Gelma (arapski: قالمة / Qālima, berberski: Galma) je grad od 120,004 stanovnika[1] na sjeveroistoku Alžira u Pokrajini Gelma u kojoj je i administrativni centar.[2]

Gelma
قالمة
Panorama grada
Panorama grada
Panorama grada
Koordinate: 36°27′N 7°26′E / 36.450°N 7.433°E / 36.450; 7.433
Država  Alžir
Pokrajina Gelma
Visina 256[1]
Stanovništvo (2008.)
 - Grad 120,004[1]
Vremenska zona UTC+1 (UTC)
Poštanski broj 24000[1]
Karta
Gelma na mapi Alžira
Gelma
Gelma
Pozicija Gelme u Alžiru

Geografske karakteristike

uredi

Gelma leži u dolini rijeke Sejbus, okružena planinama visokim gotovo 610 metara po čijim se padinama nižu maslinici. Još uvijek ima karakter francuskog grada zbog širokih bulevara sa drvoredima.[2] Grad je podjeljen na dva dijela, na jugu se nalazi kazba i vojska sa kasarnama, a na zapadu arapska mahala.[2]

Od luke Annabe i Sredozemnog mora je udaljena 60 km jugoistočno, od Constantina 130 km istočno, a od granice sa Tunisom 150 km zapadno.

Nedaleko od grada (19 km zapadno) leže poznate terme Hamam Meskutine, čije vode imaju i do 98 °C, od njih su topliji jedino islandski gejziri.[2]

Historija

uredi
 
Rimski teatar

Francuska vojska zauzela je taj kraj 1834.[3]

Gelma je novi grad nastao za Francuske kolonijalne uprave kao vojna baza koju je osnovao pukovnik Duvivier 1837 na mjestu rimske Calame.[4] Uz bazu je izraslo i civilno naselje koje je službeno osnovano 20. januara 1845. Gelma je status punopravne općine dobila dekretom od 17. juna 1854.[4]

U Gelmi i njenoj okolici živjelo je puno francuskih kolonista, koji su zauzeli najbolje oranice što je revoltiralo lokalno domicilno stanovništvo. Nakon napada na njihove domove Francuska vojska i lokalni kolonisti izvršili su za osvetu - 8. maja 1945. pravi masakr.[3]

Gelma je od 1974. pokrajinski administrativni centar, a od 1986. i univerzitetski.[3]

Za antičku Calamu se zna da je kod nje -- 109. pne., berberski kralj Numidije Jugurta pobjedio rimskog generala Postiniusa. Antička Calama bila je zajedno sa Setifisom (današnji Sétif) i Hiponom (današnja Annaba) jedna od najvažnijih žitnica Rimskog Carstva tokom 2. i 3. vijeka za vladavine careva iz Dinastije Severovaca.[3]

Za ranog kršćanstva (4.-5. vijek), Rimska kolonija - Calama bila je dijeceza u kojoj je biskup bio Possidius (biograf sv.Augustina). Za vrijeme vandalske invazije - Possidus je pobjegao i sklonio se u Hipon, a Calama je pala pod na vlast vandalskog kralja Gejseriha. Kad je Bizant ponovno zauzeo Sjevernu Afriku Justinijanov general Salomon je utvrdio Calamu.[3]

Dijelovi tih bedema koji su nekad štitili grad, još uvijek su očuvani.[2]

Od rimske Calame danas su preostale ruine teatra i termi, najveći dio skulptura i reljefa danas se čuva u muzeju.[2]

Privreda

uredi

Pored tog što je regionalni administrativno- trgovački centar Gelma je i poljoprivredno-stočarski centar ali i grad lake industrije koja proizvodi porculan, bicikle, motocikle i male motore.[2]

Izvori

uredi
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Algeria, People's Democratic Republic of Algeria (engleski). City population. Pristupljeno 14.2. 2020. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Guelma, Algeria (engleski). Encyclopaedia Britannica. Pristupljeno 16.2. 2020. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Historique (francuski). Guelma. Arhivirano iz originala na datum 2020-02-17. Pristupljeno 16.2. 2020. 
  4. 4,0 4,1 Guelma (Algérie) (francuski). Archives nationales d'outre-mer. Pristupljeno 15.2. 2020. 

Vanjske veze

uredi