Harmonija (filozofija)

Disambig.svg Za ostale upotrebe, v. Harmonija (razvrstavanje).

Harmonija (gr. ἁρμονία – suglasje, sklad[1]) predstavlja sklad, jedinstvo, srazmerni odnos delova koji su sastavni deo celine.

U psihološkom smislu harmonija (harmoničnost) podrazumeva skladnost interakcija između različitih činilaca koji učestvuju u razvoju pojedinca, delovanju grupe ili reciprociteta u odnosima pojedinca, grupe i zajednice.[2]

U filozofijiUredi

Pitagorejci su bili usredotočeni na problem odnosa ili brojevnih proporcija, što su nazivali harmonijom. Koncept harmonije, izvučen iz matematičko-muzičkih istraživanja, bio je temelj pitagorejske doktrine. Za njih je harmonija bila univerzalna ideja koja se proširila na sva područja prirode i ljudskog života. Shvaćena je kao princip reda kozmosa jer se posredstvom harmonije uređuju različiti elementi koji čine svijet. Isto tako, prepoznata je kao vrlina, kao univerzalno dobro, kao stup prijateljstva i temelj ljepote.[3]

Red, proporcija i mjera temeljni su za stvaranje harmonije. Aristotel, govoreći o pitagorejcima, ne odvaja njihovu doktrinu harmonije od doktrine brojeva:

“Zato što su oni vidjeli da se modifikacije i odnosi muzičke ljestvice mogu izraziti brojevima; budući da su sve ostale stvari u svojoj sveukupnoj prirodi vjerojatno bile oblikovane brojevima, i izgleda da su brojevi bili prve stvari u čitavoj prirodi, smatrali su da su elementi brojeva bili elementi svih stvari i čitavo je nebo bilo muzička ljestvica i broj.”[3]

IzvoriUredi

  1. Aristotel, Metafizika (str. 18), Zagreb, 2001.
  2. Ovaj članak, ili jedan njegov segment, izvorno je preuzet iz knjige Ivan Vidanović "Rečnik socijalnog rada" uz odobrenje autora.
  3. 3,0 3,1 Nadiia Kulhava – Pitagorino učenje I – II