Otvori glavni meni

Hostija (latinski hostia=žrtva) je mali okrugli hljebčić, važan predmet kršćanske liturgije[1] i katoličke mise[2] , jer je hljeb uz vino neophodan za žrtvu euharistije.[1]

Hostija
hostia
Tipična hostija
Tipična hostija

Taj hljebčić tek nakon što ga svećenik za euharistije posveti postaje transupstancijacijom - tijelo Isusovo odnosno hostija, koje se po završetku mise dijele vjernicima.

On po katoličkoj tradiciji mora biti beskvasni, jer se predpostavlja da je i Isus Krist jeo takav, jer Židovima nije bilo dopušteno da drže kvasni hljeb po svojim kućama u dane - Macesa.[1]

HistorijaUredi

Taj običaj je nastao kao zamijenjena za žrtvovanja životinja u antici. Na samim početcima kršćanstva laici su poklanjali brašno od kog se pekao taj hljeb, koji su po pravoslavnim crkvama pekle posvećene djevice, taj se običaj još uvijek zadržao u armenskoj crkvi.[1]

Ceremonijal mise u kom je rezanje hljeba na oltaru važan dio, razradili su tokom 4. vijeka Jovan Hrizostom i Vasilije iz Cezareje u 4. vijek[3]

Najstariji pisani dokument u kom se spominju tanki hljebčići na oltaru je iz sredine 11. vijeka, to je pismo - odgovor, legata pape Lava IX, - kardinala Humberta carigradskom patrijarhu Mihajlu Kerulariju.[1]

Pojedini historičari smatraju da se do 10. vijeka i po crkvama istočnog kao po crkvama zapadnog obreda koristio hljeb od kvasca, dok drugi tvrde da se beskvasni hljeb koristi od samih početaka tog običaja u crkvama zapadnog obreda, ali ima i onih koji misle da se sve do Raskola Istoka i Zapada i beskvasni i kvasni hljeb koristili podjednako[1], odnosno da to tad uopće nije bilo važno teološko pitanje.[1]

Jedan od argumenata katoličke crkve za upotrebu beskvasnog hljeba je Toma Apostol, koji je smatrao da se sve do pojave judeo-kršćanske sekte Ebionita puno više koristio kvasni hljeb, i to podjednako i po Zapadnom i po Istočnom Rimskom Carstvu. Ebioniti su htjeli da se svi kršćani vrate korjenima odnosno - Mojsijevim zakonima, pa shodno tome i beskvasnom hljebu, Katolici su taj običaj prihvatili, a Pravoslavci ne.[1]

Pravoslavna crkvaUredi

Po pravoslavnim i crkvama istočnog obreda koristi se sličan hljeb - prosfora (grčki πρόσφορον=prinosim) koji se od hostije razlikuje najviše po tom što je pečen od brašna dizanog kvascem.[4][2] To nije neko pisano pravilo jer neke denominacije kao Maronitska i Arnenska crkva koriste beskvasni hljeb.[1]

Protestantske crkveUredi

Kod protestanata je korištenje - hostije svedeno na simboličnu razinu, jer oni ne vjeruju da to predstavlja transupstancijaciju, tako da to najviše koriste Luterani kod evociranja Posljednje večere.[2]

Rasprave i sukobiUredi

U vrijeme Raskola Istoka i Zapada, svađa oko tog dali je ispravno koristiti beskvasni ili kvasni hljeb, bila je jedna od ključnih točaka za velike teološke rasprave.

Danas rasprava o tom dali je ispravno koristiti beskvasni ili kvasni hljeb, više nije toliko važna. Uostalom katoličkim svećenicima koji putuju po Orijentu, po krajevima gdje nema njihove crkve dozvoljeno je održati misu i sa kvasnim hljebom, isto vrijedi i za pravoslavne svećenike kad se nađu na Zapadu.[1]

IzvoriUredi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 "Altar Breads" (engleski). New Advent. http://www.newadvent.org/cathen/01349d.htm. pristupljeno 22.3. 2018. 
  2. 2,0 2,1 2,2 "hostija" (hrvatski). Leksikografski zavod Miroslav Krleža. http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=26247. pristupljeno 22.3. 2018.. 
  3. "The structure of the church" (engleski). Encyclopaedia Britannica. https://www.britannica.com/topic/Eastern-Orthodoxy/The-structure-of-the-church#ref11148. pristupljeno 22.3. 2018. 
  4. "Prosfora" (engleski). The Greek Orthodox Christian Tradition. https://docs.google.com/viewer?url=http%3A%2F%2Fwww.stbasiltroy.org%2Fform%2Fprosfora.pdf&pdf=true. pristupljeno 22.3. 2018.. 

Vanjske vezeUredi