a. Mnogi [[Srbi]] tada dolaze sa [[Srpskasrpska despotovinaDespotovina|srpskim despotom]] [[Vuk Branković (despot)|Vukom Brankovićem]] ([[Zmaj Ognjeni Vuk]]), koji zbog zasluga u ratovima od [[Ugarska|ugarskog kralja]] [[Matija Korvin|Matije Korvina]] dobija nekoliko posjeda i utvrđenja, među kojima i grad [[Bijela Stijena (Slavonija)|Bijelu Stijenu]].
 
'''Požeška eparhija''': Vjerskim životom [[pravoslavnipravoslavlje|pravoslavnih]]h [[Srbi|Srba]] u [[Slavonija|Slavoniji]] pod [[Turci Osmanlije|Turci]]ma rukovodili su najprije pojedini [[svećenik|sveštenici]], a još više [[kaluđer]]i koji su zajedno sa narodom dolazili iz [[Srbija|Srbije]] ili iz [[Bosna|Bosne]]. Tada nastaju i [[manastirimanastir]]i [[Manastir Pakra|Pakra]] i [[Manastir Orahovica|Orahovica]], kao i [[Manastir Dejanovac|Dejanovac]] ili [[Manastir Kruškovac|Kruškovac]] kod današnjih [[Okučani|Okučana]]. Sa obnovom [[Pećka patrijaršija|Pećke patrijaršije]] ([[1557]]) osniva se prva [[Srbi|srpska]] [[eparhija]] na tlu [[Slavonija|Slavonije]] — Požeška eparhija. Prvi pomen o Požeškoj eparhiji nalazi se u zapisima na rukopisnim knjigama [[Manastir Orahovica|manastira Orahovice]] iz [[1585]]. godine. Nije tačno utvrđeno sedište vladike — [[Požega (SlavonskaHrvatska)|Požega]] ili [[Manastir Orahovica]].
 
Data eparhija je sigurno postojala do [[1688]]. godine, odnosno do zauzeća [[Slavonija|Slavonije]] od strane [[Habzburgovci|Habzburgovaca]].
[[Datoteka:Vladičanski dvor i Saborna crkva u Pakracu.JPG|thumb|290px|m|Vladičanski dvor i Saborna crkva u Pakracu]]
[[Datoteka:Манастир Јасеновац.jpg|thumb|290px|m|[[Manastir Jasenovac]]]]
Velike nevolje koje je slavonskom stanovništvu donio veliki [[austrijsko-turski rat]] ([[1683]]—[[1699]]) nisu poštedeli ni [[Srpskasrpska pravoslavna crkva|srpsku crkvu]] u [[Slavonija|Slavoniji]]. Postepenim oslobađanjem koje je išlo od zapada preme istoku omogućeno je [[Manastir Marča|marčanskim]] [[Unijatstvo|unijatskim]] [[episkopepiskopos|episkopima]]ima da pokušaju proširiti svoju nadležnost i na [[Pravoslavna crkva|pravoslavne]] [[Srbi|Srbe]] u oslobođenoj [[Slavonija|Slavoniji]].
 
[[Srbi|Srpski narod]] bi teško odolio ovim [[Unijati|unijatskim]] nasrtajima, da se pred jesen [[1690]]. nije u [[Austrijsko carstvoCarstvo|Austriji]] pojavio [[srpski patrijarh]] [[Arsenije III Crnojević]] sa povlasticama koje je dobio od cara [[Leopold I Habzburški|Leopolda I]], prema kojima je [[Srbi]]ma bila zajamčena sloboda [[Pravoslavlje|pravoslavne vjere]]. Ubrzo poslije prvog pokušaja u [[Slavonija|Slavoniji]] [[Patrijarh Arsenije III Čarnojević|patrijarh Arsenije]] je bio istisnut, a u [[Pakrac]] je [[26. maj5.|26. maja]]a [[1699]]. doveden [[Unijati|pounijaćeni]] [[episkopos|episkop]] [[Petronije Ljubibratić]]. On je u neposrednoj blizni vojnog komandanta podigao malu drvenu crkvu, kuću za stanovanje i uz nju kapelu posvećenu [[BlagovestiBlagovijest|BlagovjestiBlagovjestima]]ma.
 
