Razlike između izmjena na stranici "Bosanska kriza"

Dodano 569 bajtova ,  prije 8 godina
(prošireno)
Predstavnici [[Pravoslavlje|pravoslavnih]] i [[Islam|muslimanskih]] narodnih organizacija dali su u [[Budimpešta|Budimpešti]] [[11. oktobar|11. oktobra]] izjavu da je [[aneksija]] izvršena bez pitanja i protiv volje stanovništva i uputili su posebnu delegaciju u evropske [[Prestonica|prestonice]] da tu izjavu stavi do znanja velikim silama.
 
TajAneksija je potez odjeknuo u Srbiji odjeknula kao bomba. Tamošnji su nacionalisti držali da im je nepošteno ispred nosa odnešena potencijalna nagrada - teritorij Bosne i Hercegovine.<ref name="Malcolm"/> U [[Kraljevina Srbija|Srbiji]] je [[aneksija]] izazvala veliko uzbuđenje, jer se osjećalo da se [[Austrija]] time učvršćuje na [[Balkansko poluostrvo|Balkanu]], i da želi da presiječe sve nade u budućnost [[Velika Srbija|velike srpske države]]. [[Srbi]] su protestovali u svim prestonicama, stvorili [[Narodna odbrana|Narodnu odbranu]] sa ciljem da prikupi dobrovoljce za eventualne borbe i obrazovali ([[24. februar]]a [[1909]]) koncentracionu vladu pod predsedništvom [[Stojan Novaković|Stojana Novakovića]].
 
U [[Srbija|Srbiji]] su držali masovne zborove i stvorili dva tajna društva za ujedinjenje svih Srba: "[[Narodna odbrana|Narodnu odbranu]]" sa ciljem da prikupi dobrovoljce za eventualne borbe, i "[[Ujedinjenje ili smrt]]" (poznato i pod imenom "[[Crna ruka]]"). Potkraj 1908. godine bilo je već nekoliko ogranaka "Narodne odbrane" i u Bosni.<ref name="Malcolm"/> Srbiju je od nauma da navijesti rat Austro-Ugarskoj odvratio ruski ministar vanjskih poslova Izvoljski, koga je zabolio nacin na koji ga je von Aerenthal izigrao, ali je svejedno savjetovao Beogradu ovako: "Srbija mora ostati na miru i ne smije ničim izazvati Austriju kako joj ne bi pružila priliku da je satre."<ref name="Malcolm"/> [[24. februar]]a [[1909]]. je u Srbiji obrazovana koncentraciona vlada pod predsedništvom [[Stojan Novaković|Stojana Novakovića]].
 
Pod pritiskom opšteg neraspoloženja u [[Evropa|Evropi]], [[Habzburška monarhija|Austrija]] je sa [[Tursko carstvo|Turskom]] sklopila sporazum ([[26. februar]]a), platila joj [[Odšteta|odštetu]] od 2,5 miliona i počela pripreme da silom uguši srpske proteste, prije no što dođe do konferencije velikih sila, koju je predlagala [[Rusko carstvo|Rusija]]. Rusko posredovanje je spriječila [[Nemačko carstvo|Njemačka]] prijetnjom u [[Petrograd]]u, zbog čega je [[Srbija]] morala da se pokori, ali posredovanjem [[Britansko carstvo|Engleske]] oslobođena isuviše ponižavajuće izjave koju je tražila [[be]]čka vlada. Umjesto nje (31. marta 1909) dala drugu izjavu da: nova situacija stvorena u Bosni i Hercegovini ne zadire u Srbijina prava. [[Austro-Ugarska]] tom izjavom dobila zadovoljenje i smatrala se pobjednicom.
 
Berlinskim sporazumom iz aprila [[1909]]. ova kriza se završava.
 
== Pošljedice ==