Otvori glavni meni
Nurija Pozderac
No portrait gray test-sr.svg
Nurija Pozderac
Datum rođenja 15. januar 1892.
Mesto rođenja Cazin

 Osmansko carstvo
Datum smrti 12. jun 1943. (51 godina)
Mesto smrti okolina Tjentišta

Flag of Hrvatska ND Hrvatska
Profesija učitelj
Učešće u ratovima Narodnooslobodilačka borba
U toku NOB-a potpredsednik
Izvršnog odbora AVNOJ-a
Odlikovanja
Orden narodnog oslobođenja

Nurija Pozderac (Cazin, 15. januar 1892 — okolina Tjentišta, 12. jun 1943), učitelj i političar, učesnik Narodnooslobodilačke borbe i potpredsednik Izvršnog odbora AVNOJ-a.

BiografijaUredi

Rođen je 15. januara 1892. godine u Cazinu. Njegov otac Mustafa-aga Pozderac, bio je jedan od poslednjih aga Turskog carstva u Cazinskoj krajni.

Nurija je najpre bio učitelj, a kasnije se počeo baviti politikom. Bio je član Jugoslovenske muslimanske organizacije (JMO). Godine 1935. je na listi udružene opozicije izabran za narodnog poslanika u skupštini Kraljevine Jugoslavije iz cazinskog sreza.

Posle okupacije Jugoslavije i stvaranja Nezavisne Države Hrvatske (NDH), 1941. godine, nije se mirio sa ustaškom politikom ubijanja i proterivanja Srba i Jevreja u Bosni i Hercegovini. Od strane Džafer-bega Kulenovića, predsednika JMO mu je bilo ponuđeno mesto ministra u Vladi NDH, ali je to odbio. Tokom 1941. godine povezao se sa partizanima i pruključio se Narodnooslobodilačkom pokretu (NOP). Kao veoma uticajna i poznata ličnost među narodom Cazinske krajine 1942. godine je bio izabran za predsednika Narodnooslobodilačkog odbora (NOO) u Cazinu. Bio je učesnik i na Prvom zasedanju Antifašističke skupštine narodnog oslobođenja Jugoslavije, održanom 26. i 27. novembra u Bihaću. Na ovom zasedanju je izabran za potpredsednika Izvršnog odbora AVNOJ-a.

Bio je učesnik Četvrte neprijateljske ofanzive poznate kao bitka na Neretvi, marta 1943. godine. Tokom Pete neprijateljske ofanzive poznate kao bitka na Sutjesci, 8. juna 1943. godine bio je ranjen prilikom bombardovanja u šumi kod katuna Duži na planinskoj visoravni Vučevo, iznad Sutjeske. Nekoliko dana kasnije, 12. juna 1943. godine je od zadobijenih rana preminuo na Dragoš-Sedlu, za vreme pokreta za Tjentište.

Ukazom Predsedništva Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Jugoslavije (AVNOJ), 25. septembra 1944. godine posmrtno je za zasluge u ratu odlikovan Ordenom narodnog oslobođenja.

Njegov grob na Dragoš sedlu, koji se nalazi u okviru memorijalnog kompleksa „Dolina heroja“ u nacionalnom parku Sutjeska, bio je veoma posećeno turističko mesto, tokom postojanja SFRJ, koje su posećivale brojne školske ekskurzije i drugi posetioci. Njegova porodična kuća u Cazinu je marta 2009. godine proglašena za nacionalni spomenik Bosne i Hercegovine.

Memorijalna ustanova za žrtve i heroje holokausta „Jad Vašem“ iz Izraela je 2012. godine Nuriji i njegovoj supruzi Devleti posthumno dodelila nagradu medalju „Pravednik među narodima“ i Povelju časti[1] jer su 1941. godine spasili grupu Jevreja, koja je uspela da pobegne iz transporta za ustaški koncentracioni logor Jasenovac.

PorodicaUredi

Nurija i njegova supruga Devleta, imali su osmoro dece - četiri sina i četiri kćeri. Zajedno sa Nurijom u trenutku smrti, bio je njegov sin Sead, koji je tada bio partizanski borac, a kasnije lekar. Unuk Nurijine ćerke Sadete je Vuk Jeremić, srpski političar i diplomata, bivši ministar inostranih poslova Republike Srbije i trenutni predsednik Generalne skupštine OUN.[2] Takođe iz brojne porodice Pozerac, potekli su i braća Hamdija i Hakija, koji su obavljali visoke državne i partijske funkcije u SFRJ i SR BiH. Oni su bili deca Nurijinog rođenog brata Mehmeda Mehe.

ReferenceUredi

LiteraturaUredi