August II Jaki

August II Jaki (poljski: August II Mocny, njemački: August der Starke, Drezden, 12. maj 1670. - Varšava, 1. februar 1733.) bio je kralj Poljsko-Litvanske Unije koji je vladao u turbulentna vremena u dva navrata od 1697. do 1706. i od 1709. do 1733.[2]

August II Jaki
August II the Strong.PNG
Portret Augusta II (Louis de Silvestre)
Knez izbornik Elektorata Saksonija
Vladavina 1694. - 1733.
Prethodnik Johann Georg V
Nasljednik August III
Kralj Poljsko-Litvanske Unije
Vladavina 1697. - 1706. (Prvi mandat)
Krunidba 1697. Wawelska katedrala
Vladavina 1709. - 1733. (Drugi mandat)
Prethodnik Stanisław Leszczyński
Nasljednik Stanisław Leszczyński
Supruga Christiane Eberhardine
Djeca August III, Moritz, Johann Georg, Friedrich August, Maria Anna, Anna Karolina
Dinastija Wettin
Otac Johann Georg III
Majka Anna Sophie od Danske
Rođenje 12. maj 1670.
Drezden, Elektorat Saksonija
Smrt 1. februar 1733.
Varšava, Poljsko-Litvanska Unija
Pokop Wawelska katedrala (tijelo), Drezdenska katedrala (srce)
Vjera luteran do 1697. od tad katolik[1]

BiografijaUredi

August je kao Friedrich August I od 1694. bio saksonski knez izbornik,- moćne zemlje Svetog Rimskog Carstva rivala Brandenburg-Pruske. Vjerojatno je to bio razlog što ga je sejm izabrao za kralja - 1697.[2]

August je bio tipični vladar doba apsolutizma koji je proveo brojne dobre političke i ekonomske reforme u Saksoniji, ali je isto tako brzopleto 1700. uvukao zemlju u Veliki sjeverni rat sa Švedskom.[2]

Nakon vojnog poraza i invazije švedske vojske na Poljsko Litvansku Uniju i Saksoniju, njegovi poljski protivnici okupljeni u Varšavskoj konfederaciji, 1704. zatražili su njegovu smjenu a umjesto njega predložili poznańskog vojvodu Stanisława Leszczyńskog. Na pritisak švedskog kralja Karla XII morao je potpisati abdikaciju u Altranstädtu i odstupiti sa trona.[2]

Nakon poraza švedskog kralja u Bitci kod Poltave 1709. od ruske vojske i uz pomoć cara Petra Velikog ponovno se vratio na tron.[2]

Njegov drugi mandat protekao je u podršci koje mu je davalo plemstvo okupljeno oko Sandomjerske konfederacije. S druge strane plemstvo koje se bojalo njegova apsolutizma i represalija saksonske vojske okupilo se oko Tarnogródske konfederacije (1715.-17.). Taj sukob završio je ruskim posredovanjem sklapanjem kompromisnog Varšavskog pakta i ušutkavanjem sejma.[2]

August je ipak rezolutno odbio prijedlog Kraljevine Pruske za Podjelu Poljske.[2]

Za njegove vladavine Saksonija je doživjela ekonomski i kulturni procvat, dok se to za Poljsko Litvansku Uniju nije moglo reći jer je osiromašila, što zbog švedske invazije što zbog zapostavljanja. U Drezdenu koji je koristio za rezidenciju podigao je čitav niz raskošnih palača, a u Meissenu 1710. pomogao osnivanje prve manufakture porcelana, koji je kasnije postao svjetski poznat.[1]

August je bio je poznat po svojim brojnim ljubavnicama (Cosel, Lubomirska, Denhoffowa).[2], a nasljedio ga je sin August III.

IzvoriUredi

  1. 1,0 1,1 „August II jaki” (hrvatski). Hrvatska enciklopedija LZMK. https://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=4605. Pristupljeno 04.03. 2021. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 „August II” (poljski). Encyklopedia PWN. https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/August-II;3872341.html. Pristupljeno 04.03. 2021. 

Vanjske vezeUredi