Fagus sylvatica

Bukva (Fagus sylvatica) je bjelogorično drvo iz porodice Fagaceae, najrasprostranjenija šumska vrsta drveća u Evropa i na Balkanu.

Fagus sylvatica
Grib skov.jpg
Bukova šuma
Naučna klasifikacija
Carstvo: Plantae
Divizija: Magnoliophyta
Razred: Magnoliopsida
Red: Fagales
Porodica: Fagaceae
Rod: Fagus
Vrsta: F. sylvatica
Dvojni naziv
Fagus sylvatica
L.

RasprostranjenostUredi

Raste na brdskim i planinskim položajima, srednje, zapadne Europe, te jugoistočne Europe. U

Bosni, Srbiji i uopće na Balkanu je autohtona vrsta drveća. U Jugoistočnoj Evropi ima oko 13 mil. bukovih šuma. 

Iznad pojasa hrastovih šuma pa sve do 1200 m nadmorske visine, ostaje posljednji pojas listopadnog drveća u kojem najvažniju ulogu ima bukva. U nekim krajevima javlja se čak iznad pojasa četinarskih šuma na visinama 1800 - 2000 m. Bukva koja raste na toj visini naziva se pretplaninskom bukvom.

 
Bukvin list i plod (naučna ilustracija)

IzgledUredi

Naraste do 40 m. Debljina debla može biti i preko 1 m prsnog promjera. [1]Krošnja je široko zaobljena.

Kora stabla je siva, glatka i tanka. pupoljci su 2 cm dugi, vretenasti, otklonjeni od izbojka pod uglom od 45°. Srčika izbojka je trobrida. Lišće je eliptično, dugo 8 cm. Rub lista je valovit i fino trepavičasto dlakav. List je u mladosti bogat vitaminom C. Cvjetovi su jednospolni u resastim, glavičastim cvatovima. Muški su u okruglim resama na dugoj stapki, ženski po dva cvijeta u kupuli, koja je obrasla končastim ljuskama. Kupula ili zajednička ovojnica, nastaje bujanjem cvjetne osi.

Za cvjetanja kupula je sočna, poslije otvrdne i postane drvenasta, a njeni se listići pretvore u duge bodljike ili ljuske.

Cvjeta iza listanja, u aprilu ili maju. Muški i ženski cvjetovi su na izbojcima iz te godine.

Po dva su ploda u kupuli, koji se zovu bukvice, smeđi su, trouglasti, jestivi u nuždi. Dozrijevaju u septembru ili početkom oktobru, a otpadaju nakon prvih mrazeva u septembru ili početkom novembra. U 1 kg plodova ima 3600 do 6800 bukvica. Klijavost je kratkotrajna, oko 6 mjeseci, a iznosi prosječno oko 35 %.

Zrela kupula puca na 4 dijela. Bukvica ima dvije mesnate, bubrežaste supke. Prvi listovi su nasuprotni.

Oprašuje se vjetrom. Punim urodom rađa svake 7. do 12. godine. Počinje imati plodove u starosti od 40 do 50 godina.

Ekološke karakteristikeUredi

Bukove šume rastu na svim matičnim supstratima, bazofilnim, neutrofilnim, acidofilnim. Bukve najbolje podnose sjenovitost od svog bjelogoričnog drveća. Mladice bukve su osjetljive na mraz i žegu. Imaju tanku koru, pa su osjetljive na naglo osvjetljenje.

Bukva se dobro i čvrsto ukorjenjuje, korijen joj se odlično prilagođuje uvjetima na terenu. Bukve su otporne na vjetrove.


IzvoriUredi

Vanjske vezeUredi