Otvori glavni meni

Herson Taurijski ili samo Herson (starogrčki: Χερσόνησος; latinski: Chersonesus; bizantski: Χερσών; staroslavenski: Корсунь; ruski i ukrajinski: Херсонес) je arheološki lokalitet na poluotoku Krimu. Mjesto antičke grčke kolonije stare preko 2500 godina.[1]

Herson Taurijski
Χερσόνησος
Ostatci Hersona u pozadini se vidi Sevastopolj
Zemlja Emblem of Crimea.svg Republika Krim
Nadmorska visina 100
Civilizacija Antička Grčka, Helenizam, Rimsko carstvo, Bizant, Srednji vijek
Herson Taurijski is located in Krim
Herson Taurijski
Herson Taurijski
Herson na karti Krima
Period postojanja 6. vijek pne. - 14. vijek
Koordinate: 44°36′N 33°29′E / 44.600°N 33.483°E / 44.600; 33.483

Iskopine antičkog Hersona nalaze se na jugozapadu poluotoka Krim, 5 km zapadno od današnjeg Sevastopolja, u istoimenom zaljevu, koji je odlična prirodna luka.[2]

Herson je 23. juna 2013. uvršten na UNESCO-vu Listu svjetske baštine, kao izvanredan primjer demokratske organizacije zemljišta, povezan s antičkom tradicijom polisa.[3]

Ostatci Bazilike iz 1935

Sadržaj/Садржај

HistorijaUredi / Уреди

Herson su najvjerojatnije osnovali Jonjani u 6. vijeku pne. i to kao trgovačku koloniju na ondašnjoj Tauridi, a obnovili su ga Megarani iz Herakleje Pontske u 5. vijeku pne. kao svoju koloniju.

Vremenom je postao grad Dorana[2]koji je isprva egzistirao kao tipični grad država u kojim su vladali arhonti i savjet demijurga skupštine.[2]

Negdje oko 200. pne. Herson je postao dio Bosporskog Kraljevstva, koje je kasnije i samo postalo dio Pontskog Kraljevstva. Od sredine 1. vijeka pne. Herson podpada pod vlast Rimljana, a od 4. vijeka do njegove konačne propasti i napuštanja u 14. vijeku, njime vlada Bizant (uz neke kraće prekide).

Tokom 10. i 11. vijeka za provale Kumana - Herson je bio jedan od rijetkih krimskih gradova koji se uspio održati, zahvaljujući podršci i povezanosti sa Bizantom.[2]Mongolski Tatari počeli su još od početka 13. vijeka rarazarati krimske gradove. Herson je vjerojatno prvi put razoren 1278., a konačno je uništen - 1399.[4]

Herson kao lokalitet svjetske baštineUredi / Уреди

Herson Taurijski
  Svjetska baštinaUNESCO
 
  Republika Krim
Registriran: 2013. (37. zasjedanje)
Vrsta: Kulturno dobro
Mjerilo: ii, v
Ugroženost: ne
Referenca: UNESCO

Arheološki lokalitet Herson se sastoji od 6 cjelina, to su ostatci nekadašnjih naselja, ali i ostatci nekadašnjih pravilno podjeljenih pravokutnih parcela poljoprivrednog zemljišta - zvanih chora (kojih je bilo više stotina). Na njima su se najviše uzgajali vinogradi, pa je kraj oko Hersona bio poznat po proizvodnji vina sve do 15. vijeka. Na lokalitetu ima ostataka nekoliko javnih građevina, brojnih stambenih zgrada, akvadukta, u rasponu od Brončanog doba, Antike, preko Ranokršćanstva, - Bizanta do Srednjeg vijeka.[3]

 
Freska Krštenje sv. Vladimira u Korsunu 988 rad Viktora Vasnjecova iz 1848.

KarakteristikeUredi / Уреди

Arheološka iskapanja na lokalitetu počela su još za vrijeme Carske Rusije - 1827. tako je na svijetlo dana izašla djelomično otkrivena slika antičkog Hersona.

To je na svom vrhuncu bio grad površine 0.30 km², opasan bedemom dugim oko 3,5 km, debljine od 3,5 do 4 metar i visokim 8 do10 m, ojačan tornjevima visokima i do 12 m. Grad sa rimskim amfiteatrom i grčkim hramom[1] Jedan od najočuvanijih nalaza, su ostatci ranokrkršćanske bazilike iz 6. vijeka, koja je danas poznata kao Bazilika iz 1935 (jer je te godine iskopana), ona je najvjerojatnije izgrađena na mjestu starijeg hrama, za kojeg se misle da je bio sinagoga, izgrađena na mjestu još starije kršćanske kapele.

Pretpostavlja se da je Herson bio mitski Korsun u kom se krstio veliki knez Kijeva sv. Vladimir, jer se u starim ruskim kronikama spominje da se on 988. zaustavio kod grčkog grada Korsuna (Χερσών) i opsjedao ga.[5]

Galerija slikaUredi / Уреди

IzvoriUredi / Уреди

  1. 1,0 1,1 "Tauric Chersonesos" (engleski). National Preserve of Tauric Chersonesos. http://www.chersonesos.org. pristupljeno 31. 04. 2014. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 "Chersonesus" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/109564/Chersonesus. pristupljeno 31. 04. 2014. 
  3. 3,0 3,1 "Ancient City of Tauric Chersonese and its Chora" (engleski). UNESCO. http://whc.unesco.org/en/list/1411. pristupljeno 31. 03. 2014. 
  4. "The Decline and Fall of Cherson" (engleski). National Preserve of Tauric Chersonesos. http://www.chersonesos.org/?p=history_medi&l=eng#d. pristupljeno 31. 04. 2014. 
  5. "Tales of Chersonesos" (engleski). National Preserve of Tauric Chersonesos. http://www.chersonesos.org/?p=history_tls&l=eng. pristupljeno 31. 04. 2014. 

Vanjske vezeUredi / Уреди

Vanjske vezeUredi / Уреди