Razlike između izmjena na stranici "Marko Furije Kamil"

Obrisano 8 bajtova ,  prije 9 godina
m/м
razne ispravke
m/м (Bot: Adding {{Commonscat|Marcus Furius Camillus}})
m/м (razne ispravke)
 
==Poreklo i počeci==
 
Kamil je pripadao [[Patriciji|patricijskom]] rodu Furija (''Furii''), koji je poreklom bio iz latinskog grada južno od [[Rim|Rima]], Tuskula. Prvi član porodice koji se istakao po najvišoj magistraturi bio je konzul Sekst Furije Fus koji je odbranio Rim od odmetnutog vojskovođe [[Koriolan|Koriolana]] i njegovih [[Volsci|Volska]] 488. godine. Tokom 5. veka porodica Furija je dala još nekoliko visokih magistrata između ostalih i Lucija Furija Medulina koji je tri puta vršio službu [[Konzularni tribun|tribuna sa konzulskim ovlašćenjima]] (432., 425., i 420. god.pne.).
 
 
==Cenzura i opsada Veja==
 
Po Varonovoj hronologiji, Kamil je 403. bio jedan od cenzora. Po Liviju, rat se otegao i Rimljani su po prvi put podigli vojne logore na neprijateljskoj teritoriji. Pošto je stalne vojne ispostave trebalo izdržavati, Kamil je kao cenzor uveo naročiti porez na neoženjene. Rat je, možda po uzoru na legendarni [[Trojanski rat|Trojanski]], potrajao čak deset godina. Kamil je, kao vojni tribun 401. i 398. god., morao da povede rat i sa saveznicima Veja, gradovima Kapenom i Falerijima. Nakon toga Rimljani su pretrpeli nekoliko poraza i najposle su 396. izabrali Kamila za diktatora. Po Liviju, koji je i sam smatrao opisane događaje vrednim teatra, Kamil se zavetovao rimskoj boginji plodnosti ''Mater Matuta'' (ponegde izjednačena sa [[Junona|Junonom]] ili [[Aurora|Aurorom]]) da će obnoviti njen hram u Rimu ako mu obezbedi pobedu. Nakon toga je porazio saveznike Veja i opseo sam grad. Pošto nisu mogli da zauzmu gradske bedeme, rimski vojnici su iskopali tunel ispod zemlje i tako upali u grad. Navodno, [[Rimljani]] su put ka površini našli baš kroz pod hrama posvećenog lokalnoj boginji Uni, identičnoj sa rimskom ''Mater Matuta''. Po legendi, u hramu je kralj Veja upravo prinosio žrtvu, kada je sveštenik objavio da će onaj ko završi obred dobiti i rat. Objavu su čuli i vojnici u tunelu koji su potom iskočili iz svog zaklona, prineli žrtvu boginji i zatim provalili na gradske ulice. Kamil je ubrzo prihvatio predaju grada iako je vojnicima dozvoljena pljačka. Količina plena je nadmašila sva očekivanja i diktator se zatim zahvalio bogovima na uspehu. Međutim, tokom govora se spotakao što je među Rimljanima tumačeno kao loš predznak i za sam Rim i za Kamilovu karijeru.
 
 
==Galska najezda==
 
Narednih godina Rimljani su uspešno vodili ratove sa saveznicima Veja. Kao konzularni tribun za 394. Kamil je opseo Falerije, etrurski grad severno od Rima. Po jednoj od anegdota, tokom rimske opsade lokalni učitelj je sa svojim učenicima, među kojima su bili i sinovi najuglednijih građana, došao u rimski logor i ponudio Kamilu decu kao taoce pomoću kojih će lako zauzeti grad. Kamil je uz prezir odbio ponudu uz opasku da i u ratu, kao i u miru, vladaju određeni zakoni. Učitelj je osramoćen vraćen u Falerije dok su ga njegovi učenici šibama terali ispred sebe. U znak zahvalnosti, senat Falerija je odlučio da dobrovoljno prihvati vrhovnu vlast Rima.
 
