Otvori glavni meni

Peti krajiški partizanski odred

Peti krajiški partizanski odred formiran je izdvajanjem iz Prvog krajiškog partizanskog odreda jedinica sa područja Bosanskog Petrovca, Drvara i Bosanskog Grahova.

Peti krajiški NOP odred
Segment Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije
Lokacija osnivanja Gruborski Naslon kod Drvara
Formacija Dva bataljona kod osnivanja, kasnije još dva
Komandanti
Komandant Slavko Rodić, politički komesar Ilija Došen, zamjenik komandanta Milutin Morača, zamjenik političkog komesara Nikola Kotle





Angažovanje

Sadržaj/Садржај

Formiranje Drvarsko-Grahovskog bataljonaUredi

Početkom januara 1942. godine, Ljubo Babić, dotadašnji komandant Prvog KNOP odreda, sa grupom komunista upućen je na drvarski i grahovski srez. Dobili su zadatak da rade na intenzivnijem obnavljanju partizanskih četa i bataljona i bržem otpočinjanju borbi protiv Italijana i četnika i na tom sektoru. Tokom januara-februara 1942. na drvarskom srezu su obnovljene partizanske čete i formiran novi partizanski bataljon, najprije u okviru Prvog, a kasnije Petog krajiškog odreda.

Četvrti bataljon (Drvarsko-grahovski, u sastavu Prvog krajiškog NOP odreda)): Štab bataljona: komandant Milutin Morača, političk komesar Ljubo Babić, a poslije njegovog odlaska - Simo Tadić, zamjenik komandanta Milan J. Bosnić, zamjenik političkog komesara Ilija Materić.

Prva četa- Drvarska (Šipovljanska): komandir Mile Kecman, pa Stevo Kecman Perić, politički komesar Šimo Tadić pa Jovo Rodić, zamjenik političkog komesara Pero L. Materić;
Druga četa - Crvljivičko-zaglavička: komandir Marko Srdić pa Nikola Pećanac, politički komesar Rade Zorič, zamjenik političkog komesara Miloš Bauk;
Treća četa - Kamenička: komandir Jandrija Tomić Čić, politički komesar Nikola Kotle pa Vicuka Šobot zv. Sjeđega, zamjenik komandira Jole Marić, zamjenik političkog komesara Stevan Balaban;
Četvrta četa - Cvjetnička: komandir Đorđe Rodić pa Pero Pilipović Perica, politički komesar Dragan Rodić pa Boro Kecman, zamjenik komandira Milorad Medić;
Peta četa - Resanovačka (Grahovska): komandir Simo Bajić, politički komesar Mirko Radinović.[1]

Formiranje Petog KNOP odredaUredi

Prilikom povratka sa savjetovanja iz Skender Vakufa, 23. februara 1942., veći broj delegata susreo se u Bočcu sa Lepom Perović, članom Povjerenstva PK KPJ za Bosansku krajinu, a sutradan i s Kostom Nađom, novoimenovanim komandantom Operativnog štaba za Bosansku Krajina. U Bočcu je tada donijeta odluka da se izdvajanjem iz Prvog krajiškog NOP odreda jedinica s područja petrovačkog, drvarskog i grahovskog sreza formira poseban - Peti krajiški NOP odred i imenovan njegov štab: komandant Slavko Rodić, politički komesar Ilija Došen, zamjenik komandanta Milutin Morača, zamjenik političkog komesara Nikola Kotle.

Odred se tada sastojao od Petrovačkog i novoformiranog Drvarsko-grahovskog bataljona. U vrijeme formiranja odred je raspolagao sa:

  • pušaka – 920
  • puškomitraljeza – 34
  • teških mitraljeza – 11
  • topova – 3
  • bataljona – 3
  • četa – 14
  • boraca – oko 1100[1]

Na planini Jadovnik 27. marta 1942, formiran je i partizanski bataljon »Gavrilo Princip«, za čijeg komandanta je postavljen Rade Zorić, a za političkog komesara Ljubo Babić. Zamjenik komandanta bio je Simo Bajić, a zamjenik političkog komesara Obrad Banjac.

Bataljon - »Starac Vujadin«, koji je po odluci PK KPH za Dalmaciju, ušao u sastav 4. operativne zone Hrvatske i u njenom sastavu ostao do 20. avgusta 1942, po odluci VŠ NOV i POJ vraćen je sastav krajiških jedinica, odnosno u sastav Petog KNOP odreda. Štab bataljona bio je: komandant Cvijo Oreščić, politički komesar Miro Višić, zamjenik komandanta i operativni oficir Marko Mrvić, zamjenik političkog komesara Košta Pajčin.

Vojnopolitička situacija u Bosanskoj krajini sredinom 1942. godineUredi

Na tim područjima su tada dejstvovale jake partizanske snage: Prvi krajiški partizanski odred u Podgrmeču, Drugi krajiški partizanski odred na Kozari, Peti KNOP odred na području Bosanski Petrovca, Drvara i Grahova, Treći krajiški partizanski odred u Janju i Plivi i Šesti krajiški partizanski odred na sektoru Ključa i Mrkonjić-Grada. Postojala je velika slobodna teritorija, a partizani su držali i gradove: Bosanski Petrovac, Drvar, Srb, Donji Lapac i Korenicu (u Hrvatskoj), zatim, od 20. jula Glamoč, a jedno vrijeme i Prijedor, Bosansku Krupu, Veliku Kladušu i Mrkonjić-Grad.

Istovremeno na Zelengori nalazila se grupa proleterskih brigada, odakle su izveli pohod u Bosansku krajinu. Zajedničkim djelovanjem doći će do stvaranja slobodne teritorije pod imenom Bihaćka republika.[2]

Od snaga Petog odreda 17. avgusta formirana je 3. krajiška proleterska udarna brigada, a 9. septembra Četvrta krajiška udarna brigada.

LiteraturaUredi

ReferenceUredi