1872

godina
(Preusmjereno sa 1872.)
Ovo je članak o godini 1872.

Godina 1872 bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom odn. prijestupna godina koja počinje u subotu po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (link pokazuje kalendar).

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 18. vijek19. vijek20. vijek
Decenija: 1840-e  1850-e  1860-e  – 1870-e –  1880-e  1890-e  1900-e
Godine: 1869 1870 187118721873 1874 1875
1872. po kalendarima
Gregorijanski 1872. (MDCCCLXXII)
Ab urbe condita 2625.
Islamski 1288–1289.
Iranski 1250–1251.
Hebrejski 5632–5633.
Bizantski 7380–7381.
Koptski 1588–1589.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1927–1928.
Shaka Samvat 1794–1795.
Kali Yuga 4973–4974.
Kineski
Kontinualno 4508–4509.
60 godina Yang Voda Majmun
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11872.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era


DogađajiUredi

Januar/SiječanjUredi

Februar/VeljačaUredi

Mart/OžujakUredi

April/TravanjUredi

  • proleće - Svetozar Miletić posećuje Pančevo, mladi Mihailo Pupin javno izgovara "Nikada mi nećemo služiti u vojsci Franje Josifa" a okupljeni skandiraju "Živeo Knez Srbije"[7].

Maj/SvibanjUredi

Jun/Juni/LipanjUredi

Jul/Juli/SrpanjUredi

Avgust/August/KolovozUredi

  • 1. 8. (20. 7. po j.k.) - Osvećena Saborna crkva u Sarajevu, red je održavao Hamdi-paša, poslat od sultana naročito radi toga, nakon prošlogodišnjeg ispada Hadži Loje i ruske intervencije[10]. Ruski konzul pozvan u Sarajevo na otvaranje crkve napisao oporuku pre odlaska[11].
  • avgust - U Ugarskoj sazvan srpski Crkveno-narodni sabor, ali raspušten još pre otvaranja[12].
  • 20. 8. - Prestao da izlazi srpski književni list "Danica" (pokrenut 1860).
  • 22. 8. (10. 8. po j.k.) - Knez Milan Obrenović postaje punoletan, preuzima vladarske dužnosti od Namesništva (→ faksimil proklamacije). Milivoje Petrović Blaznavac novi predsednik vlade, Jovan Ristić ministar spoljnih poslova. Tokom trodnevne[13] svečanosti punoletstva prikazan je Đorđevićev komad "Markova sablja" sa pesmom "Bože pravde" u završnici - budućom srpskom himnom.
  • avgust - Ugarske vlasti uhapsile mnoge vojvođanske Srbe koji su išli na proslavu Milanovog punoletstva (npr. pesnik Laza Kostić i urednik "Pančevca" Jovan Pavlović); kasnije austrougarski parobrodi prestaju pristajati na beogradskoj strani[5].

Septembar/RujanUredi

Oktobar/ListopadUredi

  • 1. 10. - U Torontu zabeležen prvi slučaj konjskog gripa koji će se ubrzo proširiti Severnom Amerikom.
  • oktobar - Posle pogibije jednog trgovačkog agenta u Banjoj Luci, uzbunili se trgovci; vlasti zatvorile jednu srpsku čitaonicu u Brčkom[14].
  • jesen - Grupa hrišćanskih trgovaca u Banjoj Luci se obraća za zaštitu bečkoj vladi, ubrzo nakon ovoga počinje prebegavanje ljudi iz Bosanske krajine u Hrvatsku[15].

Novembar/StudeniUredi

Decembar/ProsinacUredi

Kroz godinuUredi

  • Završen Saborni hram u Nišu (osvećen 1878).
  • Crnogorska prestonica Cetinje ima 115 kuća sa oko 500 stanovnika, Rijeka Crnojevića 331 stanovnik[16].
  • U Novom Sadu započela rad Bačko-bodroška štedionica, osnovana Somborska trgovačka i zanatlijska banka[17].
  • Opća ekonomska kriza zahvatila i Hrvatsku, zajedno sa nerodicom i marvinskom kugom[18].
  • Pod pritiskom stranaca iz sindikata posednika obveznica, u Turskoj uvedena desetinska četvrtina, čime je povećano opterećenje seljaka[19]. Ekonomsko raspadanje obuhvata sve krajeve Turske[14].
  • Kraljevina Ryukyu postaje vazal Japana, kao Domen Ryukyu (od 1879. Prefektura Okinava).
  • U Milanu osnovana fabrika gume Pirelli.
  • Felix Klein objavio Erlangenski program karakterisanja geometrija.

RođenjaUredi

Januar/Siječanj – Jun/LipanjUredi

Jul/Srpanj – Decembar/ProsinacUredi

SmrtiUredi

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1872.

Januar/Siječanj – Jun/LipanjUredi

Jul/Srpanj – Decembar/ProsinacUredi

ReferenceUredi

  1. Šišić, Povijest 1526-1918, 472
  2. Istorija s. n. V-1, 362
  3. 3,0 3,1 Istorija s. n. V-1, 348
  4. Istorija s. n. V-2, 213-4
  5. 5,0 5,1 Istorija s. n. V-1, 363
  6. Istorija s. n. V-2, 178
  7. Sofronijević, Mira (1995). Darivali su svome otečestvu, Mihailo Idvorski Pupin. rastko.rs
  8. Šišić, Povijest 1526-1918, 473
  9. Novaković, Boško. Milovan Glišić (1847-1908). rastko.rs
  10. Budimlić, Petar. Како је освештена нова српска црква у Cарајеву. sabornacrkva-sarajevo.org
  11. Istorija s. n. V-1, 458
  12. Istorija s. n. V-2, 206
  13. "Srpske novine", 15. avgust 1872, str. 1. digitalna.nb.rs (pristup. 25.10.2015.)
  14. 14,0 14,1 Istorija s. n. V-1, 510
  15. Ćorović, Vladimir. Istorija srpskog naroda, Put na Berlinski kongres. rastko.rs
  16. Istorija s. n. V-1, 441
  17. Istorija s. n. V-2, 154
  18. Gross, Mirjana. Propast starounionističke stranke u svijetlu izvještaja Mirka Bogovića, str. 226, PDF str. 4 (pristup. 30.9.2015.)
  19. Istorija s. n. V-1, 459
Literatura
  • Istorija srpskog naroda, Od Prvog ustanka do Berlinskog kongresa 1804-1878, Beograd 1981
    • Peta knjiga prvi tom (V-1)
    • Peta knjiga drugi tom (V-2)
  • Šišić, Ferdo. Povijest Hrvata Pregled povijesti hrvatskoga naroda 1526.-1918. drugi dio. Marjan tisak 2004.