Otvori glavni meni

Jugoslovenska nacionalna stranka

Ne poistovećivati sa Jugoslovenska narodna stranka.

Jugoslovenska nacionalna stranka je bila politička stranka u Kraljevini Jugoslaviji između 1932. i 1941.

Jugoslovenska nacionalna stranka
Jugoslovenska nacionalna stranka
Lideri Petar Živković,
Nikola Uzunović,
Bogoljub Jevtić.
Osnovana 1932.
Raspuštena 1941.
Prethodne stranke Jugoslovenska radikalna seljačka demokratija
Država  Kraljevina Jugoslavija
Ideologija Jugoslovenski nacionalizam,
Centralizam.

Dana 6. januara 1929. kralj Aleksandar I Karađorđević je raspustio Narodnu skupštinu, ukinuo Ustav i zabranio sve političke partije. Godine 1931. kralj uvodi novi Ustav i formalno vraća političku slobodu, iako je de facto, veliki deo političke moći ostajao njemu i vladi.

U maju 1932, pod vođstvom premijera Petra Živkovića formirana je Jugoslovenska radikalna seljačka demokratija, kao režimska stranka u zemlji. Sastavni delovi JRSD su bili prorežimski kadrovi Narodne radikalne stranke, Demokratske stranke i desno katoličko krilo Slovenačke narodne stranke.

U junu 1933, JRSD menja ime u Jugoslovenska nacionalna stranka i postaje zastupnik centralizma i jugoslovenskog nacionalizma. Od 1932. do 1935, general Petar Živković, Milan Srškić i Nikola Uzunović su bili premijeri dok je JNS bila na vlasti.

Smrt kralja Aleksandra i raspisivanje novih izbora su bili ozbiljan udarac JNS-u i njenom lideru Bogoljubu Jevtiću. Posle izbora (koje je ipak pobedila JNS) Milan Stojadinović (bivši član JNS) je formirao novu stranku, pod nazivom Jugoslovenska radikalna zajednica, zajedno sa Slovenačkom narodnom strankom i Jugoslovenskom muslimanskom organizacijom i postao premijer, izbačivši JNS sa političke scene.

JNS je prešla u opoziciju. Na čelo stranke je došao Petar Živković. Živković se oslanjao na namesnike Radenka Stankovića i Iva Perovića, koji su kao masoni bili protivnici Korošecove klerikalne politike.[1] Jugoslovenska nacionalna stranka nije učestvovala na izborima 1938, iako dobar deo članova JNS bio na listi opozicionog Bloka narodne sloge.

Posle Aprilskog rata 1941. JNS je raspuštena.

ReferenceUredi

  1. Petranović 1988, str. 284.

LiteraturaUredi

  • Petranović, Branko (1988). Istorija Jugoslavije, knjiga I - Kraljevina Jugoslavija. Beograd: Nolit.