Sukob u Makedoniji 2001.

(Preusmjereno sa Albansko-makedonski rat)

Sukob u Makedoniji 2001. (makedonski Воен конфликт во Македонија, 2001, albanski Lufta në Ish Republikën Jugosllave të Maqedonisë në 2001), poznat i kao Albansko-makedonski sukob i Pobuna u Makedoniji, bio je kratkotrajni sukob koji je trajao sedam mjeseci a izbio 26. veljače 2001. između vlade Republike Makedonije i makedonskih Albanaca koji su se organizirali u pobunjeničku skupinu Oslobodilačka nacionalna armija (NLA). Izgredi su izbili krajem veljače 2001. u Tanuševcima, albanskom selu na sjeveru koje graniči sa Kosovom. Incidenti su se događali i ranije, uglavnom u nastojanju makedonske policije da zaustavi i uhiti krijumčare preko granice, no prilikom pokušaja makedonske policije da 26. veljače zauzmu selo dovelo je do dugotrajnog oružanog okršaja.[2] Borbe su se proširile, prvo oko brdovitih krajeva Tetova, glavnog albanskog grada u Makedoniji, a potom u svibnju i oko Kumanova na sjeveru. Okršaji su se znali dogoditi i u samom glavnom gradu države, Skopju.[2]

Sukob u Makedoniji 2001.
Segment Ratovi u bivšoj Jugoslaviji
2001 Macedonia insurgency sr.svg
Regije zahvaćena sukobom na sjeveru Republike Makedonije
Datum 26. veljače-rujan 2001.
Lokacija Republika Makedonija
Ishod Ohridski sporazum
primirje
albanski pobunjenici pristali na razoružavanje u zamjenu za veća prava Albanaca u Makedoniji
Sukobljene strane
Uck Nla logo.svg Oslobodilačka nacionalna armija Flag of North Macedonia.svg Republika Makedonija
Komandanti i vođe
Uck Nla logo.svg Ali Ahmeti
Uck Nla logo.svg Gëzim Ostreni
Uck Nla logo.svg Fadil Nimani
Uck Nla logo.svg Tahir Sinani
Flag of North Macedonia.svg Boris Trajkovski
Flag of North Macedonia.svg Ljubčo Georgievski
Flag of North Macedonia.svg Pande Petrovski
Flag of North Macedonia.svg Ljube Boškoski
Flag of North Macedonia.svg Risto Galevski
Flag of North Macedonia.svg Vlado Bučkovski
Snage
6.000-7.000 15.000
Žrtve i gubici
oko 200 poginulih[1]

NLA je izjavila da zahtjeva novi makedonski ustav, bolja prava za makedonske Albance i međunarodno posredovanje oko sporova. Sastojala se uglavnom od makedonskih Albanaca, ali je uključivala i borce Oslobodilačke vojske Kosova te je koristila Kosovo kao bazu sa zalihama i sigurnosnu zonu. Inzistirali su da nisu htjeli otcjepljene od Makedonije.[2] Na pritisak SAD-a i EU-a, potpisan je Ohridski sporazum između makedonske vlade i predstavnika pobunjenih Albanaca 13. kolovoza 2001. godine,[3] koji je doveo do unaprjeđenja prava albanskog stanovništva u Makedoniji (između ostalog, udio Albanaca u policiji povećan je sa 5 na 25%, dok je albanski jezik postao službeni u institucijama na područjima gdje Albanci čine najmanje 20% stanovništva).[2] NATO snage, oko 3.500 vojnika, su se rasporedile po državi i pomogle u razoružavanju NLA, koje je završeno u rujnu.

U sukobu je sveukupno poginulo oko 200 osoba dok je oko 70.000 raseljeno, od čega su 60% bili Makedonci.[4] Human Rights Watch je zabilježio nekoliko ratnih zločina, među njima i zatočavanje i mučenje osmero srpskih civila u selu Matejce u lipnju te otimanje i prebijanje troje građevinskih radnika od strane NLA,[5] dok je napad makedonske policije na selo Ljuboten, u kojem je poginulo šest albanskih civila, čak postao jedinim slučajem optuženice na Međunarodnom krivičnom sudu za bivšu Jugoslaviju (MKSJ) u tom sukobu. U presudi, Johan Tarčulovski je osuđen na 12 godina zatvora dok je bivši makedonski ministar unutrašnjih poslova Ljube Boškoski oslobođen svih optužbi.[6]

IzvoriUredi

Vanjske povezniceUredi