Oksijart

Oksijart (perz. وخش‌ارد; Uksšijarta[1], grč. Oxyartes[2]) je bio kratkotrajni satrap Baktrije (možda i Sogdijane[3]) u službi Perzijske Monarhije tokom prve polovice 4. vijeka pne. U historiji je najviše ostao upamćen kao otac Roksane[4], koja se udala za Aleksandra Makedonskog. Oksijart se najranije spominje kao jedan od perzijskih vojskovođa koji su 329. pne. pratili Besa prilikom njegovog prijelaza preko rijeke Amu-Darje odnosno povlačenja u Sogdijanu[5]. Nakon Besove smrti Oksijart je na kratko vrijeme ovladao Baktrijom, te je sklonio Besovu ženu i kćeri na „Sogdijansku stijenu“, utvrdu u istoimenoj pokrajini koju je čuvao Arimaz[6]. Ipak, Aleksandar ih je naposljetku zarobio 328. pne.[7], no drevni historičari navode kako se velikodušno ponio prema njima, zbog čega je Oksijart pristao da Roksana postane Aleksandrova žena[8]. Oksijart je nakon toga imenovan satrapom Paropamisade (Hindukuš)[9][10], a na tom mjestu ostao je i nakon Aleksandrove smrti, što su dijadosi 321. pne. potvrdili sporazumom u Triparadisu[11][12][13]. U ratovima dijadoha je podržavao je Eumena, no 316. pne. priključio se Antigonu. Pretpostavlja se da je umro prije Seleukovog pohoda na Indiju, s obzirom da je Seleuk kasnije Čandragupti Mauriji prepustio njegovu satrapiju Parompisadu[14]. Baktrija je ranije pripala u ruke Artabazu II., kojeg je na tom mjestu postavio sam Aleksandar[15].

Oksijart je nakon Aleksandrove smrti postao satrap Paropamisa.

VezeUredi

Prethodnik: Satrap Baktrije
(329. - 328. pne.)
Nasljednik:
Bes
(? - 329. pne.)
Artabaz II.
(makedonski namjesnik)
(328. - 325. pne.)

IzvoriUredi

  1. Oksijart (enciklopedija Iranica, Rüdiger Schmitt)
  2. „Oksijart (Oxyartes), AncientLibrary.com”. Arhivirano iz originala 2005-11-09. https://web.archive.org/web/20051109080205/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/2408.html. Pristupljeno 2009-08-20. 
  3. „Oksijart (Pothos.org)”. Arhivirano iz originala 2011-06-08. https://web.archive.org/web/20110608214710/http://www.pothos.org/content/index.php?page=oxyartes. Pristupljeno 2013-06-14. 
  4. „Roksana (Livius.org)”. Arhivirano iz originala 2012-10-14. https://web.archive.org/web/20121014144644/http://www.livius.org/ro-rz/roxane/roxane.htm. Pristupljeno 2013-06-14. 
  5. Arijan: „Aleksandrova Anabaza“ III. 28.
  6. „Arimaz (Arimazes), AncientLibrary.com”. Arhivirano iz originala 2005-12-31. https://web.archive.org/web/20051231210854/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/0295.html. Pristupljeno 2013-06-14. 
  7. Oksijart (enciklopedija Britannica)
  8. Plutarh: „Paralelne biografije“ - Aleksandar, 47.
  9. Arijan: „Aleksandrova Anabaza“, IV. 21., VI. 15.
  10. Plutarh: „Paralelne biografije“ - Aleksandar, 58.
  11. Diodor sa Sicilije: Bibliotheca, XVIII. 3., 39.
  12. Justin: Izvod o Pompeju Trogu XIII. 4.
  13. Focije: „Biblioteka“, 82. i 92.
  14. Strabon: „Geografija“, XV. 2.[mrtav link]
  15. „Artabaz II. (Livius.org, Jona Lendering)”. Arhivirano iz originala 2013-06-08. https://web.archive.org/web/20130608032410/http://www.livius.org/arl-arz/artabazus/artabazus.htm. Pristupljeno 2013-06-14. 

Vanjske vezeUredi