Razlike između izmjena na stranici "Historija"

Dodano 4.068 bajtova ,  prije 8 godina
m/м (r2.7.3) (robot Mijenja: ps:پېښليک)
 
=== Antička istorija ===
Pojam Antika dolazi od latinskog antiquus: star, starinski, drevan. Iz latinskog, riječ antika je ušla u gotovo sve moderne evropske jezike (njem.: die Antike, engl.: antiquity, ruski: antičnost). U osnovnom značenju, odnosi se na kulture Stare Grčke i Rima i kulture pod njihovim uticajem. U širem značenju znači "davnina".
* [[Antički pisci]]
 
 
*Značenje pojma
 
Pojam "antika" ima osnovno i šire značenje, pri čemu postoje i varijacije unutar osnovnog značenja o tome šta se pod njim podrazumijeva.
Osnovno značenje [uredi]
Pojam antika u svom osnovnom značenju u literaturi obuhvata kulture izrasle na obalama Sredozemlja u razdoblju od oko 1200. ili 800. godine p.n.e. do oko 500. ili 600. godine n.e, tj. približno od pojave grčkih gradova-država (polisa) i grčke arhajske umjetnosti do propasti Zapadnog Rimskog Carstva i "paganske" kulture. Postoji zajednička i neprekinuta kulturna tradicija, koja započinje oko 800. godine p.n.e, razvija se i uz razne preobražaje održava kroz gotovo milenijum i po. Nakon prvog vijeka prije nove ere uz to se u okviru Rimskog Carstva oblikovalo i političko jedinstvo.
Ponekad se u "antiku" uvrštava i starije doba Kretsko-mikenske kulture, koje započinje oko 1900. godine p.n.e. Većina autora ovo razdoblje razmatra posebno, jer kretsko-mikenska kultura u području Grčke i Egejskog mora je propala oko 1100. godine p.n.e. uz velika razaranja i ekonomsko, demografsko i kulturno nazadovanje, pa slijedi mračno razdoblje bez kulturnog kontinuiteta.
Pojam antika prvenstveno podrazumijeva kulturu Grčke i Rima i svih zemalja koje su bile pod uticajem grčke i rimske kulture. Ponekad se to pobliže označava sintagmom klasična antika (ili klasična starina, ili klasična kultura), dok pojam "antika" može obuhvatiti i druge sredozemne kulture tog razdoblja (npr. židovsku, perzijsku, egipatsku, keltsku itd.).
Pojam se počeo koristiti u Evropi u srednjem vijeku jer se o starim Grcima i Rimljanima generalno govorilo kao o "starima", dok se o kulturama i civilizacijama koje su im prethodile nije znalo gotovo ništa (situacija se počela mijenjati tek u 19. vijeku).* [[Antički pisci]]
Antika i Stari vijek [uredi]
Antika je u uobičajenoj podjeli historije dio Starog vijeka (koji započinje pojavom prvih civilizacija u Mesopotamiji i Egiptu oko godine 3500. godine p.n.e., a završava padom Zapadnog Rimskog Carstva). Ponekad se i izjednačava s pojmom "Stari vijek"; npr. Eduard Kale u knjizi Historija civilizacija ima poglavlje "Antičko razdoblje" i piše: "Pod antikom se obično razumijeva kulturna historija Stare Grčke i Rima, no mi ovdje (…) u antičke civilizacije uključujemo sve stare ili drevne civilizacije koje su se u raznim područjima Zemlje javile prije ili u vrijeme stare Grčke i Rima." (str. 23).
Antika je posljednje razdoblje Starog vijeka; slijedi Srednji vijek.
Šire značenje [uredi]
U širem smislu (uobičajeno u svakodnevnom govoru, ponekad u literaturi), pojam antika označava davno prošlo vrijeme, davninu. Ponekad se koristi i kao pogrda (pejorativno): zastarjeli pogledi i vrijednosti, koji su nekada nešto značili, a danas su besmisleni; također i osoba, koja ima takve poglede.
Pridjev antički odnosi se na antiku u prvom smislu (antička filozofija, umjetnost i sl.), a antikni na općenito značenje (antikni namještaj, nakit, svjetonazor i dr.). Pridjev antikvaran i imenica antikvitet označavaju predmet koji ima kulturnu vrijednost po svojoj starini i rijetkosti.
 
* [[Rimska književnost]]
* [[Antički gradovi]]
* [[Antički narodi]]
* [[Antička religija i mitologija]]
Početak i širenje antičke kulture [uredi]
Početak antičke kulture u klasičnom smislu općenito se poistovjećuje s razdobljem nastanka Homerovih epova (i nešto kasnije Hesiodovih) i s početkom grčke kolonizacije prostora Sredozemlja u 8. vijeku p.n.e..
U narednim vijekovima Grci su širili svoje obrazovanje i kulturu cijelim Sredozemljem, a od vremena Aleksandra Velikog i na orijent pa i dalje, u Srednju Aziju. Rimljani su antičku kulturu prenijeli na srednju i sjeverozapadnu Evropu, gdje se ona kasnije, od ranog srednjeg vijeka razvila u srednjovjekovnu kršćansku zapadnjačku kulturu.
* [[Antički jezici]]
* [[Antička muzika]]
Anonimni korisnik