Otvori glavni meni
Disambig.svg Za ostale upotrebe, v. Crni septembar (razvrstavanje).

Jordanski građanski rat, u arapskom svijetu kasnije poznat kao Crni septembar (arapski: أيلول الأسود‎; aylūl al-aswad) bio je oružani sukob između jordanske vlade na čelu sa kraljem Huseinom na jednoj, i palestinskih paravojnih formacija okupljenih oko PLO na drugoj strani, koji se vodio od 1970. do 1971. godine. Glavni uzrok mu je bio masovni egzodus Palestinaca u Transjordaniju tokom prvih decenija Arapsko-izraelskog sukoba, pri čemu su izbjeglice pod vodstvom PLO stvorile svojevrsnu državu u državi. Radikalni elementi u PLO, prvenstveno marksistički orijentirani su to nastojali iskoristiti kako priliku za obaranje Huseina, koga su, iako im je dao utočište, smatrali pro-zapadno orijentiranim i spremnim za kompromis sa Izraelom. Sukob je eskalirao u septembru 1970. nakon niza incidenata između palestinskih militanata i jordanskih snaga sigurnosti. Husein je, koristeći nadmoć u oružju i opremi, relativno brzo uspio ovladati zemljom i protjerati Palestince u zabačene planine na sjeveru zamlje, a također je odbio kratkotrajnu sirijsku invaziju koja je trebala pomoći Palestincima. Sukob je na neko vrijeme prekinut primirjem, prije nego što se obnovio u proljeće 1971. godine. Tada su Palestinci konačno poraženi i prisiljeni novo utočište pronaći u Libanonu. Crni septembar je imao značajne posljedice na Bliski istok - prije svega u tome što je radikalizirao Palestince, čija je zloglasna teroristička grupa dobila ime Crni septembar, te kasnije doveo do Libanonskog građanskog rata; u Siriji je neuspjeh intervencije jedan od tamošnjih čelnika Hafez el-Asad iskoristio kako bi u tzv. Korektivnom pokretu svrgnuo svog suparnika Salaha Jadida i uspostavio svoju vlast.

Jordanski građanski rat
(Crni septembar)
Segment Hladnog rata
Datum 1970–1971
Lokacija Jordan
Casus belli pokušaji atentata na kralja Huseina
Ishod jordanska vojna pobjeda
Kairski sporazum
PLO protjeran u Libanon
Sukobljene strane
Palestinske Teritorije PLO
 Sirija
podrška:
 Sovjetski Savez
 Jordan
podrška:
 Pakistan
 Sjedinjene Države
Komandanti i vođe
Palestinske Teritorije Yasser Arafat
Palestinske Teritorije Khalil al-Wazir
Palestinske Teritorije Abu Ali Iyad
Palestinske Teritorije George Habash
Sirija Hafez al-Assad
Jordan Kralj Hussein
Jordan Feldmaršal Habis al-Majali
Jordan General Zaid ibn Shaker
Pakistan Brigadir Muhammad Zia-ul-Haq
Snage
Palestinske Teritorije 30.000 - 40.000[1]
Sirija 10.000[2]
Jordan 74.000
Žrtve i gubici
3.400–20.000 ubijenih Palestinaca[3][4]
600+ poginulih Sirijaca[1]
82 poginulih


IzvoriUredi / Уреди

  1. 1,0 1,1 Katz, Samuel M. (1995). Arab Armies of the Middle East Wars 2. New York: Osprey Publishing. str. 10. ISBN 0-85045-800-5. 
  2. Dunstan Simon (2003) The Yom Kippur War 1973: Golan Heights Pt.1 Elsm Court, Chapel Way, Botley, Oxford OX2 9LP, United Kingdom: Osprey Publishing Ltd. str. 18 ISBN 1 84176 220 2 
  3. Massad, Joseph Andoni (2001). Colonial Effects: The Making of National Identity in Jordan. New York: Columbia University Press. str. 342. ISBN 0-231-12323-X. 
  4. Bailey, p.59, The Making of a War, John Bulloch, p.67

Vanjske vezeUredi / Уреди