Ipak, ovaj pritisak je kratko trajao. Kada je u [[Mađarska|Mađarskoj]] izbio [[Rakocijev ustanak]] [[1703]]. godine, [[Austrijskoaustrijsko carstvoCarstvo|austrijska]] vlast se uplašila da se [[Srbi]] ne pridruže ustanicima, te je [[patrijarh]]u vratila slobodu i sva njegova prava. Nemajući kud, Petronije se pomirio sa [[patrijarh Arsenije III Čarnojević|patrijarhom]], a pred smrt je napisao pismo u kome je sve svoje preporučio na [[patrijarh]]a.
 
Godine [[1704]]. patrijarh je od Janićija, brata Petronijevog, kupio za 1000 forinti [[episkopski dvor]] i [[Crkvacrkva (građevinazgrada)|crkvu]] sa inventarom, te lično preuzeo upravu eparhijom pravdajući to dekretom od [[1695]]., po kome su [[Srem]] i [[Slavonija]] ostavljeni [[patrijarh]]u na upravu kao arhidijeceza. Od [[1705]]. godine [[Sofronije Podgoričanin]] se vodio kao [[vikarni arhijerej|vikarni episkop]] [[Patrijarh Arsenije III Čarnojević|patrijarha Arsenija]] i tek na saboru u [[Kruševac|Kruševcu]] [[1708]]. kada je poslije smrti patrijarha biran novi [[mitropolit]], izdvojena je Slavonija iz arhidijeceze i zajedno sa [[Osečko polje|Osječkim poljem]] organizovana u posebnu — [[Eparhija pakračka|Pakračku]] (po sedištu), danas [[Slavonska eparhija|Slavonsku eparhiju]].
 
Tokom [[18. vekvijek|18. veka]]a najveći izazov novoosnovanoj eparhiji bilo je [[unijaćenje]]. Crkva se borila stalno i na više strana. [[Episkopos|Episkop]] [[Nikifor Stefanović]] osnovao je sredinom [[18. vekvijek|18. veka]]a [[Bogoslovija|bogosloviju]] u [[Pakrac]]u. U to vreme počinje i osnivanje [[Srbi|srpskih]] škola po selima [[Eparhija|eparhije]]. Episkop [[Kiril Živković]] je posebno radio na unapređenju [[Kultura|kulture]], pa je osnovao vladičansku biblioteku. U [[19. vekvijek|19. veku]]u i prvoj polovini [[20. vekvijek|20. veka]]a [[episkopos|episkopi]] su uglavnom poklanjali pažnju unapređenju kulture i obrazovanja kod mesnih [[Srbi|Srba]], a posebno razvoju [[bogoslovija u Pakracu|bogoslovije u Pakracu]].
 
===Slavonska eparhija===
Tokom [[Drugog svetskog rata]] eparhija i njeni vernici preživeli su najcrnje dane. Veliki broj [[Srbi|Srba]] je pobijen, a crkve i manastiri oštećeni ili porušeni. Posle rata došlo je vreme duhovne i graditeljske obnove ove mučeničke eparhije. Obnovljeni su brojni hramovi ([[Okučani]], [[Nova Gradiška]], [[Jasenovac]] i dr.). Međutim, pod pritiskom [[Komunistička partija Jugoslavije|komunističkig režima]], višedecenijska obnova nije uspela u potpunosti da nadoknadi uništeno u [[Drugi svetskisvjetski rat|Drugom svetskom ratu]].
 
Od [[1959]]. eparhiji je vraćen stari naziv ''Slavonska''. Njeni episkopi su bili: [[Emilijan Marinović]] (1951—1982), [[Lukijan Pantelić]] (1985—1999) i [[Sava Jurić]] (od 1999).
* [[Manastir Jasenovac]], novoosnovan, privremeno boravište episkopa, jedini živeći.
 
Dana [[23. novembar11.|23. novembra]] [[2009]], Eparhija slavonska je otkupila imanje u [[Kućanci]]ma na kome je rođen blaženopočivši [[patrijarh srpski Pavle]].
 
== Vidi još ==
* [[Sava Jurić]]
* [[Srpska pravoslavna crkva u Hrvatskoj]]
* [[Eparhija osečkopoljska i baranjska|Eparhija osječkopoljska i baranjska]]
 
==Izvori==
64.473

izmjene