Difference between revisions of "Rat Treće koalicije"

m
zamjena šablona using AWB
m (Moving from 1800-e to 1800e (vidi Šablon:Prekat))
m (zamjena šablona using AWB)
{{Infokutija vojni sukob
{{Rat
|rat =Rat treće koalicije
|deo=[[Napoleonovi ratovi]]
|rezultat=francuska pobeda, [[Požunski mir]]
|strana1=[[Datoteka:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|22px]] [[Austrijsko carstvo]]<br>[[Datoteka:Flag of Russia.svg|22px]] [[Carska Rusija]]<br>[[Datoteka:Flag of the United Kingdom.svg|22px]] [[Velika Britanija]]<br>[[Datoteka:Flag of Sweden.svg|22px]] [[Švedska]]
|strana2=[[Datoteka:Flag of France.svg|22px]] [[Francuska]]<br> [[Datoteka:Spain1785.gif|22px]][[Španija]]<br>[[Datoteka:Flag of Bavaria (lozengy).svg|22px]] [[Bavarska]]<br>[[Datoteka:Flag_of_the_Napoleonic_Kingdom_of_ItalyFlag of the Napoleonic Kingdom of Italy.png|22px]] [[Kraljevina Italija]]
|zapovednik1=[[Datoteka:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20p]] [[Karl Mak fon Lajberih|K. M. fon Lajberih]]<br>[[Datoteka:Flag of the Habsburg Monarchy.svg|20p]] [[Nadvojvoda Karlo]]<br>[[Datoteka:Flag of Russia.svg|20p]] [[Mihail Kutuzov]]<br>[[Datoteka:Flag of the United Kingdom.svg|20p]] [[Horacio Nelson]]
|zapovednik2=[[Datoteka:Flag of France.svg|20p]] [[Napoleon]]<br>[[Datoteka:Flag of France.svg|20p]] [[Andre Masena]]<br>[[Datoteka:Flag of France.svg|20p]] [[Pjer-Šarl Vilnev]]
|jačina1snaga1 =
|jačina2snaga2 =
|casualties3=
|notes=
 
[[Napoleon]] je planirao invaziju [[Velika Britanija|Velike Britanije]] još od mira u Amijenu [[1802.]] Sakupio je 150.000 vojnika u Bulonji. Ipak trebao je da postigne pomorsku nadmoć da bi mogao izvršiti invaziju, ili bar je trebao da odvuče britansku mornaricu od [[La Manš]]a tokom invazije. Pokušao je kompleksnim planovima kojima bi odvratio pažnju Velike Britanije ugrožavajući njihove interese u Karibima. Odustao je plana odvraćanja pažnje kada je britanska flota ostvarila taktičku pobedu kod rta Finister nad francusko-španskom flotom pod admiralom Vilenevom. Vilenev je bio blokiran u [[Kadiz]]u, a zatim je krenuo prema Napulju [[19. oktobar|19. oktobra]] [[1805.]] Međutim [[Horacio Nelson]] ga je uhvatio i pobedio u [[bitka kod Trafalgara|bici kod Trafalgara]] [[21. oktobar|21. oktobra]] [[1805.]] Dotad je Napoleon već odustao od planova o invaziji Velike Britanije i okrenuo se još jednom kontinentalnoj Evropi.
[[Datoteka:Strategic_Situation_of_Europe_1805Strategic Situation of Europe 1805.jpg|260px|mini|levo|Strateška situacija u Evropi 1805. pred rat treće koalicije]]
 
Koalicija je nastojala da ostvari prednost koncentracijom Napoleonovih snaga u Bulonji, pa su pravili planove o napadu na Italiju i Bavarsku. Savezničke armije su se organizovale u Nemačkoj i Italiji. Dok je čekao na rusku armiju pod vođstvom [[Mihail Kutuzov|Mihaila Kutuzova]], austrijski general [[Karl Mak fon Lajberih]] je izvršio invaziju [[Bavarska|Bavarske]]. Bavarska vojska je bila Napoleonov saveznik i bila je prisiljena da se povlači i iz [[Minhen]]a.
Napoleon je sa svojom vojskom krenuo ubrzano prema Rajni. Prešao je Rajnu krajem septembra i krenuo je oko desne strane Lajberihove vojske i opkolio je austrijsku vojsku u [[Ulm]]u. Sprečavao je sve napore austrijske vojske da se pregrupiše i odsekao je [[Ulm]] od Austrije i prisilio je na taj način Lajberiha na kapitulaciju u oktobru. [[Mihail Kutuzov|Kutuzov]] je bio na austrijsko-bavarskoj granici i vratio se preko [[Beč]]a u [[Moravska|Moravsku]] po pojačanja. [[Napoleon]] je krenuo severno i našao je dobru obrambenu poziciju u Austerlicu. [[Bitka kod Austerlica]] je bila [[2. decembar|2. decembra]] [[1805.]] [[Napoleon]] je navukao saveznike da napadnu, stvarajući iluziju da mu je desno krilo jako slabo. Saveznici su pokušali da izvedu opkoljavanje, ali bili su prespori, dopuštajući Napoleonu da udari u njihov centar i da ih rastera sa bojišta. Francuzi su u toj bici ostvarili odlučnu pobedu.
 
 
Austrijska vojska u Italiji i nadvojvoda Karlo povukli su se bez bitke nakon francuskih pobeda kod [[Ulm]]a i Austerlica. Austrija je prestala biti savezniik u Trećoj koaliciji. [[Požunski mir|Požunskim mirom]] [[Austrijsko carstvo]] je moralo predati deo zemalja Napoleonovim nemačkim saveznicima, morala je odustati od Italije i platiti veliku ratnu odštetu. Posle [[Napoleon]]ove pobede kod Austerlica stvara se [[Rajnska konfederacija]] (zvana i Rajnski savez), savez nemačkih država, koji je zamišljen kao bafer zona između Francuske i ostatka Evrope. [[Sveto Rimsko carstvo]] je prestalo postojati [[1806.]]