Razlike između izmjena na stranici "Bronsted-Lorijeva teorija kiselina i baza"

m/м
Bot: popravljanje preusmjeravanja
m/м (Bot: migracija 18 međuwiki veza sada dostupnih na stranici d:q556036 na Wikidati)
m/м (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
Bronsted-Lorijeva teorija predstavlja teoriju [[kiselina]] i [[baza (hemija)|baza]] koju su nezavisno jedan od drugog predložili Johanes Nikolaus Bronsted i Martin Lori 1923. U ovom sistemu su Bronstedove baze i Bronstedove kiseline definisane tako što je kiselina [[molekula|molekul]] ili [[jon]] koji je u mogućnosti da izgubi ili donira katjon [[vodonikvodik|vodonika]]a tj. [[proton]] H<sup>+</sup>, a baza je vrsta koja je u mogućnosti da prihvati katjon vodonika tj. proton.
 
[[Datoteka:Autoprotolyse eau.svg|thumb|upright=1.5|Voda kao i kiselina i baza. Jedan H<sub>2</sub>O se ponaša kao baza i prihvata H<sup>+</sup> da bi postao H<sub>3</sub>O<sup>+</sup>; drugi H<sub>2</sub>O se ponaša kao kiselina i gubi H<sup>+</sup> pri čemu postaje OH<sup>-</sup>.]]
 
==Osobine kiselina i baza==
Ako se neko [[hemijsko jedinjenje|jedinjenje]] ponaša kao kiselina tj. donira proton onda mora postojati baza koja će prihvatiti proton. Tako da koncept Bronsted-Lorija može biti predstavljen reakcijom
:kiselina + baza {{eqm}} kongjugovana baza + konjugovana kiselina.
Konjugovana baza je jon ili molekul koji ostaje nakon što kiselina izgubi proton a konjugovana kiselina je vrsta koja nastaje nakon što baza primi proton. Reakcija se može odvijati u oba smjera i u oba slučaja kiselina donira proton bazi.
u kojoj voda donira proton amonijaku. Hidroksidni jon je konjugovana baza vode koja se ponaša kao kiselina a amonijum jon je konjugovana kiselina baze amonijaka.
 
Jake kiselina kao što je [[hlorovodonična kiselina]] [[elektrolitičkaelektrolitska disocijacija|disosuje]] potpuno. Slabe kiseline kao što je [[sirćetna kiselina]] disosuju djelimično pri čemu je [[elektrolitska disocijacija|konstanta disocijacije]] kiseline, pKa kvantitativna mjera jačine kiseline.
 
Veliki broj jedinjenja može biti klasifikovano u Bronsted-Lorijeve kiseline: neorganske kiseline i njihovi derivati kao što su [[sulfonat]]i, fosfonati itd., [[karboksilne kiseline]], [[amini]], karbonske kiseline, 1,3 diketoni kao što je acetilaceton, etil acetoacetat ili Meldrumova kiselina i mnoge druge.
Luisova baza koja je definisana kao donor [[elektron]]skog para može se ponašati kao Bronsted-Lorijeva baza pošto slobodni elektronski par može biti doniran protonu. To znači da koncept Bronsteda i Lorija nije ograničen samo na vodene [[rastvorotopine|rastvore]]e. Svaki [[otapalo|rastvarač]] koji je donor elektronskog para se može ponašati kao akceptor protona.
:AH + S: {{eqm}} A<sup>-</sup> + SH<sup>+</sup>
 
Tipični rastvarači donori koji se koriste u hemiji kiselina i baza su [[di-metil-sulfoksid]] ili tečni amonijak imaju [[atom]] [[kiseonik]]a ili [[azotdušik|azota]]a sa slobodnim elektronskim parom koji može biti korišten da se veže sa protonom.
 
==Bronstedova kiselost nekih Luisovih kiselina==
 
Ukupna reakcija je opisana kao kisela [[hidroliza]] aluminijumovog jona.
Međutim ne pokazuju sve Luisove kiseline i Bronsted-Lorijevu kiselost. [[MagnezijumMagnezij]]ovumov jon reaguje slično kao Luisova kiselina sa šest molekula vode:
:Mg<sup>2+</sup> + 6H<sub>2</sub>O → Mg(H<sub>2</sub>O)<sub>6</sub><sup>2+</sup>
ali ovdje nema razmjene protona i Bronsted-Lorijeva kiselost vodenog jona je zanemariva (Ka ~ 10<sup>-12</sup>).
64.473

izmjene