Otvori glavni meni
Makljenovac
Osnovni podaci
Država  Bosna i Hercegovina
Entitet Republika Srpska
Opština/Općina Doboj
Stanovništvo
Stanovništvo ((1991)) 2.164
Geografija
Koordinate 44°42′33″N 18°02′53″E / 44.7092°N 18.0481°E / 44.7092; 18.0481
Makljenovac is located in BiH
Makljenovac
Makljenovac
Makljenovac (BiH)
Ostali podaci
Pozivni broj 053


Koordinate: 44° 42′ 33" SGŠ, 18° 02′ 53" IGD
Makljenovac je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Doboj koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 2.164 stanovnika.[1].

Sadržaj/Садржај

IstorijaUredi / Уреди

Kada su Rimljani definitivno pokorili Ilire 9. godine n.e., na navedenim prostorima javljaju se utvrđenja kao dio sistema pacifikacije (pax romana), koji se sastojao u odvođenju u ropstvo, raseljavanju, masovnom regrutovanju, te konfiskovanju zemlje i prirodnih resursa. U pogledu romanizacije, politiku Rima najvećim je dijelom provodila rimska vojska, u samom početku su to bile VII i XI legija. Nakon odlaska ovih legija, od doba Flavijevaca, obavezu obezbjeđivanja osvojene teritorije, preuzele su pomoćne jedinice - kohorte. Za njihove potrebe podignuti su vojni logor - kastrum i civilno naselje – kanabe, neposredno iznad ušća Usore u Bosnu, oko 4 kilometra južno od Doboja. Nadmorska visina lokaliteta na Gradini iznosi 144 m. Pokrivao je teritoriju ilirskog plemena Desitijati.

ArheologijaUredi / Уреди

Lokalitet GradinaUredi / Уреди

Položaj kastruma na Gradini prvi je registrovao Vaclav Radimski prilikom istraživanja rimskog utvrđenja na obližnjem brežuljku „Crkvenica“ . Zidovi kastruma od lijepo tesanih kamenih kvadera, tada su bili visoki oko 1 metar i široki 1,5 metara. Civilno naselje (canabae), koje se nalazilo oko 200 m zapadno od kastruma, ustanovio je kasnije Karl Patch, Arheološki radovi izvedeni su 1959. i 1960. godine sredstvima Zavičajnog muzeja u Doboju, kojima je rukovodio mr. Branko Belić, a rezultati tih istraživanja nisu nikada objavljeni. Sav pronađeni pokretni materijal je inventiran i čuva se kao dio arheološke zbirke Muzeja u Doboju. Najveći dio nalaza čini keramika, zatim staklo, novac i dijelovi vojnog naoružanja.

U periodu od 1965. do 1969. godine, sredstvima Zemaljskog muzeja u Sarajevu, izvedena su naredna sistematska istraživanja. Dr Irma Čremošnik vodila je istraživanja kastruma i dijelova kanabea.

Arheološka istraživanja obavila je i Irma Čremošnik 1968. Godine. Tada su unutar logora (kastruma), oblika izduženog pravougaonika 160x134 m pronađeni:

  • komandna zgrada dimenzija 160x134 metra (principia), u čijem je sklopu bilo manje svetište, kao i dvije oružarnice pokraj njega.
  • utvrđena vrata, po jedna na svakoj strani bedema kastruma
  • kasnoantičke građevine
  • kupalište (banja), koje je imalo hipokaust s prefurnijem i čiji tlocrt podsjeća na plan prostorija s hipokaustom na Humcu..
  • velike količine rimske keramike, bronzani ukrasi za vojnu opremu, fibule, stilusi, brojni ključevi, vezane male pločice pancera, veća količina bronzanog i srebrenog rimskog novca, te dijelovi paradne kacige.
  • ostaci ranosrednjovjekovnog slovenskog naselja unutar kastruma

Arheološko područje - antički vojni logor i civilno naselje u Makljenovcu proglašeno je za nacionalni spomenik BiH. [2]

Lokalitet CrkvinaUredi / Уреди

Arheološki lokalitet – Crkvina u Makljenovcu proglašen je takođe za nacionalni spomenik BiH. [3]

Čine ga ostaci paleolitske stanice, kasnoeneolitskog, kasnobronzanog i mlađeželjeznog naselja, kasnoantičkog refugija, srednjovjekovne crkve, nekropole i pokretni arheološki materijal sa lokaliteta.

StanovništvoUredi / Уреди

Demografija
Godina Stanovnika
1991. 2.164

Vidi jošUredi / Уреди

LiteraturaUredi / Уреди

  • Ivo Bojanovski, Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine, 1988 - BOSNA I HERCEGOVINA U ANTIČKO DOBA
  • Irma Čermošnik, U GZM u Sarajevu, NS 39, Sarajevo: 1984. -Rimski castrum kod Doboja”,
  • Radoslav Dodig, Znanstveni skup, Sinj, 10.-13. listopada 2006 RIMSKI KOMPLEKS NA GRAČINAMA. VOJNI TABOR ILI…?
  • Đuro Basler, -Arheološki lokalitet Crkvina kod Makljenovca

ReferenceUredi / Уреди