Koordinate: 29°33′N 31°08′E / 29.55°N 31.14°E / 29.55; 31.14

Memfis i njegove nekropole i piramide u Gizi, Sakari, Abusiru, Abu Ravašu i Dahšuru
Flag of UNESCO.svg Svjetska baštinaUNESCO
Pyramids of Nyuserre Ini and Neferirkare.jpg
 Egipat
Registriran: 1979. (3. zasjedanje)
Vrsta: Kulturno dobro
Mjerilo: i, iii, vi
Ugroženost: 2001.-
Referenca: UNESCO

Abusir (arapski: بو صير/Abū Ṣīr) je arheološki lokalitet u Egiptu, koji se nalazi 2,5 kilometara sjeverno od Sakare i oko 12 km južno od Piramida u Gizi.[1]

Abusir je bio grad mrtvih, mjesto na kom je podignuto 14 piramida (zasad ih je otkopano samo sedam).[1]

Abusir je 1979. zajedno sa drugim lokalitetima na tom terenu; Dahšur, Sakara, Abu Ravaš, Memfis i Piramide u Gizi, uvršten na UNESCO-ovu listu Svjetske kulturne baštine.[2]

Historija i karakteristikeUredi

Najimpresivnije su tri piramide faraona iz Pete dinastije (oko 2465. pne. - 2325. pne.); Sahure, Neferirkara i Njusera.[2]

Te su piramide u komparaciji sa drugim egipatskim spomenicima sličnog tipa, loše sagrađene, pa su danas su u ruševnom stanju. Susjedni posmrtni hramovi imaju finu plastičnu dekoraciju, zidne reljefe i stup]]ove sa floralnim kapitelima obliku palmi, lotosa i papirusa.[2]

Nekolicina faraona je pored svojih piramida (među njima Userkaf i Njusere) sagradilo svetišta sa obeliskom posvećenih bogu sunca - Rau.[2]

Negdje na pola puta između Sahureve piramide i Userkafova hrama leži nedovršena piramida za koju se pretpostavlja da je bila namjenjena Shepseskafu faraonu iz Četvrte dinastije.[3]

Mala piramida južno od piramide Neferirkara vjerojatno je bila zamišljena kao njegova satelitska piramida, ali su radovi zaustavljeni, najvjerojatnije zato što je umro, kasnije je preuređena u grobnicu kraljice majke Khentkaus II. Dvije manje piramide istočno i jugoistočno od Neferirkarove piramide zahtjevaju daljnje ispitivanje. Za sad se pretpostavlja da su bile namjenjene kraljicama, ali ni to nije sigurno.[3]

 
Pogled na tri ruševne piramide

Izgleda da je posljednji hram posvećen Rau podigao Menkauhor (dosad nije pronađen i iskopan), pred kraj Pete dinastije, nakon tog su faraoni izgubili interes za Abusir.[3]

Nešto zapadnije od mjesta gdje se nalaze piramide, leži nekropola u kojoj je pokapana aristokracija Memfisa. Pronađene su grobnice Dvadeset šeste i Dvadeset sedme dinastije, a to dokazuje da je Abusir ostao važna nekropola sve do kraja faraonskih vremena.[3]

PapirusiUredi

U Abusiru su pronađene dvije značajne grupe papirusa, jedna je otkrivena 1893., a druga za iskapanja 1982. Abusirski papirusi su arhivi hramskih svećenika koji su vodili ritual sahranjivanja Neferirkara. Oni su danas izvor važnih podataka o ekonomskim prilikama Starog kraljevstva (oko 2575. pne.-2130. pne.)

Iako su i dotadašnja brojna iskopavanja na tom lokalitetu iznjela na svijetlo dana uzbudljive artefakte, ekipa arheologa sa Karlova univerziteta u Pragu iznenadila je sve - 1998., otkopavši netaknuti sarkofag Iufaa, svećenika i administratora palače koji je živio negdje oko 525. pne..[2]

IzvoriUredi

Vanjske vezeUredi