Panoni je naziv za stanovnike antičke Panonije. Shvatanje da su Panoni dio sjeverne grupacije ilirskih plemena, koje se zasnivalo na antičkim izvorima (Apijan)[1] uglavnom je odbačeno.[2]

Arheolog Zdravko Marić postavio je tezu da su Panoni bili jedinstven narod, izdvojen iz ilirskog etničkog kruga, i da su potomci nosilaca kulture sa urnama istočnoalpskog i zapadnopanonskog područja. Danas je sasvim jasno da se arheološki materijal sa područja oko rijeke Save i sjeverno od nje znatno razlikuje od materijala iz centralnog ilirskog područja (uključujući i način sahranjivanja).[3]

Tokom vremena skeletno sahranjivanje je preovladalo nad spaljivanjem pokojnika, tendencija koja se odvijala i na drugim područjima čija su prethodna ili prvobitna osnova bili nosioci kulture polja sa urnama u bronzanom dobu. Skeletno sahranjivanje vršeno je dvojako: polaganjem pokojnika u zemlju ili u drvenim sanducima. O vjerovanju u zagrobni život svjedoči i stavljanje posuda za jelo i piće u mnoge grobove.

Keltski metalni (nakit i oružje) i keramički materijal se javlja u znatnoj količini u periodu od 250. p. n.e. do početka naše ere, kada su ovim krajevima uveliko vladali Kelti (Skordisci).

Antički izvori (Strabon) među Panone ubrajaju i Desitijate, što bi značilo da bi panonskom trebali smatrati srednjobosansku kulturnu grupu. Treba reći da ta grupa ne potiče iz kulture polja sa urnama, mada je apsorbovala neke njene elemente.

Panonska plemenaUredi

Oserijati, Breuci, Kolapijani

Ilirsko panonska plemenaUredi

Japodi, Mezeji, Desitijati, Dicioni[2]

LiteraturaUredi

Borivoj Čović, Glasnik Glasnik Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine u Sarajevu: 52 / 2010, : 277-286 -Bronzano doba sjeverne Bosne u svjetlu novih istraživanja

ReferenceUredi