Artifije (perz. Ardifija ili Ardufija[1]; „Orao“, elam. Irtapija ili Irtupija[1], grč. Artyphios, Arziphos ili Arzybios[1]) je bio perzijski plemić i vojskovođa, sin Megabiza II.[2] i Amitise (kći perzijskog vladara Kserksa). Glavni izvor o njegovom životu je grčki historičar Ktezije.

Artifije je pripadao jednoj od najuglednijih obitelji Perzijske Monarhije; potjecao je od Datuvahije odnosno Megabiza I., koji je bio jedan od šestorice urotnika koji su pomogli Dariju Velikom (522.486. pne.) da zasjedne na perzijsko prijestolje. Brak njegova oca Megabiza II. s princezom Amitis ojačao je njihove obiteljske veze s vladajućom ahemenidskom dinastijom. Nakon uspješnih pohoda protiv Babilonije, Grčke i Egipta, sirijski satrap Megabiz II. pobunio se protiv velikog kralja Artakserksa I. zbog nepoštivanja ugovora koji su dani egipatskim odnosno grčkim pobunjenicima[1], a u navedenom ustanku sudjelovali su i njegovi sinovi Zopir II. i Artifije[3]. Godine 445. pne. Megabiz se pomirio sa Artakserksom, dok sudbina njegovih sinova u narednim godinama nije poznata. Međutim, poznato je kako je Zopir II. 441. pne. prebjegao u Atenu[4] odakle je pokušao zauzeti grad Kaunos u Kariji[1], no iduće godine pogiba u tom pohodu.

Godine 424. pne. vladar Artakserkso I. umire, nakon čega Perzijskom Monarhijom na kratko vrijeme vladaju njegovi sinovi Kserkso II. i Sogdijan. Nakon ubojstva Sogdijana 423. pne. na prijestolje stupa treći sin Darije II.[5] Artifije narednih godina daje potporu pobuni princa Arsita[5], no nakon nekoliko početnih uspjeha u dvjema bitkama izdaju ih grčki plaćenici iz Mileta zbog čega su prisiljeni na predaju, a potom pogubljeni[5]. Artifijev sin Arima bio je jedan od visokih namjesnika u Liciji tijekom satrapske vladavine Kira Mlađeg (408.401. pne.)[1], o čemu svjedoče dvojezični zapisi na aramejskom i grčkom jeziku[6].

VezeUredi

IzvoriUredi

Vanjske vezeUredi