Otvori glavni meni

David Štrbac je književni junak iz pripovedaka i drama srpskog književnika Petra Kočića. Osmišljen je kao snažno uobličeni književni tip lukavog seljaka, koji se na duhovit i domišljat način bori protiv visokih nameta i nepravdi usmerenih protiv siromašnog seljaštva. Smatra se jednim od najpoznatijih junaka srpske književnosti.

David Štrbac
Prvo pojavljivanje Tuba (pripovetka)
Kreator Petar Kočić
Detalji
Spol {{{rod}}}
Partner/ljubav {{{partner}}}
Religija Hrišćanin
Nacionalnost Srbin

Štrbac je najpoznatiji kao glavni junak pripovetke Jazavac pred sudom (1904), koju je Kočić ubrzo preradio u istoimenu dramu. Ne bi li kazao gorku istinu o teškom položaju seljaka koga podjednako pljačkaju i okupatorska vlast i domaći zelenaši, Štrbac navlači na sebe masku lakrdijaša i dolazi na sud da tuži jazavca, jer mu je pojeo prinos kukuruza.[1] Ovaj književni lik je vremenom prerastao okvire političke satire jednog vremena i postao univerzalno oličenje obespravljenog i iskorišćenog čoveka, koji je svestan svoga očajnog položaja i traži pravdu. David Štrbac se pojavljuje i kao sporedni junak u Kočićevim pripovetkama Tuba, Mejdan Simeuna Đaka, Tavnovanje i u drami Sudanija. U gradu Banja Luka, u opštini Paprikovac, nalazi se ulica koja nosi Davidovo ime.

Istorijski prototipUredi / Уреди

Petar Kočić je većinu svojih književnih likova zasnivao na stvarnim ličnostima iz njegove rodne Bosanske Krajine. Istorijski David Štrbac se rodio 1836. a umro 1906. Prema rečima meštana stvarni Štrbac je bio: isti onakav kako ga Kočić opisuje, a ni događaj s jazavcem nije izmišljen jer je David uistinu donosio jazavca u sud, da ga tuži za pojedene kukuruze, pa ga je, praveći se luckast i naivan, pustio u sudnici.[2]

ReferenceUredi / Уреди

  1. Deretić 2003, str. 44.
  2. Kruševac 1951, str. 86.

LiteraturaUredi / Уреди

  • Kruševac, Todor (1951). Petar Kočić - studija. Beograd: Prosveta. 
  • Deretić, Jovan (2003). Istorija književnosti za treći razred srednje škole. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. ISBN 86-17-10754-5.