Mane Rokvić

Mane Rokvić u vreme ratnih dana
Mane Rokvić u vreme ratnih dana

Datum smrti: 1944.
Mesto smrti: Knin (NDH)

Mane Rokvić je bio četnički vojvoda i saradnik okupatora u drugom svetskom ratu, koji je tokom ustanka 1941. godine u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini organizovao pokolje civilnog stanovništva.

Predratna biografijaUredi

Pre rata je radio u fabrici „Šipad“ iz Drvara.

Ustanak u NDHUredi

Rokvić je vodio četničku frakciju tokom ustanka u Bosanskoj krajini 1941. Učestvovao u prvoj borbi protiv ustaša 26. jula 1941. godine nadomak Drvara, i u oslobođenju ovog grada 27. jula. Bio je komandant Drvarsko-petrovačkog četničkog odreda.

Pod vođstvom Mana Rokvića su počinjeni masovni pokolji hrvatskog življa tokom ustanka. Tako je Mane Rokvić pomagao u organiziranju pokolja svih katolika u selu Krnjeuša u augustu 1941.[1]

U jesen 1941. je postao komandant puka „Kralj Aleksandar Prvi“, jednog od šest pukova od kojih će krajem oktobra nastati Dinarska četnička divizija.

Saradnja sa NDH i TalijanimaUredi

Mane Rokvić i Stevo Radenović su 16. maja utvrdili »da je stanje neodrživo« i »da je jedini spas u potpunoj saradnji četnika sa hrvatskim vlastima«.[2] Rokvić je u ime četnika ponudio ustašama saradnju u borbi protiv partizana 17. maja 1942. godine, da bi mesec dana kasnije sklopili dogovor 18. juna 1942.[3] Pavelićev ministar Mladen Lorković 26. maja 1942. godine depešom obaveštava »vrhovničtvo« velike župe Bribir i Sidraga:

»Glavni stožer domobranstva suglasan je sa vašim priedlogom da se vođama grko-istočnjaka popu Momčilu Đujiću, Mani Rokviću, Bogunoviću, Paji Popoviću i Paji Omčikusu dodieli pomoć od milijun Kn (kuna), 200 pušaka jugoslavenskog poriekla i 10 strojo-pušaka.«[4] — Depeša ministra NDH Mladena Lorkovića nadležnima u Kninu o isporuci oružja četnicima (26. maj 1942.)

Iz Grahova je Mane Rokvić dobio naređenje da se povuče u Golubić i da tamo osnuje udarni bataljon koji će biti snabdevan od Talijana. Dolaskom u Golubić ostavio je odred i otišao je u Knin radi snabdevanja materijalom.[5] Isplata je izvršena početkom juna. O tome dr Sinčić obavještava Pavelića: "Jučer sam trima glavnim vođama četnika koji su u borbi protiv partizana, Momčilu Đujiću, Branku Bogunoviću i Mani Rokviću dao svakome po 100.000 kuna radi organiziranja borbe protiv partizana i pomoći njihovim suborcima."[6] Veliki župan David Sinčić je 17. lipnja 1942. godine iz Knina poslao nadređenima brzojav: „Postignuta suradnja s četničkim vođama Bogunović, Đujić, Rokvić, Rađenović. Četnici po dogovoru sa mnom i dobivenim uputstvima idu prema Glamoču sastati se sa četnicima Drenovića i domobranima gdje odrediti plan daljnjih zajedničkih akcija.“[7]

Čak i njegovi četnički saborci su ga opisivali kao "razbojnika i siledžiju". U izveštaju Mladena Žujovića generalu Mihailoviću od 6. avgusta 1943. stoji sledeće:

  „Tu još postoje i neke Birčaninove vojvode Brana Bogunović, Mane Rokvić i još neki sve od zla oca i gore majke, mrze se između sebe, proganjaju se, prete zločinima svima i svakome — napasti. (...) Mane Rokvić u Petrovcu ima oko 500 ljudi, ali to je običan razbojnik i nemoguć siledžija.[8]
()

Saradnja sa NemcimaUredi

Nakon kapitulacije Italije, Dalmaciju i zapadnu Bosnu su okupirali Nemci. Početkom rujna 1943, zajedno s Nijemcima iz Bos. Petrovca je došao u Knin Mane Rokvić, potvrđujući svoju suradnju s novim okupacionim snagama.[9] Nemci u izveštaju iz novembra 1943. navode četničke vođe sa kojima se uspešno odvija saradnja, a na prvom mestu Mana Rokvića:

Vojvoda Rokvić. Energični vođa koji bez prekida i ustezanja sarađuje sa nemačkim trupama. Izjašnjava se za Nemačku i u slučaju neprijateljskog iskrcavanja stoji sigurno na našoj strani.[10] — Izveštaj Komande 15. brdskog armijskog korpusa od 19. novembra 1943. Štabu 2. oklopne armije o saradnji četnika sa nemačkim trupama u Dalmaciji i zapadnoj Bosni

Krajem 1943. godine dolazi do sukoba između vojvode Rokvića i vojvode Đujića oko toga ko će imati veću naklonost i uticaj kod nemačkog okupatora.[11]

SmrtUredi

Mane Rokvić je ubijen kod Knina krajem 1944. godine.

ReferenceUredi

Vidi jošUredi