 
==Legendarna obnova Rima==
 
Rim je tako preživeo galsku najezdu, ali je sam grad po predanju bio spaljen i teško opustošen. Arheološki nalazi potvrđuju da grad nije razaran u prvim decenijama 4. veka, ali arheologija potvrđuje da je u tom periodu došlo do seoba keltskih plemena iz srednje Evrope u mediteranske krajeve. Bilo kako bilo, po Liviju, Rimu je usledila obnova. Grad je navodno ležao u ruševinama i narodni tribuni su predložili da se napuste ruine i čitava populacija preseli u Veje. Kamil je zatim ubedio senat da ne dozvoli veliku seobu i pod njegovom komandom sprovedena ja obnova grada. Zlato koje je izneto iz hramova radi isplate otkupa sada je posvećeno vrhovnom božanstvu, Jupiteru Najboljem i Najvećem i poslatu u njegov hram na Kapitolu. Ostali hramovi su ritualno pročišćeni od svetogrđa koje ih je pogodilo. Pored toga, rimskim udatim ženama, koje su i svoj nakit priložile radi oslobođenja grada, javno je iznesena pohvala i zahvalnica. Kamil je ustanovio tradiciju po kojima su u pogrebnim svečanostima matrone izjednačene sa svojim supruzima time što su i njima sada držani podsmrtni govori. Po planovima obnove, centar grada je popločan kamenom i u njemu su podignute javne zgrade dok su privatne kuće sada pomerene ka periferiji grada.
 
 
==Dalje borbe==
 
I 386. Kamil je bio biran za konzularnog tribuna radi daljih borbi sa Volscima i Etrurcima. Kamil je bio uspešan u ovim ratovima ali italski rivali Rima nisu naterani na sklapanje mira. Međutim, u samom Rimu sve veću pažnju je privlačila politika Marka Manilija, vojskovođe koji je zbog odbrane Kapitola od Gala dobio počasni nadimak Kapitolski (''Capitulinus'' = Kapitolin). Po istoričaru Liviju, Kapitolin je gajio ljubomoru prema Kamilu kome su pripisane sve zasluge za spasavanje Rima, te je i zbog toga u političkom pogledu rešio da priđe plebejcima i podrži njihove zahteve za ukidanje dugova. Ova dužnička kriza u Rimu mogla je biti posledica stradanja grada u vreme dolaska Kelta. Manilije je na forumu teatralno plaćao dugove onih kojima je pretilo ropstvo tvrdeći da nije spasao grad da bi sada njegovi sugrađani vođeni u lancima, što bi im se desilo i da su varvari zauzeli Kapitol. Manilijevo držanje je uplašilo senat koji je počeo sve glasnije da ga naziva pretnjom po institucije republike. Kapitolin je 384., godine u kojoj je Kamil po peti put biran za konzularnog tribuna, optužen da teži kraljevskoj vlasti i glasovima narodne skupštine osuđen na smrt. Nije poznato da li je Kamil imao učešća u čitavom slučaju.
 
 
==Kraj borbe patricija i plebejaca i Kamilova smrt==
 
Kamilov prestiž, potvrđen pobedom nad Galima, omogućio mu je da preduzme odlučnu ulogu u okončanju političkih borbi patricija i plebejaca. Plebejci su usled stalne pretnje dužničkim ropstvom zahtevali od senata da se najzad dozvoli izbor za konzula jednom od pripadnika njihovog staleža. Vođe plebejaca bila su dva narodna tribuna [[Lucije Sekstije Lateran]] i [[Gaj Licinije Stolon]] koji su pretili da neće dozvoliti dalje izbore magistrata sve dok se ne reše goruća pitanja. Uprkos zakonu i pored izbora diktatora tribuni su odbili da pristanu na suspenziju svojih magistratura. Kamil je zatim iskoristio svoja diktatorska ovlašćenja da organizuje susret senatora i narodnih tribuna koji se završio popuštanjem senatora i njihovim pristankom da se i plebejcima dozvoli izbor na mesto konzula. Zauzvrat, stvorene su dve nove magistrature, [[Pretor|pretori]] i [[Edil|kurulni edili]], za koje su mogli da se kandiduju samo patriciji. [[Rimske skupštine|Narodna skupština]] je usvojila ''Zakon Licinija i Sekstija'' (''Lex Licinia Sextia'') 367. i od 366. godine je obnarodovan. Za prvog plebejskog konzula izabran je bivši narodni tribun Lucije Sekstije Lateran, a za jednog od pretora Kamilov sin Spurije. Time je dugotrajna borba patricija i plebejaca završena i od tada ta dva staleža više nisu predstavljali političke kategorije.
 
Kamil se danas smatra prvim rimskim državnikom čije se postojanje može smatrati verodostojnim. Naravno, mnogi delovi rimske istorije prve polovine 4. veka pre Hrista i Kamilove biografije mnogu se smatrati apokrifnim. Ipak, Kamilove vojne uspehe u borbi sa italskim plemenima i Galima ne bi trebalo dovoditi u pitanje.
 
==Reference Izvori ==
 
* Tit Livije, Istorija Rima od osnivanja, knjige 5, 6 i 7,1-2;
* Plutarh, Kamil, Usporedni životopisi;
177.192

izmjene