1994

godina
(Preusmjereno sa 1994.)

Godina 1994 (MCMXCIV) bila je redovna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru (link pokazuje kalendar).

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 19. vijek20. vijek21. vijek
Decenija: 1960-e  1970-e  1980-e  – 1990-e –  2000-e  2010-e  2020-e
Godine: 1991 1992 199319941995 1996 1997
1994. po kalendarima
Gregorijanski 1994. (MCMXCIV)
Ab urbe condita 2747.
Islamski 1414–1415.
Iranski 1372–1373.
Hebrejski 5754–5755.
Bizantski 7502–7503.
Koptski 1710–1711.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 2049–2050.
Shaka Samvat 1916–1917.
Kali Yuga 5095–5096.
Kineski
Kontinualno 4630–4631.
60 godina Yang Drvo Pas
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11994.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

Po odluci UN ova godina je obeležena kao:

1994:
123456789101112
RođenjaSmrti

DogađajiUredi

Januar/SiječanjUredi

 
Novi dinar u SRJ
  • 24. 1. - Na inicijativu guvernera NBJ Dragoslava Avramovića pušten u opticaj novi, "super dinar", prema kursu 1 dinar = 1 nemačka marka. Novi dinar se menja prvo za 13.000.000 starih, a od 26. 1. do 30. 6. za 12.000.000. Jedan "Avramov" dinar je, posle hiperinflacije i tri denominacije, ekvivalentan 120.000.000.000.000.000.000.000 "Antinih" dinara iz januara 1990. (tada je bilo 7 dinara za marku).
  • 24. 1. - Sir Michael Rose je novi komandant snaga UN u BiH umesto Francois Briquemonta koji je dao ostavku.
  • 26. 1. - Francuska zahteva da NATO deblokira Tuzlanski aerodrom i Srebrenicu; istovremeno portparol State Departmenta komentariše francuski zahtev da se izvrši pritisak na bošnjačku stranu u mirovnim pregovorima rekavši da je to "čudan moralni račun".
  • 27. 1. - NY Times tvrdi da je Vojska Jugoslavije uključena u bosanski rat.
  • 28. 1. - Kod Zenice kidnapovan i ubijen britanski humanitarni radnik i dvojica ranjena.
  • 31. 1. - Krenuo Balkanski servis Radija Slobodna Evropa.
  • 31. 1. - U Republici Srpskoj proglašena opšta mobilizacija nakon pretnji vazdušnim udarima.
  • 31. 1. - Zoran Đinđić na čelu DS umesto Mićunovića.
  • 31. 1. - U glavnom gradu Somalije Mogadišu američki marinci u pratnji konvoja, u kojem su bile diplomate SAD, otvorili su vatru na ljude okupljene kod centra za raspodelu hrane i ubili najmanje pet civila, a mnoge ranili.
  • ca. 31. 1. - Ruski političar Vladimir Žirinovski u poseti "srpskim zemljama", gde govori o tajnom oružju "eliptonu".

Februar/VeljačaUredi

  • 3. 2. - Savet bezbednosti UN upozorio Hrvatsku da rizikuje sankcije ako ne povuče "3 do 5.000" vojnika iz BiH.
  • 5. 2. - Opsada Sarajeva: Minobacačka granata ubija 68 civila na Merkalama. Srpska strana tvrdi da su napad izveli Muslimani.
  • 5. 2. - Budimpeštanski memorandum: Ukrajina se odriče nuklearnog naoružanja za šta joj Rusija, SAD i UK garantuju nezavisnost i teritorijalni integritet.
  • 7. 2. - U Beogradu osnovana nezavisna novinska agencija FoNet.
  • 9. 2. - NATO postavio ultimatum bosanskim Srbima da do ponoći 20/21. 2. povuku sve teško naoružanje oko Sarajeva.
  • 9. 2. - SAD priznale BJR Makedoniju.
  • 12 - 27. 2. - Zimske Olimpijske igre u Lilehameru, Norveška
  • 14. 2.? - U Nemačkoj uhapšen prvi osumnjičeni za ratne zločine u bivšoj Jugoslaviji (Duško Tadić).
  • februar - Kontroverzna Benettonova reklamna kampanja sa slikom odeće vojnika poginulog u Bosni (Marinko Gagro iz Čitluka).
  • 16. 2. - Grčka uvodi trgovački embargo Makedoniji (što Evropska komisija kasnije ocenjuje kao kršenje propisa EZ).

