Edinburški zamak

Edinburški zamak (engleski: Edinburgh Castle) je zamak u Edinburghu na jugoistoku Škotske.[1] Zamak je bio sjedište škotskih kraljeva sve dok James VI Stuart nije 1603. postao i engleski kralj i otišao u London.

Edinburški zamak
Edinburgh Castle
Pogled na zamak
Pogled na zamak
Mjesto Edinburgh
Država  UK
 Škotska
Vrijeme gradnje 12. vijek. - 21. vijek
Rušenje više puta (1296–1357), (1571–1573), 1640, 1650, 1689, 1745
Vlasnik Škotska država
Korisnik Historic Scotland
Tip građevine zamak
Koordinate: 55°56′N 3°12′W / 55.933°N 3.200°W / 55.933; -3.200

Među drevnim utvrdama u čitavoj Britaniji, Edinburški zamak je jedan od rijetkih koji se može pohvaliti stalnom vojnom posadom, koja u njemu nije samo zbog ceremonijalnih zadataka, jer je on i danas štab Škotskog kraljevskog puka i 52. britanske pješadijske brigade. U zamku se nalazi i Nacionalni ratni muzej (National War Museum).

Zamak i njegov muzej su danas najposjećenija destinacija škotske prijestolnice.

Karakteristike i historija gradnjeUredi

Edinburški zamak je najimpresivniji spomenik edinburškog Staroga grada, podignut na stijeni Castle Rock koja sa svojih 135 metara, dominira gradom.[1]Arheološka istraživanja su pokazala da je Castle Rock bio naseljen već od 3. milenija pne., a ne kao što se donedavno mislilo tek od 6. vijeka, kad je postao prijestolnica keltskih Votadina.[1]

 
Ilustracija zamka iz 16. vijeka

Prvi dokumentirani zapisi o njemu kao kraljevskom zamku potječu iz vremena vladavine kralja Malcolma III (1058. - 1093.), ali je nakon tog često rušen i obnavljan, tako da u njemu ima vrlo malo detalja nastalih prije vladavine Jamesa IV (1488. - 1513.). Mala kapela sv Margarete (najstariji objekt u zamku), posvećena ženi kralja Malcolma III, na najvišoj točki stijene, vjerojatno datira iz doba vladavine njenog najmlađeg sina Davida I (1124. - 1153.).[1]

 
Nacionalni ratni muzej

Zamak je u više navrata dograđivan i proširivan novim dogradnjama. On je tokom historije više puta opsjedan i okupiran, od evidentiranih slučajeva poznat je onaj iz 1296. kad je engleski kralj Edward I napao Škotsku, i nakon tri dana bombardiranja natjerao posadu na predaju. Nakon tog je ojačao bedeme i ostavio garnizon od preko 300 ljudi da brani zamak. Nakon njegove smrti oslabila je engleska prisutnost u Škotskoj pa je škotski regent Thomas Randolph u noći 14. marta 1314. iznenadio branitelje i zauzeo zamak.

Zamak je još više pretrpio u 16. vijeku u vrijeme sukoba škotske kraljice Mary (1542. - 1567.) sa svojim engleskog kralja protestanskim podanicima koje su pomagali Englezi. Nakon što je bila prisiljena abdicirati otplovila je Englesku 16. maja 1568. pa je upravljanje i obranu zamka povjerila vjernom Williama Kirkcaldyu. Protestanski ustanici opkolili su zamak u maju 1571. i nakon mjesec dana neuspješnih napada se razišli. Ponovno su pokušali u oktobru i ponovno nisu uspjeli. Nakon tog su sklopili primirje koje je potrajalo do 1. januara 1573.

Tad su borbe nastavljene, pa je Kirkcaldy za odmazdu počeo bombardirati Edinburgh, u aprilu su pobunjenicima pristigla pojačanja iz Engleske u jačini od 1000 vojnika i 27 topova. Nakon razornog jedanaestodnevnog bombardiranja južni bedemi su se urušili, pa se posada 28. maja predala. Svi su pušteni, osim Kirkcaldya i njegovih 3 pomoćnika koji su obješeni.

IzvoriUredi

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 "Edinburgh" (engleski). Encyclopædia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/179167/Edinburgh. Pristupljeno 20. 12. 2014. 

Vanjske vezeUredi