Razlike između izmjena na stranici "Atlantska povelja"

Dodano 87 bajtova ,  prije 7 godina
m/м
Bot: popravljanje preusmjeravanja
m/м (Bot: Migrating 40 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q181978 (translate me))
m/м (Bot: popravljanje preusmjeravanja)
[[Datoteka:Prince of Wales-2.jpg|thumb|desno|250px|HMS ''Princ od Velsa'' u Argentiji, Njufaundlend]]
 
'''Atlantska povelja''' je pregovarana na '''Atlantskoj konferenciji''' (šifrovano RIVIERA) od strane [[Premijer Ujedinjenog Kraljevstva|britanskog premijera]] [[Winston Churchill|Vinston ČerčilČerčila]]a i [[Predsednikpredsjednici Sjedinjenih Američkih Država|predsenika Sjedinjenih Država]] [[Franklin Delano Roosevelt|Frenklin D. RuzveltRuzvelta]]a, na ratnom brodu u sigurnoj luci [[Argentija]], [[Njufaundlend]] (smeštenoj u [[Placenrija zalivu]]) čime je izdata zajednička deklaracija [[14. avgust8.|14. avgusta]]a, [[1941]]. godine. Ruzvelt je putovao do Argentije na oklopnoj krstarici [[USS Augusta (CA-31)|USS ''Augusta'']], u pratnji bojnog broda [[USS Arkanzas (BB-33)|USS ''Arkanzas'']], krstarice [[USS Tuskalosa (CA-37)|USS''Tuskalosa'']] i razarača [[USS Mek Dugal (DD-358)|USS ''Mek Dugal'']], dok je Čerčil učinio put preko Atlantika na bojnom brodu [[HMS Princ od Velsa (1939)|HMS ''Princ od Velsa'']].
 
Atlantska povelja je uspostavila viziju sveta posle [[Drugi svetskisvjetski rat|Drugog svetskog rata]], uprkos činjenici da Sjedinjene Države još nisu ušle u rat. Učesnice su se uzalud nadale da će se [[Sovjetski Savez]], pošto je na njega već započeta [[Operacijaoperacija BarbarosaBarbarossa|invazija]] od strane [[NacističkaTreći Nemačkarajh|Nacističke Nemačke]] u junu iste godine uprkos [[Molotov-Ribentrop pakt|prethodnom dogovoru]], biti takođe uz njih.
 
== Struktura dokumenta ==
# nema nikakvih teritorijalnih pretenzija od strane Siedinjenih Država ili Ujedinjenog Kraljevstva;
# teritorijalna poravnanja moraju biti u skladu sa željama naroda;
# pravo na [[samoopredjeljenje|samoopredeljenje]] naroda;
# ukidanje [[trgovinske barijere|trgovinskih barijera]];
# globalna ekonomska saradnja i napredak društvenog blagostanja;
# razoružanje zemalja agresora, posleratno opšte razoružanje;
 
Na naknadnom [[saveznicisavezničke u Drugom svetskom ratusile|međusavezničkom]] sastanku u [[London]]u [[24. 4.|24. septembra]] [[1941]], vlade [[Belgija|Belgije]], [[Čehoslovačka|Čehoslovačke]], [[Grčka|Grčke]], [[Luksemburg]]a, [[Holandija|Holandije]], [[Norveška|Norveške]], [[Poljska|Poljske]], [[Sovjetski Savez|Sovjetskog Saveza]], i [[Jugoslavija|Jugoslavije]], i predstavnici generala [[Charles de Gaulle|Šarl de GolGola]]a, lidera [[Slobodna Francuska|Slobodne Francuske]], nedvosmisleno su usvojili prisvajanje zajedničkih principa predstavljenih u povelji.
 
== Kritike na povelju ==
[[Sile Osovine]] su tumačile ove diplomatske sporazume kao potencijalno savezništvo protiv njih. [[Adolf Hitler]] je na to gledao kao dokaz zavere između UK i SAD u međunarodnoj zaveri Jevreja i odobrio je izvršavanje [[Konačno Rešenje|Konačnog Rešenja]] pre završetka rata u znak odmazde. U [[Japansko carstvoJapan|Japanskom carstvu]], Atlantska povelja je ojačala podršku militaristima u vladi, koji su zahtevali agresivniji pristup prema UK i SAD.
 
Sa druge strane, ovaj sporazum je jedan od prvih koraka ka formiranju [[UjedinjeneUjedinjeni nacijenarodi|Ujedinjenih nacija]].
 
Zvanične izjave i državni dokumenti nagoveštavaju da da su Čerčil i Ruzvelt potpisali dokument. Međutim, ne postiji ni jedna potpisana kopija. Britanski pisac, [[Henri Volam Morton|H. V. Morton]], koji je putovao sa Čerčilovom grupom na ''Princu od Velsa'', je izjavio da ni jedna potpisan verzija nikada nije ni postojala. „Dokument je prošao kroz nekoliko izmena“, kaže Morton, „i dogovoreni tekst je telegrafisan u London i Vašington.“ Tokom ovog procesa, greška se pojavila u londonskom tekstu, ali je ona naknadno ispravljena.
== Vidi još ==
* [[Spisak konferencija iz Drugog svetskog rata]]
* [[Bretton Woods|Sistem iz Breton Vudsa]]
 
== Vanjske veze ==
64.473

izmjene