Mart/OžujakUredi

 
BiH, mart 1994
  • 25. 3. - Britanski mirotvorci uništili srpski bunker kod Maglaja.
  • 26. 3. - Skupština Hrvata u BiH odobrila Washingtonski sporazum i izabrala Krešimira Zubaka za predsjednika BiH tokom prelaznog perioda (Zubak će biti prvi predsjednik Federacije BiH).
  • 26. 3. - Osnovano Nezavisno udruženje novinara Srbije (NUNS).
  • 27. 3. - Medijski tajkun Silvio Berlusconi na čelu novoosnovane desničarske stranke Forza Italia pobjeđuje na parlamentarnim izborima, osvojivši tako svoj prvi premijerski mandat (premijer 1994-95, 2001-2006. i 2008-2011.).
  • 29. 3. - Granatiranje Goražda.
  • 29/30. 3. - Zagrebački sporazum: u ruskoj ambasadi u Zagrebu sklopljen sporazum o primirju između RSK i Hrvatske (od 4. 4.).
  • mart - Oslobođena Vašingtonskim sporazumom, ARBiH napada srpske položaje oko više gradova (Teslić, Donji Vakuf, Kupres, Bugojno, Goražde, Maglaj).
  • mart - Afera Depala vas u Sloveniji koja dovodi do smene ministra odbrane Janeza Janše; prethodnog meseca postojala opasnost sukoba vojske i policije[1].

April/TravanjUredi

Maj/SvibanjUredi

  • 10. 5. - Nelson Mandela postaje prvi crni predsjednik Južne Afrike (do 1999).
  • 10. 5. - U Illinoisu pogubljen John Wayne Gacy, serijski ubica odgovoran za smrt 33 dječaka i mladića.
  • 12. 5. - Senat SAD glasa da se BiH ukine embargo na oružje, što predsednik Klinton odbacuje 25. 5..
  • 12. 5. - John Smith, vođa britanske opozicijske Laburističke stranke, iznenada umire, pokrenuvši izbore za vodstvo stranke (nasleđuje ga zamenica Margaret Beckett, do jula).
  • 13. 5. - Konferencija inostranih ministara usvaja odnos teritorija 51:49% za FBiH i RS.
  • 14. 5. - Finalni sporazum o osnivanju Federacije BiH - bošnjačka i hrvatska strana traže 58% BiH; Ante Roso i Fikret Muslimović na čelu Združenog štaba-stožera ARBiH i HVO.
  • 14. 5. - U Beogradu otkriven spomenik Rigi od Fere.

Jun/Juni/LipanjUredi

 
Zapadna Bosna 1994

Jul/Juli/SrpanjUredi

 
Mesta udara Shoemaker–Levy 9 na Jupiteru

Avgust/August/KolovozUredi

 
Most u Zvorniku - u avgustu '94 je uvedena blokada na Drini
  • 2. 8. - Ofanziva ARBiH na severu Bosne, na šta VRS odgovara granatiranjem Tuzle.
  • 3. 8. - Uprkos zahtevu Srbije da prihvati plan Kontakt-grupe, Skupština Republike Srpske ga odbija i raspisuje referendum o tome za 27 - 28. avgust.
  • 4. 8. - SRJ prekida sve odnose i uvodi ekonomsku blokadu Republike Srpske (prekinut i telefonski saobraćaj).
  • 5. 8. - Avioni NATO-a uništili oklopni transporter VRS nakon što su ovi uzeli oružje iz skladišta pod nadzorom UN kod Ilidže.
  • 9. 8. - 5. korpus ARBiH ušao u Cazin.
  • 10. 8. - Sinod SPC osuđuje blokadu Republike Srpske.
  • 15. 8. - Izdat novi bosanskohercegovački dinar.
  • 21. 8. - Završena Operacija Tigar 94 - Peti korpus ARBiH zauzeo Veliku Kladušu - Abdić i desetine hiljada izbeglica beže u RS Krajinu.
  • 23. 8. - Afrički Amerikanac Eugene Bullard posmrtno proizveden u poručnika vazduhoplovstva (bio pilot u Prvom svetskom ratu).
  • 24. 8. - Sporazum Izraela i PLO-a o izvesnoj palestinskoj autonomiji na Zapadnoj obali.
  • 27. 8. - U Banjaluci se sreli generali Ratko Mladić i Wesley Clark i razmenili kape.
  • 27. 8. - Moldova dobila novi ustav: državni jezik je nazvan moldavskim - simptom udaljavanja od Rumunije.
  • 28. 8. - Na referendumu u Republici Srpskoj sa 90% odbačen plan Kontakt grupe.

Septembar/RujanUredi

Oktobar/ListopadUredi

Novembar/StudeniUredi

 
Operacija Cincar (tamno plavo i zeleno)

Decembar/ProsinacUredi

Kroz godinuUredi

RođenjaUredi

SmrtiUredi

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1994.

Januar/SiječanjUredi

Februar/VeljačaUredi

Mart/OžujakUredi

April/TravanjUredi

Svibanj/MajUredi

Lipanj/JunUredi

Jul/Juli/SrpanjUredi

Avgust/August/KolovozUredi

Septembar/RujanUredi

Oktobar/ListopadUredi

Novembar/StudeniUredi

Decembar/ProsinacUredi

Kroz godinuUredi

Dani sećanjaUredi

Nobelove nagradeUredi

ReferenceUredi

Literatura/Spoljne vezeUredi

Vidi takođeUredi