Otvori glavni meni

Fond za humanitarno pravo (FHP) je nevladina organizacija za ljudska prava i međunarodno humanitarno pravo, osnovana 1992. godine u vezi sa oružanim sukobima u bivšoj Jugoslaviji. Izvršna direktorka i osnivač je Nataša Kandić.

Fond za humanitarno pravo
Moto"Svaka vlada preuzima odgovornost za dela i nedela svojih prethodnika, a svaka nacija za dela i nedela iz svoje prošlosti."
Datum osnivanja1992
SedišteBeograd
Područje
bavljenja
ljudska prava, ratni zločini
Značajni/e
predstavnici/e
Nataša Kandić
Websitewww.hlc-rdc.org

FHP ima kancelarije u Beogradu i Prištini. Preko 40 pravnika, advokata, istraživača, analitičara i drugih profesionalaca je stalno zaposleno u fondu ili su saradnici fonda[1]. Organizacija se posebno bavi mapiranjem počinilaca i ratnih zločina.[2]

Fond za humanitarno pravo je pokrenuo inicijativu za osnivanjem Regionalne komisije (REKOM) čiji bi mandat bio da utvrdi i otkrije činjenice o ratnim zločinima počinjenim u bivšoj Jugoslaviji.[2]

Sadržaj/Садржај

IstorijatUredi

Fond za humanitarno pravo je 1992. godine osnovala Nataša Kandić sa ciljem dokumentovanja "nečuvenih kršenja ljudskih prava" koja su masovno činjena širom bivše Jugoslavije, tokom oružanih sukoba u Hrvatskoj, Bosni i Hercegovini i kasnije na Kosovu.[2]

U vremenu nakon okončanja sukoba, FHP se posvetio žrtvama ratnih zločina, nastojeći da se sazna istina o tome šta se dogodilo njima i njihovim bližnjima; da se ostvari pravda, da se ostvare reparacije i da se ostvari "pravo na neponavljanje zločina"; što znači uklanjanje poznatih počinilaca iz državnih institucija i sa pozicija vlasti.[2]

2004. Fond je pokrenuo Program podrške žrtvama – svedocima, sa ciljem da ohrabri neodlučne svedoke da istupe i svedoče na suđenjima za ratne zločine pred sudovima u Srbiji.[2]

2005. FHP je objavio video snimak na kojem su prikazani pripadnici jedinice Škorpioni, jedinice Ministarstva unutrašnjih poslova Srbije, kako ubijaju šest Bošnjaka iz Srebrenice, čime je otkrivena je umešanost Srbije u ratne zločine počinjene u Srebrenici.[2] Iste godine je Fond podneo dokaze koje je prikupio o ratnim zločinima u Lovasu Tužiocu za ratne zločine, zahtevajući od njega da pokrene istragu. Nekoliko godina kasnije (april 2008) je pred Većem za ratne zločine u Beogradu počelo suđenje protiv 14 optuženih za navodno učešće u ubistvu 70 hrvatskih civila u masakru u Lovasu 1991. godine.[2]

2006. Fond za humanitarno pravo je uspeo da se izbori za smenu šefa policijske jedinice za istraživanje ratnih zločina i dva njena pripadnika zbog njihovog "kompromitujućeg statusa"; naime, sva trojica su bila na pozicijama u okviru MUP Srbije u vreme Kosovskog rata kada su "morali znati" za zločine koji su činjeni ili nisu učinili ništa da ih spreče ili ih prijave.[2] 2006. FHP je sa partnerima iz regiona pokrenuo konsultacije o mehanizmima za utvrđivanje i kazivanje istine o ratnim zločinima. Cilj konsultacija je stvaranje podrške javnosti i nacionalnih vlada na Zapadnom Balkanu za osnivanje Regionalne komisije za utvrđivanje i otkrivanje činjenica o ratnim zločinima i teškim kršenjima ljudskih prava počinjenih na teritoriji bivše Jugoslavije.[2]

2007. FHP je objavio u celosti transkripte sa suđenja Slobodanu Miloševiću na B/H/S jezicima i prosledio ih kancelarijama tužioca, sudovima, sudijama i pravobraniocima na Zapadnom Balkanu, na taj način doprinoseći olakšanju vođenja suđenja za ratne zločine u regionu.[2] 2007. Fond se zalagao za pokretanje istrage o ubistvu 700 Bošnjaka u Zvorniku 1992 pred Većem za ratne zločine u Beogradu. Istraga je pokrenuta 2007. godine.[2]

8. maja 2008, FHP je podigao prvu krivičnu tužbu protiv Božidara Delića, penzionisanog general majora Vojske Jugoslavije, tadašnjeg potpredsednika Narodne skupštine Srbije, kao i protiv još deset pripadnika Vojske Jugoslavije za zločine počinje u selu Trnje/Termje, opština Suva Reka/Suharekë, 25. marta 1999.[2] 28. i 29. oktobra 2008 u Prištini, na Četvrtom regionalnoom Forumu regionalnih konsultacija o mehanizmima za utvrđivanje i kazivanje istine, više od 100 organizacija i pojedinaca, uključujući žrtve i udruženja žrtava iz Bosne i Hercegovine, Hrvatske, Kosova, Crne Gore i Srbije, su organizovale Regionalnu koaliciju sa ciljem zastupanja osnivanja zvanične Regionalne komisije za istraživanje i otkrivanje činjenica o ratnim zločinima i teškim kršenjima ljudskih prava na prostorima bivše Jugoslavije.[2]

2. marta 2009, FHP je podneo krivičnu prijavu protiv 17 bivših pripadniha 37. Posebne jedinice policije (PJP) MUP Srbije na osnovu dokaza da su pripadnici te jedinice učestovali u činjenju brojnih masovnih ratnih zločina na Kosovu. U roku od samo nekoliko dana, policijski službenici Nenad Stojković (potpukovnik MUP-a Srbije), Zoran Marković, Dragan Milenković i Zoran Nikolić iz 37. Bataljona specijalnih policijskih jedinica (SPJ/PJP) Ministarstva unutrašnjih posova (MUP) Republike Srbije su uhapšeni.[2]

PodrškaUredi

Aktivnosti Fonda finansijski su podržali: Savet Evrope, Nacionalna zadužbina za demokratiju (NED)[3], Fond za otvoreno društvo[4] Švedska međunarodna agencija za razvoj i saradnju (SIDA), Švedski helsinški komitet za ljudska prava, itd.

IzvoriUredi

Eksterni linkoviUredi