Razlike između izmjena na stranici "Besplatna radnja"

Dodana 32 bajta ,  prije 8 godina
m
Bot: popravljanje preusmjeravanja
m (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
[[Datoteka:Umsonstladen Freiburg.jpg|thumb|desno|250px|Besplatna radnja u Frajburgu.]]
 
Ideja o besplatnim radnjama se rodila u zemljama severne [[Evropa|Evrope]] ([[Holandija]], [[Nemačka]]) krajem [[1990e1990-e|1990-ih]], kada u mnogim zemljama dolazi do smanjenja količine novca koji država izdvaja za najugroženije slojeve stanovništva. Pokretači besplatne radnje dolaze do zaključka da, iako se zemlja ekonomski razvija, raste i broj ljudi koji ne uspevavaju da zadovolje svoje najosnovnije potrebe. Njihova ideja vodilja je bila “''da svog suseda ne gledaju kao konkurenta, već da pokušaju da pronađu načine komuniciranja u društvu koji se ne zasnivaju na profitu.''” Besplatne radnje najčešće funkcionišu u okviru [[skvotiranje|skvotova]], jer ne donose profit i vode ih volonteri tako da ne mogu plaćati zakup poslovnog prostora.
 
Prva besplatna radnja, “Weggeefwinkel” je otvorena u [[LajdenLeiden|Lajdenu]]u, u Holandiji od [[anarhizam|anarhističkog]] [[EuroDusnie]] kolektiva pod sloganom: "''Sreća nije na prodaju''". Namera im je bila suprotstaviti se dominaciji novčane ekonomije na lokalnom, gradskom nivou. Njihova višegodišnja iskustva pokazuju da ljudi u Holandiji više donose stvari nego što ih uzimaju, tako da nastaju problemi sa skladištenjem. Tu se može naći sve, od “igle do lokomotive”, od ispravne tehnike, gramofona, [[knjiga]], polovnih [[računarkompjuter|računara]]a, do obuće, odeće, nameštaja itd.
 
Slogan pokreta besplatnih radnji je vremenom postao: "Ima dovoljno za svačije potrebe, ali ne i za svačiju pohlepu", što su izvorno reči [[Mahatma GandiGandhi|Mahatme Gandija]].
 
U [[Beograd]]u je postojala besplatna radnja koju su vodili Stani pani kolektiv i koja se nalazila u prostorijama nekadašnjeg beogradskog skvota [[KUDRUC]].
Širom sveta, uključujući i [[Srbija|Srbiju]], se svake godine održava [[Dan bez kupovine]], gde se na glavnom gradskom trgu organizuje akcija poklanjanja i razmene starih stvari.
 
Još jedna inicijativa bliska pokretu besplatnih radnji je Frisajkl mreža (eng. [[Freecycle]] - igra reči besplatno i [[recikliranje|reciklaža]]), koja je nastala u [[Arizona|Arizoni]] sa svrhom da poveže one koji imaju viška stvari koje im ne trebaju i one kojima trebaju neke stvari. Dogovaraju se uglavnom preko mejling listi a lokalna frisajkl mreža postoji i kod nas.
 
== Vanjske veze ==
64.473

izmjene