Norveški jezik: Razlika između izmjena

Dodano 12 bajtova ,  prije 10 godina
m
razne ispravke
m (r2.7.1) (robot Dodaje: ps:ناروېژي ژبه)
m (razne ispravke)
 
'''Norveški jezik''' (norveški: ''norsk'') je skandinavski, germanski jezik indo-evropskog porijekla koji se pretežno govori u [[Norveška|Norveškoj]]. Jezik govori oko 4,5 miliona ljudi u Norveškoj i oko milion ljudi van Norveške. Norveški jezik postoji u dvije službene pisane varijante: književni jezik (norveški: ''bokmål'') i novo norveški (norveški: ''nynorsk''). Osobe koje govore [[Švedski jezik|švedski]] i norveški obično razumiju jedni druge bez većih problema. Ovo važi u malo manjoj mjeri i za osobe koje govore [[Danski jezik|danski]] i norveški. Pisana književna varijanta norveškog je skoro identična pisanom danskom.
 
 
== Historija ==
 
Norveški jezik vuče svoje porijeklo iz [[Skandinavski jezik|sjeverno-germanskog jezika]] (također poznat i pod imenima ''skandinavski'' i ''nordijski'') koji se govorio na prostoru [[Skandinavija|Skandinavskog poluostrva]] u prvih hiljadu godina nove ere. Skandinavski jezik se danas može vidjeti u formi [[rune|runa]] na prostoru čitave Skandinavije. Ovaj jezik je se vremenom podjelio na dvije podgrupe ''zapadno nordijski'' (norveški: ''norrønt'') i ''istočno nordijski''. Iz zapadno nordijskog su se s' vremenom razvili norveški, [[Islandski jezik|islandski]] i [[Farski jezik|farski]] dok su se iz istočno nordijskog razvili [[Švedski jezik|švedski]] i [[Danski jezik|danski]].
 
 
== Fonetika i izgovor ==
 
U norveškom jeziku postoje velike varijacije u izgovoru između različitih dijalekata. U norveškom kao i u drugim skandinavskim jezicima postoji relativno veliki broj vokala. Za razliku od mnogih drugih evropskih jezika u norveškom jeziku ton sa kojima se riječi izgovoraju može predstavljati razliku između dva značenja iste riječi. Drugi jezici u Evropi u kojima takođe postoje tonalne razlike su [[Bosanski jezik|bosanski]], švedski, [[Slovenački jezik|slovenački]] i [[Estonski jezik|estonski]].
 
== Varijante pisanog norveškog ==
 
Norveški jezik postoji u dvije službene pisane varijante: književni norveški (norveški: ''bokmål'') i novo norveški (norveški: ''nynorsk''). Za konzervativnu varijantu književno norveškog se koristi ime državni norveški (norveški: ''riksmål''). Također postoji konzervativna vrsta novo norveškog pod imenom visoko norveški (norveški: ''høgnorsk'').
 
 
=== Književni norveški i državno norveški ===
 
Književno norveški jezik je baziran na danskoj književnoj tradiciji. Razlog ovome je [[Danci|danska]] dominacija u Norveškoj i status danskog jezika kao zvaničnog jezika u Norveškoj od srednjeg vijeka. Kao posljedica ovoga razlike danas između pisanog danskog i književnog norveškog su minimalne. Ove razlike su uvedene sredinom 18 vijeka kada je Knud Knudsen ([[1812]] - [[1859]]) započeo reformaciju norveškog jezika.
 
 
=== Novo norveški i visoko norveški ===
 
Novo norveški je druga službena pisana varijanta norveškog jezika. Nastao je većinom radom [[Ivar Aasen]]a između [[1842]] i [[1873]]. godine. Cilj jezika je bio da bude protivteža "danskom" norveškom koji se govorio od strane gradskog stanovništva i bogatijih slojeva norveškog društva.
 
 
=== Zajedničko norveški ===
 
Zajedničko norveški je varijanta norveškog jezika koja je trebala da nastane spajanjem književno norveškog i novo norveškog. Plan norveške države za stvaranje ove varijante pisanog jezika je danas službeno odbačen.
 
 
== Dijalekti ==
 
Norveški jezik je prepoznatljiv po relativno velikim razlikama između različitih dijalekata i velikom broju istih. Razlike između dijalekata se obićno pripisuju velikim geografskim razdaljinama između stanovništva i planinskom miljeu koji je ranije ograničavao kontakt između ljudi. Specijalno za norveški jezik je da su dijalekti u današnjici dobili jak položaj kako u zvaničnim tako i u nezvaničnim situacijama. Standarizirani dijalekt postoji ali nije dovoljno raširen i vezan je za književno norveški. Ovaj standarizirani dijalekt se govori samo u provinciji Østlandet.
 
== Također pogledajte ==
 
* [[Danski jezik]]
* [[Švedski jezik]]
== Eksterni linkovi ==
 
{{Commonscat|Norwegian language}}
 
177.192

izmjene