Markgrofovija Istra

Markgrofovija Istra
Markgrafschaft Istrien
Marchesato d’Istria
Mejna grofovija Istra
Administrativna jedinica Austrijskog primorja
[[Kraljevina Ilirija|]] CoA of Kingdom of Illyria.svg
1849. – 1918. Flag of the State of Slovenes, Croats and Serbs.svg [[Država Slovenaca, Hrvata i Srba|]]
 
Flag of Italy (1861–1946).svg
Zastava Grb
Zastava Grb
HimnaCarevka (Gott erhalte Franz den Kaiser)
Lokacija
Karta Istarske markgrofovije
Glavni grad Poreč
Jezik/ci hrvatski, talijanski, slovenski, njemački,
Religija katolici, evangelici, pravoslavci, židovi
Vlada monarhija
markgrof
 - 1849. – 1916. Franjo Josip I
 - 1916.-1918. Karlo I. Austrijski
Historija
 - Oktroirani ustav 4. mart 1849.
 - Raspad Austro-Ugarske 1918.
Površina
 - 1910. 4.956 km² (1.914 mi² )
Stanovništvo
 - 1910. (procjena) 403.566 
     Gustoća 81,4 /km²  (210,9 /mi² )
Valuta Kruna

Markgrofovija Istra (njemački: Markgrafschaft Istrien, talijanski: Marchesato d’Istria, slovenski: Mejna grofovija Istra) , bila je jedna od administrativnih jedinica Austrijskog primorja, jedne od krunskih zemalja Austrijskog Carstva (kasnije Austro-Ugarske) od 1849. do 1918.[1]

Markgrofovija Istra imala je površinu od 4.956 km² i 403.566 stanovnika (1910.) što je iznosilo 81,4 stanovnika /km²[1]

Politička i administrativna podjelaUredi

Margrofovija Istra bila je 'politički podložna carskom guverneru u Trstu. Autonomne poslove i pokrajinske zakone provodio je i donosio Istarski sabor koji je sazivan u Poreču. Njegov sastav bio je slijedeći:

  • 3 biskupa koja su po funkciji ulazila u sabor
  • 1 predstavnik Privredne komore
  • 5 zastupnika zemljoposjednika
  • 12 zastupnika gradova
  • 14 zastupnika općina
  • 7 zastupnika izabranih na izborima općim pravom glasa

Cijela markgrofovija bila je jedna administrativna jedinica, podjeljena na 54 općina i 558 naselja.[1]

Okrug Sudski okrug Stanovnika Gustoća
Koper Koper, Buzet, Piran 89.393 108
Lošinj Cres, Lošinj 21.260 42
Pazin Labin, Pazin 48.518 56
Poreč Buje, Motovun, Poreč 61.358 77
Pula Vodnjan, Pula, Rovinj 94.983 132
Krk Grad Krk 21.259 50
Opatija - Volosko Podgrad, Opatija - Volosko 54.472 72

Etničke i vjerski sastavUredi

HistorijaUredi

Istra je nakon propasti Zapadnog Rimskog carstva postala granična zemlja i teritorij sukoba, u kojoj su se smjenjivali brojni vladari od Bizanta, Franaka, Longobarda i Slavena. Krajem srednjeg vijeka ojačao je utjecaj Akvilejske patrijarhije osobito uz obalu Istre, i Goriške grofovije po unutrašnjosti Istre. Vremenom su akvilejske domene podpale pod vlast Mletačke Republike a goriške pod Habsburge.

To stanje trajalo je do Mira u Campo Formiju - 1797. kad je Austrija zaposjela dotadašnje mletačke posjede po Istri, koji su bili teritorijalno veći od onog što je dotada imala. Ali ih je za napoleonskih ratova izgubila, nakon potpisivanja Požunskog mira izgubila.[1]

U tom trenutku austrijska Istra spala je na površinu od 2900 km² sa 82 300 stanovnika, uglavnom oko tadašnjeg administrativnog centra Kopra.[1]Napoleon Bonaparte je Istru i Kvarnerske otoke 1909. uključio u Ilirske pokrajine. Ni to nije dugo potrajalo jer su nakon Bečkog kongresa ti teritoriji vraćeni Austrijskom Carstvu, koje 1814. od skoro čitavog područja Julije formira novu administrativnu jedinicu Governo di Trieste-Tršćanska guvernija podijeljenu u 3 distrikta, a Istra je potpadala pod Tršćanski distrikt. 1818. čitava guvernija (bez Rijeke) ulazi u sastav Kraljevine Ilrije do 1849. kada se formira Austrijsko primorje.Nakon zaposjedanja Austrija je u Puli izgradila svoju najveću ratnu luku.[1]

IzvoriUredi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 "Küstenland" (njemački). Deutsche Schutzgebiete. http://www.deutsche-schutzgebiete.de/kuk_kuestenland.htm. Pristupljeno 18. 03. 2016. 

Vanjske vezeUredi