Ouse (Yorkshire)

Ouse je rijeka na istoku Engleske u Grofoviji North Yorkshire duga 84 km, koja formira estuarij Humber.[1] Hidrološki gledano Ouse je nastavak rijeke Ure, pa one zajedno imaju 208 km, po tom bi Ouse bio šesta rijeka po dužini Ujedinjenom Kraljevstvu.[1]

Ouse
River Ouse in York.JPG
Brodovi na rijeci u Yorku
Lokacija
Države Engleska
PokrajineNorth Yorkshire
GradoviYork, Selby, Goole
Hidrografija
Izvor
  – aps. visina
  – koordinate
kod sela Linton-on-Ouse (North Yorkshire)
10 m
54°2′4″N 1°16′30″W
Ušće
  – aps. visina
  – koordinate
Estuarij Humber
m
53°42′8″N 0°41′46″W
Dužina84[1] km
PritokeDerwent, Aire, Don, Wharfe, Rother, Nidd, Swale, Ure, Foss
Hidrologija
Protok
  – srednji

51.2 m³/s
Sliv
  – površina
sjevernomorski
10,704 km²
Ulijeva se uHumber
Transport
Plovnostčitavim tokom
Karta
River Ouse map.png
Sliv rijeke

EtimologijaUredi

Etimologija njezina imena je nejasna, prvi put je dokumetirana oko 780. kao Usa. Pretpostavlja se da je to ime britsko-keltskog porijekla od riječi udso, koja je izvedena iz indoevropske wed, što znači voda. Ipak neki stručnjaci misle da je čisto protokeltskog porijekla.[1] S druge strane, pojedini lingvisti smatraju da bi to moglo biti nordijskog porijekla, jer su uz njene obale živjeli norveški i danski Vikinzi, od riječi Os (ušće).[1]

HidrografijaUredi

Rijeka Ouse se formira sutokom rijeke Ure i potoka Ouse Gill Beck kod sela Linton-on-Ouse u Grofoviji North Yorkshire, oko desetak km]] nizvodno od ušća rijeke Swale u rijeku Ure. Od tamo teče preko gradova York, Selby i Goole do sutoka s rijekom Trent kod sela Faxfleet, kako bi formirao Humberski estuarij.[1]

Najveće pritoke rijeke Ouse su; Derwent, Aire, Don, Wharfe, Rother, Nidd, Swale, Ure i Foss.[1] U nju se sliva dobar dio vodotoka iz nacionalnih parkova Sjeverne Engleske Yorkshire Dales i North York Moors.[1]

Dolina rijeke je vrlo široka, pa velike oborine u njenom slivu mogu prouzročiti velike poplave. Posljednjih nekoliko godina stradali su gradovi York i Selby i brojna sela.[1]

PlovnostUredi

Rijeka je plovna po cijeloj svojoj dužini. Prekooceanski brodovi mogu doploviti do Goolea, koji ima luku povezanu sa kanalima Aire i Calder, a kod Selbya postoji veza sa Kanalom Selby. Utjecaj plime osjeća se do sela Naburn, a to je skoro kod Yorka.[1]

Kod Naburna je podignuta brodska prevodnica tako da manji brodovi mogu doploviti do Yorka. Uzvodno od njega podignuta je još jedna brodska prevodnica kod Linton-on-Ousa, koji omogućuje brodovima da nastave plovidbu po rijeci Ure.[1]

Tokom 18. i 19. vijeka zbivao se veliki promet trgovačkih brodova i to manje više do Selbya gdje se naalazila carina. Nakon što su 1826. otvarani kanali Aire i Calder Aire, promet brodovima koncentrirao se na luku Goole.[1]

IzvoriUredi

Vanjske vezeUredi