Peshawar

Pešavar (paštu: پېښور‎; hindko: پِشور; urdu: پشاور‎; engl. Peshawar; perz. پیشاور „pogranični grad“) je glavni grad pakistanske provincije Hajber-Pahtunva sa 3.055.254 stanovnika (2010). Takođe je administrativni i ekonomski centar teritorije Plemenska područja pod federalnom upravom.[1]

Pešavar
پشاور (urdu)
Osnovni podaci
Država  Pakistan
Gradonačelnik Hadži Gulam Ali
Pokrajina Hajber-Pahtunva
Stanovništvo
Stanovništvo 3.055.254 (2010)
Gustina stanovništva 1.354 st./km²
Geografija
Koordinate 34°00′N 71°30′E / 34°N 71.5°E / 34; 71.5
Vremenska zona UTC+5
Nadmorska visina 510 m
Površina 2.257 km²
Pešavar na karti Pakistana
Pešavar
Pešavar
Pešavar na karti Pakistana
Ostali podaci
Poštanski kod 25000
Pozivni broj 092

Pre podele Britanske Indije zvao se Purušapura, od sanskritske reči Pušpapura, što je značilo „grad cveća“.

Pešavar se nalazi u velikoj dolini blizu istočnog ulaza u klanac Hajber, između iranske visoravni i doline Inda. To je strateška lokacija na raskršću puteva koji vode ka Centralnoj Aziji i južnoj Aziji.

Pešavar ima jedan državni i jedan privatni univerzitet. Pored grnčarije, u gradu se proizvode tekstil i cipele.

KlimaUredi

 
Klimatski dijagram Pešavara

Pešavar po Kepenovoj klasifikaciji ima polusuvu klimu sa vrlo vrućim letima i blagim zimama. Zima počinje sredinom novembra i traje do kasnog marta. Letnji meseci su od maja do septembra. Srednje najviše dnevne temperature u toku leta prelaze 40 °C, dok je srednja minimalna temperatura 25 °C. Srednja minimalna dnevna temperatura u tomu zime je 4 °C, a maksimalna 18,35 °C.

Za razliku od većeg dela Pakistana Pešavar ne leži u zoni monsuna. Kiše ima i u leto i u zimu.

IstorijaUredi

 
Džamija Al-Zaruni u Pešavaru

Pešavar su osnovali pre oko 2.000 godina kraljevi Gandhara i duže vreme je trgovački centar između indijskog potkontinenta, Avganistana i centralne Azije. Grad je bio istočna granica Kušanskog carstva pod Kaniškom. 1275. godine grad je posetio Marko Polo.

Babur, osnivač Mogulskog carstva, sagradio je u Pešavaru utvrđenje 1530. godine. Kasnije je, tokom izgradnje puta DelhiKabul i stvaranjem vrtova pod Šer Kan Surijem, započeo razvoj Pešavara.

Godine 1834. u Pešavar su upali Siki pod vođstvom Maharadže Randžit Singa i zapalili su veliki deo grada. Siki su upravljali gradom preko 30 godina. Nakon raspada Sikskog carstva, zbog svađa u porodici Maharadža, Britanci su preuzeli kontrolu.

Pred teroristički napad 11. septembra 2001. godine Osama Bin Laden je razgovarao u jednom pešavarskom hotelu, u kome su, imeđu ostalih, bili smešteni i teroristi.

DemografijaUredi

Građani Pešavara su većinom Paštuni. Paštuni čine značajanu nacionalnu grupu i većinski narod u pakistanskoj provinciji Hajber-Pahtunva. Paštuni žive i u Avganistanu, gde su takođe značajna etnička grupa. Druga najveća grupa su Hindkovanci. Pored njih, u gradu žive desetine hiljada Tadžika, Hazara, Uzbeka, Persijanaca i drugih.

IzbegliceUredi

Zbog Avganistanskog građanskog rata i sovjetske invazije, veliki broj izbeglica se slivao u Pešavar. Na mestu ranijeg kampa za izbeglice Nasir Bag i Kača Garni[2] 2002. godine je nastala nova zajednica, Regi Lalma.

Od 2007. godine, napravljeni su novi kampovi za prihvat izbeglica u Pešavaru. U delu grada Hajatabad nalazi se puno izbeglica iz Avganistana.[3]

IzvoriUredi

  1. „Administrative System”. Government of the Federally Administered Tribal Areas. Arhivirano iz originala na datum 2019-01-09. Pristupljeno 12. 12. 2007. 
  2. UNHCR januar 2006 Avgani u Pešavaru Kača Garni strana 15
  3. UNHCR januar 2006 Avgani u Pešavaru Hajatabad strana 16

Spoljašnje vezeUredi