Razlike između izmjena na stranici "Manastir"

Dodana 1.572 bajta ,  prije 8 godina
nema sažetka uređivanja
m (Bot: Migrating 67 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q44613 (translate me))
Načinom gradnje može biti pećinski, skitski (šatorski) i zidani ([[lavra]]). Prvi cenobitski manastiri (život u zajednici) nastali su u IV. stoljeću. U srednjem vijeku nastali su mnogobrojni monumentalni manastiri u [[Makedonija|Makedoniji]] ([[Nerezi]]), [[Srbija|Srbiji]] ([[Manastir Visoki Dečani|Dečani]]), [[Bugarska|Bugarskoj]] ([[Rilski manastir]]) i [[Rusija|Rusiji]] ([[Kirilo-bjelozerski manastir]]).
 
==Toponimi Naziv ==
Riječ manastir ima nekoliko pokrajinskih oblika, npr. ''namastir'' (kod [[Vuk Karadžić|Vuka]]) i ''monastir''. Od nje su nastali i neki toponimi u Hrvatskoj: '''Manastirine''' (obično za položaje gdje su ruševine nekog manastira ili crkve), '''Manastir''' (otok u [[Pološko blato|Pološkom blatu]] zapadno od [[Imotski|Imotskog]]), '''Manastirska kosa''' (zapadno od [[Gvozd|Gvozda]], '''Manastirski brijeg''' (između [[Križevci|Križevaca]] i [[Koprivnica|Koprivnice]]), '''Mojster''' (otočić kod Pirovca), '''Mojstir''' (Pag).
 
Riječ manastir ima nekoliko pokrajinskih oblika, npr. ''namastir'' (kod [[Vuk Karadžić|Vuka]]) i ''monastir''.
Naziv grada [[Beli Manastir|Belog Manastira]] nastao je od mađarskog naziva ''Pelmonoštor'' zamjenom mađarskog oblika ''monoštor'' oblikom ''manastir'', dok je prezime ''Pel'' zamijenjeno pridjevom ''beli'' koji se slično izgovara. Makedonski grad [[Bitolj]] (Bitola) Turci su od XVI. stoljeća nazivali ''Toli'' ili ''Toli-Monastir'', a i danas ga tako nazivaju [[Albanci]] s [[Kosovo|Kosova]].
 
==Samostan==
Riječ '''samostan''' doslovan je prijevod grčke riječi ''monasterion''. Upotrebljava se od XIX. stoljeća u Katoličkoj crkvi umjesto starih sinonimnih naziva manastir (namastir), klaustar (ili kloštar), konvenat, koludrište ili stanište. Historijski [[Izvori#ARJ|Rječnik JAZU]] ima, na primjer, samo 4 potvrde za riječ '''samostan''' (od toga tri rječničke), za razliku od riječi '''manastir''', koja je obilno potvrđena u djelima starih hrvatskih pisaca.
 
== Eksterni linkovi ==
== Manastir kao kulturna institucija ==
{{Commonscat|Monasteries}}
 
Manastir predstavlja značajan kulturni centar. On je pre svega bio škola i univerzitet, onaj koji stvara i čuva književnu baštinu i nadahnuće umetnosti i arhitekture. Kaluđeri su gotovo potpuno sami očuvali književnu baštinu klasičnog i ranog hrišćanskog doba, kopirajući i prepisujući tekstove, čuvajući ih onda kada je kultura gotovo zamrla. Irski i engleski kaluđeri-misionari doneli su hrišćanstvo u područja severne Evrope i upoznali nemačke narode s latinskom kulturom. Kaluđeri su bili pesnici, istoričari, hroničari, teolozi, gramatičari i propovednici. Oni su takode podsticali i nadgledali gradenje religijskih građevina u Evropi i na Srednjem istoku. Kaluđeri, a posebno kaluđerice, uneli su veliku umetničku veštinu u iluminaciju dragocenih rukopisa. Oni su takode u velikoj meri obogatili liturgiju. Veliki manastiri bili su pokrovitelji veštih umetnika i zanatlija u svim medijima. Benediktinski kaluđeri bili su školski učitelji Evrope od 700. do 1100. godine, i oni još i danas vode škole i koledže, dok manastirske radionice, štamparije i muzičari nastavljaju stare tradicije i stvaraju nove. Manastiri su takode predstavljali značajne delove privrede krajeva u kojima su se nalazili — na primer, cisterciti u srednjovekovnoj engleskoj trgovini vunom i nemački manastiri sa svojim velikim zemljišnim posedima.<ref name="Enciklopedija živih religija">''Monasticizam'', Enciklopedija živih religija, Nolit, Beograd, 2004. ISBN 86-19-02360-8</ref>
 
== Toponimi ==
 
RiječOd riječi manastir ima nekoliko pokrajinskih oblika, npr. ''namastir'' (kod [[Vuk Karadžić|Vuka]]) i ''monastir''. Od nje su nastali i neki toponimi u Hrvatskoj: '''Manastirine''' (obično za položaje gdje su ruševine nekog manastira ili crkve), '''Manastir''' (otok u [[Pološko blato|Pološkom blatu]] zapadno od [[Imotski|Imotskog]]), '''Manastirska kosa''' (zapadno od [[Gvozd|Gvozda]], '''Manastirski brijeg''' (između [[Križevci|Križevaca]] i [[Koprivnica|Koprivnice]]), '''Mojster''' (otočić kod Pirovca), '''Mojstir''' (Pag).
 
Naziv grada [[Beli Manastir|Belog Manastira]] nastao je od mađarskog naziva ''Pelmonoštor'' zamjenom mađarskog oblika ''monoštor'' oblikom ''manastir'', dok je prezime ''Pel'' zamijenjeno pridjevom ''beli'' koji se slično izgovara. Makedonski grad [[Bitolj]] (Bitola) Turci su od XVI. stoljeća nazivali ''Toli'' ili ''Toli-Monastir'', a i danas ga tako nazivaju [[Albanci]] s [[Kosovo|Kosova]].
 
==Izvori==
[[Kategorija:Problemi]]
''[[Izvori#Sinonimi|Sinonimi]]'',
''[[Izvori#Atlas Hrvatske|Atlas Hrvatske]]''
 
== Eksterni linkovi ==
{{Commonscat|Monasteries}}
 
{{Link FA|af}}