Otvori glavni meni

Bosna i Hercegovina u Gotskom kraljevstvu

  Pokrajina Götaland, izvorna domovina Gota.
  Ostrvo Gotland
  Wielbarska kultura u ranom 3. vijeku n. e.
  Černjahivska kultura u ranom 4. vijeku.

Bosna i Hercegovina u Gotskom kraljevstvu našla se nakon propasti Rimskog carstva. Prvobitna domovina Gota je bilo područje današnjih švedskih pokrajina i ostrvo Gotland. [1] Sredinom 1. vijeka p. n. e. Goti su se preselili na prostor oko donjeg toka rijeke Visle u današnjoj sjevernoj Poljskoj, a zatim do druge polovine 2. vijeka, doseljavaju se na sjeverne obale Crnog mora. Tu će se podijeliti na dvije grupe, Istočne Gote (Ostrogote) i Zapadne Gote (Vizigote). Odatle otpočinju s napadima na Rimsko carstvo, a upravo su njihovi upadi bili jedan od glavnih razloga konačnog rimskog napuštanja provincije Dakije tokom 250-ih n. e.

Na prvom crkvenom Saboru u Nikeji 325. n. e. godine je učestvovao i gotski biskup Teofil. On će malo kasnije postati i Ulfila čijim postavljanjem na ovaj položaj Goti prihvataju kršćanstvo u obliku arijanstva, kojeg se nikad nisu odrekli. Međutim njihova religija je od zvanične crkve proglašena jeretičkom. Ulfila je preveo Bibliju na gotski jezik i stvorio gotski alfabet. Slova koja je on za tu priliku izumio skoro su u potpunosti identična sa grčkim alfabetom.

U 4. vijeku, pod pritiskom Huna, Goti napuštaju područja u južnoj Ukrajini i sa dozvolom rimskog cara naseljavaju se u provinciju Trakiju. Godine 378. n. e. došlo je do odlučujuće bitke kod Hadrianopolja u kojoj su Goti predvođeni Fritigernom pobijedili, a poginuo je i sam car Valens. Goti su postali federati, uživajući potpunu autonomiju.

Zapadni Goti su ostali u Trakiji, dok su Istočni Goti bili naseljeni u Panoniji. Naseljavanje Gota (uz dozvolu) na teritoriju Rimskog carstva je pretvoreno u mirno prodiranje. Velika većina carskih trupa sastojala se od Germana, a uskoro su Germani zauzeli i najvažnije komandne položaje.


Kraljevstvo Istočnih GotaUredi

Zapadno Rimsko Carstvo propalo je 476. n. e. kad je germanski vojskovođa Odoakar, glavni komandant rimske vojske, svrgnuo mladog cara Romula Augustula.[2] U suštini, radilo se o vojnom udaru na prostoru ograničenom samo na Italiju i područje Alpa, dok je država ostala netaknuta.

Bizantski car je nagovorio Teodoriha Velikog, vladara Istočnih Gota, da krene u Italiju i preuzme vlast umjesto Odoakara. Teodorih je pobijedio i 493. n. e. osnovao Ostrogotsko kraljevstvo sa prijestolnicom u Raveni.

 
Ostrogotsko kraljevstvo na svom vrhuncu

U sastavu tog kraljevstva našla se i rimska provincija Dalmacija u okviru koje je bila i današnja teritorija Bosne i Hercegovine, a granica je bila na rijeci Drini. Goti su upravljali područjem današnje Bosne i Hercegovine iz Salone i Sirmiuma (današnja Sremska Mitrovica), a sudske odluke su se i dalje donosile u Naroni.

Godine 535. n. e., Bizantski car Justinijan I započeo je rat protiv Istočnih Gota. Borbe su trajale 20 godina i cijelo Ostrogotsko kraljevstvo je pokoreno 555. n. e. Bosna i Hercegovina se ponovo našla u rimskom posjedu (Bizantinci su sebe nazivali Rimljani).[2]

Time se završila politička historija Istočnih Gota, koji ostaju i u Bosni i Hercegovini, pomiješani sa starosjediocima s kojima su se tokom vremena stopili u jedan narod.[3]

O njihovom prisustvu postoji veliki broj arheoloških nalazišta.[4]

O Gotima se doznaje od rimskih, tačnije bizantskih pisaca 5-7. og vijeka i savremenih zabiljeških. Među te izvore, koje koriste savremeni historičari, spadaju Prokopije (Bellum Gothicum), Jordanes (De origine actibusque Getarum), Isidor Hispalski (Historia Gothorim) i Pavle Đakon (Historia Langobardorum).

LiteraturaUredi

  • VIZANTIJA I GOTI NA BALKANU U IV I V VIJEKU –Nada Zečević, Vizantološki institut, Beograd, 2002[1]

ReferenceUredi