Borivoj Dovniković

hrvatski filmski redatelj, animator, karikaturist, ilustrator i grafički dizajner

Borivoj Dovniković (Osijek, 12. 12. 1930.8. 2. 2022.[1]) je bio jugoslavenski i hrvatski filmski redatelj, animator, scenarist, karikaturist, ilustrator i grafički dizajner. Istaknuti je predstavnik čuvene Zagrebačke škole crtanog filma.[2]

Borivoj Dovniković
Borivoj Dovniković
Dovniković (2017)
Rođenje (1930-12-12)12. 12. 1930.
Osijek, Kraljevina Jugoslavija
Smrt 8. 2. 2022. (dob: 91)[1]
Zagreb[1]
Pseudonim(i) Bordo
Zanimanje filmski redatelj, animator, scenarist; karikaturist, ilustrator, grafički dizajner
Godine rada 1950–
Supruga/e Vesna Dovniković
Dovniković sa Vesnom Gjurin u Osijeku 2012. godine

Biografija

uredi

Borivoj Dovniković rođen je 12. prosinca 1930. godine u Osijeku.[3] U razdoblju Drugog svjetskog rata i postojanja Nezavisne Države Hrvatske sa ocem je izbjegao u Srbiju.[1] 1949. godine odlazi u Zagreb, upisuje Akademiju likovnih umjetnosti te počinje raditi kao ilustrator i karikaturist u novinama. 1950. godine napušta akademiju i odlazi u zagrebačku redakciju lista "Kerempuh". S grupom karikaturista započinje na izradi prvog hrvatskog umjetničkog animiranog filma "Veliki miting". Nešto kasnije postaje suosnivač "Duga filma", tvrtke specijalizirane za proizvodnju animiranog filma. Animirao na filmovima braće Neugebauer (između ostalog i"Veliki miting"[4]). Nakon što je odslužio vojni rok 1957. pridružuje se Vukotiću, Kristlu, Kostelcu, Grgiću, Neugebauerima, Marksu, Boureku i drugima u tadašnjem Zagreb filmu. 1961. godine počinje raditi na svom autorskom filmu "Lutkica", filmu na kojem je većinom sve sam osmislio i animirao. Od tada sve do danas potpisuje brojne nagrađvane autorske filmove. 1983. objavljuje knjigu "Škola crtanog filma". Od samog početka je u organizaciji Animafesta, bio je predsjednik programskog odbora, a u razdoblju od 1985. do 1991. festivalski direktor. Od 1977. do 1982. je član izvršnog odbora ASIFA-e, međunarodnog udruženja animiranog filma.

 
Maketa Profesora Baltazara, junaka crtanog filma kojemu je jedan od začetnika Bordo

Nagrade

uredi

Među brojnim nagradama dobio je nagradu za životno djelo u području animacije u Trevisu (Italija), nagradu povodom stogodišnjice svjetske kinematografije u Birmin-ghamu (Alabama, SAD), nagradu festivala Balkanima u Beogradu. 2006. je na Sveučilištu umjetnosti u Changchunu (Kina) izabran za gostujućeg profesora i savjetnika za razvoj animiranog filma u kineskoj pokrajini Jilin. Imao je svoje retrospektive u Parizu (Cinematheque Francaise), Lucci, Moskvi, Erevanu, Varni, Barceloni, Pragu, Bratislavi, Tamperu, Ottawi, Montrealu (Cinematheque quebecoise), Kijevu, New Yorku (Museum of Modern Art)...

Gradska skupština Grada Zagreba imenovala je 2024. godine park u gradskoj četvrti Trešnjevka - sjever po Borivoju Dovnikoviću.[5]

