Razlike između izmjena na stranici "10. vijek"

Obrisano 1.611 bajtova ,  prije 8 godina
nadopuna i sređivanje
m/м (r2.7.2+) (Bot: mijenja uk:10 століття sa uk:X століття)
(nadopuna i sređivanje)
{{Kutija za vijekove|10}}
 
[[Image:East-Hem 900ad.jpg|thumb|300px|Istočna hemisfera na početku 10. vijeka]]
'''10. vijek''' je period koji je trajalo od [[901]]. do [[1000]]. godine.
{|
|-
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[901]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[902]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[903]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[904]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[905]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[906]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[907]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[908]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[909]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[910]]
|-
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[911]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[912]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[913]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[914]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[915]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[916]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[917]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[918]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[919]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[920]]
|-
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[921]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[922]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[923]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[924]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[925]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[926]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[927]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[928]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[929]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[930]]
|-
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[931]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[932]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[933]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[934]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[935]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[936]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[937]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[938]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[939]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[940]]
|-
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[941]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[942]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[943]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[944]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[945]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[946]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[947]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[948]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[949]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[950]]
|-
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[951]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[952]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[953]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[954]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[955]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[956]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[957]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[958]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[959]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[950]]
|-
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[961]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[962]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[963]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[964]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[965]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[966]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[967]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[968]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[969]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[970]]
|-
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[971]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[972]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[973]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[974]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[975]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[976]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[977]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[978]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[979]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[980]]
|-
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[981]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[982]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[983]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[984]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[985]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[986]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[987]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[988]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[989]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[990]]
|-
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[991]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[992]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[993]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[994]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[995]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[996]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[997]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[998]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[999]]
! align="center" bgcolor="#ddffcc" | [[1000]]
|}----
 
'''10. vijek''' je period koje je trajao od [[901]]. do [[1000]]. godine. U Evropi se tradicionalno smatra dijelom [[rani srednji vijek|ranog srednjeg vijeka]], a često se naziva i "najmračnijim" od svih tzv. [[Mračni vijekovi|Mračnih vijekova]].
== Glavni događaji i razvoji ==
 
== Glavni događaji i razvoji ==
* krunjenje kralja [[Tomislav]]a [[925]]., poraz [[bugarska|bugarskog]] cara [[Simeon]]a od strane tomislavove vojske [[926]].
* [[29. 1.]] [[904]]. - Izborom [[Papa Sergije III|Sergija III]] za papu počinje period tzv. [[Pornokracija|Pornokracije]]
* [[904]] - [[Chang'an]], dotada najveći na grad na svijetu je napušten i razoren od strane [[Kinesko Carstvo|kineskih]] vlasti kako bi se prijestolnica premjestila u [[Luoyang]].
* [[907]] - Svrgavanjem [[Car Ai od Tanga|cara Aia]] nakon gotovo tri vijeka prestaje postojati [[dinastija Tang]], koju nominalno smjenjuje nova [[dinastija Kasniji Liang]]; regionalni gospodari rata odbijaju prihvatiti njen autoritet čime se Kina de facto raspada niz samostalnih država čime počinje period [[Pet dinastija i Deset kraljevstava]].
* [[909]] - Dinastiju [[Aglabidi|Aglabida]] u Sjevernoj Africi obaraju [[Fatimidi]].
* [[918]] – U [[Koreja|Koreji]] osnovana država [[Goryeo]].
* [[925]] – [[Tomislav]] ujedinjuje [[Dalmatinska Hrvatska|Dalmatinsku]] sa [[Panonska Hrvatska|Panonskom Hrvatskom]], postavši tako prvi [[Hrvatska|hrvatski]] kralj (tradicionalni datum).
* [[12. 7.]] [[927]] – [[Ethelstan Sjajni]] formalno ujedinjuje [[Anglosaksonci|anglosaksonska]] [[Heptarhija|kraljevstva]] u jedinstvenu [[Kraljevina Engleska|Kraljevinu Englesku]].
* [[938]] - [[Bitka na rijeci Bach Dang (938)|Bitka na rijeci Bach Dang]] u kojoj [[Vijetnam]] stiče nezavisnost od [[Kina|Kine]].
* [[10.8.]] [[955]] - [[Bitka kod Lechfelda]] u kojoj [[Njemačka|njemački]] kralj [[Oton I Veliki]] trajno zaustavlja dalji prodor [[Mađari|Mađara]] na zapad.
* [[2.2.]] [[962]] - Njemački kralj [[Otto I Veliki|Oton I]] okrunjen za [[Sveti rimski car|svetog rimskog cara]].
* [[23.6.]] [[964]] - Svrgavanjem [[Papa Benedikt V|Benedikta V]] i dolaskom [[Papa Lav VIII|Lava VIII]] na mjesto [[papa|pape]] završava period papinstva poznat kao ''[[pornokracija]]''.
* [[966]] - [[Poljska|Poljski]] knez [[Mješko I]] [[krštenje|kršten]] čime službeno počinje [[pokrštavanje]] [[Poljaci|Poljaka]].
* [[971]] - Pobjedom nad ruskim knezom [[Svjatoslav I od Kijeva|Svjatoslavom Igorevičem]] [[Bizant]] stiče kontrolu nad istočnom Bugarskom.
* [[979]] - Odmetnuta država [[Sjeverni Han]] pada pod vlast [[dinastija Song|dinastije Song]], što je događaj koji tradicionalno označava kraj perioda [[Pet dinastija i Deset kraljevstava]] u Kini.
* [[985]]/[[986]] - [[Bjarni Herjólfsson]] postaje prvi Evropljanin koji će ugledati kopno [[Sjeverna Amerika|Sjeverne Amerike]].
* [[987]] - [[Hugo Capet]] okrunjen za francuskog kralja čime počinje vladavina [[dinastija Capet|dinastije Capet]].
* [[988]] - Počinje službeno [[pokrštavanje Rusije]].
* [[997]] - Papa [[Grgur V]] kruni bugarsko-makedonskog velmožu [[Samuilo|Samuila]] za [[car]]a.
* Trajno naseljavanje [[Mađari|Mađara]] u [[Panonska nizina|Panonsku nizinu]]
* [[Vikinzi|Vikinški]] naseljenici u sjevernoj Francuskoj postaju [[Normani]]
 
* [[Tomislav|kralj Tomislav]]
* [[Abd ar-Rahman III]] od [[Kordopski Kalifat|Kordobe]]
* [[papa]] [[Ivan X.]]
* [[Vasilije II Bugaroubica]]
* [[Avicena]]
* [[Vladimir Veliki]]
 
== Izumi i otkrića ==