Poneš
Osnovni podaci
Država  Srbija
Pokrajina Kosovo i Metohija
Upravni okrug Kosovskopomoravski
Opština Gnjilane
Stanovništvo
Geografija
Koordinate 42°29′25″N 21°22′26″E / 42.49028°N 21.37389°E / 42.49028; 21.37389
Poneš na karti Srbije
Poneš
Poneš
Poneš na karti Srbije
Ostali podaci
Registarska oznaka GL


Koordinate: 42° 29′ 25" SGŠ, 21° 22′ 26" IGD
Poneš (alb. Ponesh[1] ili Poneshi) je naselje u opštini Gnjilane, Kosovo i Metohija, Republika Srbija.

IstorijaUredi

Poneš je staro selo. U povelji cara Dušana 1348. godine pominje se pod imenom Poniša[2] ou Moravć (Пониша оу Моравѣ) sa vlaškim stanovništvom. U putopisu Kuripešića iz 1530. godine pominje se pod imenom Gornji Poneš (Ober Ponesha). U popisu iz 1912. godine navodi se da u selu ima 54 srpska domaćinstva.[3] Na vrhu Čuke se nalazi grad u ruševinama[2], zvani Gradište ili Kaljaja.[4]

Poreklo stanovništva po rodovimaUredi

Podaci iz 1931. godine[4]:

Srpski rodovi:

  • Museljaci (39 k.). (Museljaci 23 k. i Zozići 16 k., slave Đurđic), starosedeoci „od fet“ (od Kosovske bitke. Prezime im je došlo, kažu, što su nekad njihovi preci dobili muselimstvo (starešinstvo u nahiji) kao nagradu što su kod svog sela opravili polomljena kola nekoj turskoj carici kad je išla na Kosovo da vidi Muratov grob. Uveravaju da su imali i ferman o svom muselimstvu i da su ga 1911. godine dali carskim doglavnicima da ga predadu caru kad je bio na Kosovu. Ferman im više nije vraćen.
  • Dininci (2 k., Sv. Arhanđeo), doseljeni iz Dobrotina kod Lipljana oko 1760. godine.
  • Stamenkovci (4 k., Sv. Nikola), doseljeni iz Vrbice oko 1830. godine.
  • Labljanci (3 k., Sv. Petka), doseljeni iz Labljana oko 1885. godine.
  • Livočani (1 k., Sv. Arhanđo), domaćin kuće doseljen iz roda Prokišića u Gornjem Livoču, kod kojih je bio „doveden“ (pastorak).

Arbanaški rodovi:

  • Doseljeni iz severne Albanije, pre nego što su doseljeni u ovo selo, živeli su u okolini Skoplja, da bi se potom doselili u Cernicu i odatle se preselili u Poneš oko 1810. godine. Ukupno ih je bilo 30 kuća, od fisa Šalje.

Arbanaški muhadžirski rodovi, doseljeni 1878. godine:

  • Doseljeni su iz Toplice i Jablanice: ukupno 17 kuća, pripadaju fisovima Gaša, Tsača i Beriša.

ReferenceUredi

  1. Gllama galabri.com ((alb))
  2. 2,0 2,1 PONES (in the Middle Ages Ponisa, Gnjilane): 1. ruins of a church on the site called Letovac; 2. remains of a church in the present-day Orthodox cemetery; 3. old ruins of a fortress, above the village.[1][2] ((en))
  3. Đorđe Mikić — Društvene i ekonomske prilike kosovskih Srba u XIX i početkom XX veka – Od čifčijstva do bankarstva, strana 214 (Posebna izdanja (knjiga DLXXXVIII) — Srpska akademija i umetnosti, Beograd 1988.)[3]
  4. 4,0 4,1 Atanasije Urošević — Novobrdska Kriva reka, strana 65 i 66 (Naselja i poreklo stanovništva (knjiga 32) — Srpski etnografksi zbornik (knjiga LX), Beograd 1951.)[4]