Filmografija

uredi
  • SLUČAJ KOKOŠKE KOJA NIJE MOGLA SNIJETI JAJE ( SERIJA : SLUČAJEVA ), 1960, animator
  • LUTKICA, 1961, režija scenarij animator
  • SLUČAJ OPAKOG MIŠA ( SERIJA : SLUČAJEVA ), 1961, režija
  • SVE O NAFTI, 1961, animator
  • OTETI KONJ ( SERIJA: INSPEKTOR MASKA ), 1962, animator
  • ASTROMATI, 1963, animator
  • OLE TORERO ( SERIJA: INSPEKTOR MASKA ), 1963, režija, animator
  • BEZ NASLOVA, 1964, režija, scenarij, animator
  • CEREMONIJA, 1965, režija, scenarij, animator
  • KOSTIMIRANI RANDEZ-VOUS, 1965, režija, animator, scenarij
  • MUZIKALNO PRASE, 1965, scenarij
  • ZNATIŽELJA, 1966, režija, animator, scenarij
  • ČOVJEK I NJEGOV SVIJET, 1967, režija, scenarij, animator
  • IZUMITELJ CIPELA PROF.BALTHAZAR SERIJA 1, 1967, scenarij
  • KREK, 1967, režija, scenarij, animator
  • ČUDNA PTICA, 1969, režija, scenarij
  • ORATOR ( MINI ), 1969, scenarij,režija
  • LIBERATOR ( MINI ), 1971, režija, scenarij, animator
  • LJUBITELJI CVIJEĆA, 1971, režija, scenarij, animator
  • MANEVRI, 1971, režija, scenarij
  • ŠPICA : ANIMAFEST ZAGREB 1972, 1972, režija, scenarij
  • PUTNIK DRUGOG RAZREDA, 1973, režija, scenarij, animator
  • N. N., 1977, režija, scenarij, animator
  • ŠKOLA HODANJA, 1978, režija, scenarij, animator
  • DANI KULTURE (ŠPICA), 1980, režija, scenarij
  • BIJELA PRIČA, 1981, režija, scenarij, animator
  • DVA MIŠA, 1981, režija, scenarij, animator
  • TVRDOGLAVO MAČE, 1981, režija, scenarij, animator
  • JEDAN DAN ŽIVOTA, 1982, režija, scenarij, animator
  • DVA ŽIVOTA, 1988, režija, scenarij, animator
  • UZBUDLJIVA LJUBAVNA PRIČA, 1989, režija, scenarij, animator
  • SPAS U ZADNJI ČAS, 1995, režija, scenarij, animator
  • LEVITA - PINO ( SPOT ), 1996, režija, scenarij
  • ŠPICA : ANIMAFEST ZAGREB 2004, 2004, režija, scenarij
  • TIŠINA, 2009, režija, scenarij, animator

Izvori

uredi
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 n.a. (8 February 2022). „In memoriam: Borivoj Dovniković Bordo (1930-2022)”. Novosti (Hrvatska). Pristupljeno 8 February 2022. 
  2. „Jedan od začetnika "Profesora Baltazara": Nagradu za životno djelo 27. Animafesta primit će Borivoj Dovniković - Bordo”. Zagreb: Jutarnji list. 16. 11. 2016. ISSN 1331-5692. Pristupljeno 1. 3. 2017. 
  3. „Najdugovječniji aktivni crtač na svijetu: Borivoj Dovniković Bordo prvi je strip objavio 1945., u Glasu Slavonije”. Osijek: Glas Slavonije. 17. 3. 2014. ISSN 0350-3968. Pristupljeno 1. 3. 2017. 
  4. HINA (27. 8. 2015). „Borivoj Dovniković Bordo: Ja sam u osnovi karikaturist”. Rijeka: Novi list. ISSN 1334-1545. Pristupljeno 1. 3. 2017. 
  5. „Glumice umjesto ustaša”. Zagreb: Novosti. 22. 3. 2024. ISSN 1845-8955. Pristupljeno 22. 3. 2024. »Gradska skupština prihvatila je i da se neimenovani park u Gradskoj četvrti Trešnjevka – sjever imenuje u spomen na velikana animiranog filma i karikaturista Borivoja Dovnikovića i dobiva ime Park Borivoja Dovnikovića.« 

Literatura

uredi
  • Ajanović, Midhat. Animacija i realizam. Zagreb: Hrvatski filmski savez. 2004. ISBN 953-7033-09-0. <prijevod na engleski uradila Mirela Škarica>
  • Marušić, Joško; etal.. Alkemija animiranog filma : povijest estetskih tehnologija / Joško Marušić i suradnici. Zagreb: Meandar. 2004. ISBN 953-206-148-7.
  • Pata, Nenad. Život u fantaziji crtanog filma. Zagreb: Zagreb film. 1983.

Eksterni linkovi

uredi