Otvori glavni meni

Manjinski problem u novoj Jugoslaviji

Manjinski problem u novoj Jugoslaviji je naziv tajnog memoranduma koji je dr Vaso Čubrilović, srpski akademik i političar, predložio novim vlastima Jugoslavije 3. novembra 1944. godine, neposredno nakon oslobođenja Beograda. Ovaj memorandum predlaže načine za rešavanje "manjinskog problema" etničkim čišćenjem Jugoslavije od svih neslovenskih manjina.

Čubrilović smatra da su se sve manjinske grupe u Jugoslaviji (Nemci, Mađari, Albanci, Italijani, Rumuni) same odrekle svojih građanskih prava istupajući "otvoreno neprijateljski prema državi u kojoj žive", zbog čega ih treba "ukloniti iz naše države, jer su to i zaslužili".[1] Dr Čubrilović vojnom i državnom vrhu predlaže ekspatrijaciju nekoliko miliona ljudi, što bi, prema njemu, rešilo problem manjina u Jugoslaviji.[2] On smatra da Demokratska Federativna Jugoslavija može imati mir i prosperitet samo onda, ako bude etnički čista, i ako rešenjem manjinskog pitanja "jednom za uvek" ukloni uzroke trvenjima između sebe i susednih država.[1]

Wikiquote „Prilikom rešavanja manjinskog problema, mi moramo po svaku cenu etnički osvojiti Bačku, Kosovo i Metohiju, izbacujući tom prilikom koju stotinu hiljada Mađara i Arnauta iz naše države.“
()

Čubrilović napominje da su "ovi ratovi najpogodniji za rešavanje tih problema", jer "ono, zašto bi u mirno doba trebale decenije i vekovi, za vreme ratova svršava se za koji mesec i koju godinu." Stoga on predlaže da NOVJ još u toku ratnih operacija "planski i nemilosrdno" očisti od nacionalnih manjina ove krajeve, da bi bili naseljeni "nacionalnim elementom".

Ne zna se kako je vlast reagovala na ovaj Memorandum, ali neki smatraju da Čubrilovićeva posleratna karijera sugeriše da je povoljno primljen.[3] Po formiranju prve privremene vlade DFJ, zauzeo je mesto ministra poljoprivrede 1945. godine. Bio je jedan od nadležnih za kolonizaciju severnih krajeva Jugoslavije[4], kada su proterani Podunavski Nemci.

Tekst memoranduma je prvi put objavljen u Mladini (br. 49, 18. XI 1988), a zatim i u Nedeljnom telegrafu (18. i 25. IX 1996). Na engleskom jeziku ga je objavio Robert Elsie, u: Gathering clouds: the roots of ethnic cleansing in Kosovo and Macedonia: early twentieth century documents, Peja 2002, 68–76. Ovaj memorandum se pominjao i na suđenjima Haškog tribunala. U njemu se prvi put u srpskohrvatskom jeziku upotrebljava termin “etnički čist”.[5]

PovezanoUredi

IzvoriUredi

Eksterni linkoviUredi