Otvori glavni meni
Kenan Evren
Mandat(i)
7. predsednik Turske
12. septembar 1980 - 9. novembar 1989.
Prethodnik Fahri Koroturk
Naslednik Turgut Ozal
Biografija
Profesija vojno lice

Kenan Evren (tur. Kenan Evren; Alašehir, 17. jul 1917Ankara, 9. maj 2015) bivši je turski general, vođa puča izvršenog 12. septembra 1980, i kasnije 7. predsednik Turske.

BiografijaUredi

Rođen je u mestu Alašehir. Nakon završene osnovne i srednje škole, pohađao je u vojnu školu, a kasnije diplomirao na vojnoj akademiji. Uspinjao se po vojnoj lestvici, na kraju dobivši čin generala, a 1978. imenovan je i za načelnika glavnog štaba oružanih snaga.

Godine pre puča bile su obeležene nemirima, ponekad i nasilnim sukobima između levičara i desničara. Istaknute političke vođe unutar ta dva tabora, Sulejman Demirel i Bulent Edževit ipak nisu uspeli da smire situaciju. Konačno, 12. septembra 1980. desio se puč, koji je predvodio Kenan. Iako mu je uzor bio Kemal Ataturk, Kenan je ukinuo ili smanjio uticaj velikog dela poretka kakav je Kemal zamislio.

Tokom devet godina njegovog vojnog režima stanovništvo je proganjano zbog političkih uverenja, a najpoznatija žrtva tog terora je sedamnaestogodišnji mladić kojem je dob povišena na 18 godina kako bi ga mogli obesiti. Pre izvršenja smrtne kazne, on je rekao: „Trebamo li ih hraniti umesto da ih obesimo?“.[1]

Nakon pada s vlasti, povukao se u mediteransko letovalište, gde se posvetio slikarstvu.[2]

Nakon Edževitove smrti 2006, pokajao se zbog hapšenja političkih protivnika,[2] ali je opravdavao sam puč iz 1980. i 35 izvršenih smaknuća.[3]

Sprečena su dva atentata na njega.

Bio je oženjen i imao je troje dece. Preminuo je 9. maja 2015. godine u Ankari.

SuđenjeUredi

Krivični sudovi u Turskoj su 10. januara 2012. podigli optužnice protiv Kenana Evrena i Tahsina Šahinkaje, bivšeg zapovednika Turskih vazdušnih snaga, zbog njihovih uloga u puču. Tužioci traže doživotni zatvor za njih.[4] Sud u Ankari 18. juna 2014 godine ga je osudio na doživotni zatvor.

IzvoriUredi

  1. Oran & Evren 1989, str. 189.
  2. 2,0 2,1 Sarıipek, Mustafa (6. 11. 2006.). 11. 2006 "Evren: Tutukladığım için üzgünüm". Hürriyet (in turski). Pristupljeno 23. 4. 2013. 
  3. "Evren: Pişman değilim" (turski). Radikal. Anadolu Agency, Dogan News Agency. 3. 3. 2006. http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=180255. pristupljeno 23. 4. 2013. 
  4. BBC News Turkish ex-president Kenan Evren faces coup charge, 10. 1. 2012.

LiteraturaUredi