1832

godina
(Preusmjereno sa 1832.)
Ovo je članak o godini 1832.

Godina 1832 (MDCCCXXXII) bila je prijestupna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u petak po 12 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

Milenijum: 2. milenijum
Vjekovi: 18. vijek19. vijek20. vijek
Decenija: 1800-e  1810-e  1820-e  – 1830-e –  1840-e  1850-e  1860-e
Godine: 1829 1830 183118321833 1834 1835
1832. po kalendarima
Gregorijanski 1832. (MDCCCXXXII)
Ab urbe condita 2585.
Islamski 1247–1248.
Iranski 1210–1211.
Hebrejski 5592–5593.
Bizantski 7340–7341.
Koptski 1548–1549.
Hindu kalendari
Vikram Samvat 1887–1888.
Shaka Samvat 1754–1755.
Kali Yuga 4933–4934.
Kineski
Kontinualno 4468–4469.
60 godina Yang Voda Zmaj
(od kineske Ng.)
Holocenski kalendar 11832.
p  r  u
Podrobnije: Kalendarska era

DogađajiUredi

Januar/Siječanj – Mart/OžujakUredi

 
Pad kuće Radonjić
  • 16. 1. - Bivši guvernadur Vukolaj Radonjić osuđen i zatočen sa bratom, a njihovi rođaci proterani iz Crne Gore.
  • januar - Tomos vaseljenskog patrijarha Konstantije I daje autonomiju pravoslavnoj crkvi u Srbiji[1] - nezavisno unutrašnje uređenje crkve (Beogradska mitropolija, šabačka, užička i timočka episkopija)[2].
  • januar - Usled revolucionarne agitacije, austrijske trupe Radetzkog zauzimaju papsku Romagnu[3].
  • januar/februar? - Unijati u Dalmaciji: parosi Petar Krička i Marko Busović prihvataju uniju.

April/Travanj – Jun/LipanjUredi

  • april - Vuk Karadžić u pismu knezu Milošu kritikuje njegov način vladavine i traži pravnu državu[7].
  • proleće - Za novog bosanskog pašu sultan imenovao Kara Mahmud-pašu, koji će poraziti Gradaščevićevu vojsku kod Prijepolja, na Goraždu i na Palama[8].
 
Sarajevski Stup

Jul/Srpanj – Septembar/RujanUredi

  • leto - Veliki vezir Rešid Mehmed-paša traži od Crnogoraca da se potčine, što Njegoš odbija[11].
  • leto - Veliki vezir donekle popravlja položaj Srba u prištinskom i vučitrnskom kraju[12].
  • 8. 8. - Grčka nacionalna skupština u Nafplionu izabrala Otona Bavarskog za kralja (on stiže u zemlju sledećeg februara).

Oktobar/Listopad – Decembar/ProsinacUredi

 
Egipatska ekspanzija 1832.
  • 11. 11. - Otvoren Hrvatski sabor za izbor predstavnika na Ugarskom saboru. Potkapetan kraljevine Juraj Rukavina Vidovgradski se na izboru zahvalio hrvatskim jezikom, što se smatra prvim hrvatskim govorom u Saboru (prije njega je bio podmaršal Vinko Knežević 1809.[14]). Grof Janko Drašković pripremio za skup svoju "Disertaciju..."[15].
  • novembar - Tri brata Frenčevića iz Kruševca oteli dve srpske devojke iz Mozgova, što vodi ustanku u Župi i drugde na istoku Šest nahija[16], uz pomoć iz Srbije[17]; Seljaci ove oblasti su ranije predali knezu Milošu spisak 766 zlodela u periodu 1830-32 (doba prevlasti braće Vrenčević i njihovih pristalica)[18].
  • 21. 11. - Ibrahim-paša Egipatski zauzeo Konyu[19].
  • 21. 11. - Alžir: Abdelkader izabran za sultana tj. emira.
  • 24. 11. - Južna Karolina smatra carinske stope SAD iz 1828. ("Gnusna carina") i ovogodišnju kompromisnu neustavnim i ništavnim - Kriza nulifikacije.
  • 26. 11. - New York dobio tramvaj.
  • 5. 12. - Andrew Jackson ubedljivo reizabran za predsednika SAD.
  • 20. 12. - Car Franjo I odvorio Ugarski sabor u Požunu (Bratislavi).
  • 21. 12. - Bitka kod Konije: Ibrahim Paša Egipatski postigao najveću pobedu porazivši i zarobivši velikog vezira Rešid Mehmed-pašu - otvoren put za osvajanje čitave Anadolije.
  • 23. 12. - Opsada Antverpena okončana francuskim zauzećem ovog belgijskog grada od Holanđana.
  • 25. 12. - U Stambol stiže ruska vojna misija, kao prethodnica vojne pomoći sultanu[19].
  • decembar? - Dalmatinski namesnik Lilienberg zahteva od episkopa Rajačića da izbriše iz parohijalnih knjiga vernike koji su prihvatili uniju, što ovaj odbija smatrajući da se to dogodilo pod pritiskom - biće tužen kod cara[20].

Kroz godinuUredi

KarteUredi

RođenjaUredi

SmrtiUredi

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1832.

ReferenceUredi

  1. Popović, protojerej dr Radomir Srpski arhiepiskopi i patrijarsi, svetosavlje.org
  2. Istorija s. n. V-1, 125
  3. 3,0 3,1 Germany, 235
  4. Istorija s. n. V-1, 189
  5. Aleksić-Pejković, Ljiljana (1990). Severna Albanija u spoljnopolitičkim planovima Crne Gore i Srbije. rastko.rs
  6. Tucker2009, 1157
  7. Simić, Radoje D. i Jovanović Simić, Jelena R ( Вуково писмо Kнезу Mилошу од 1832. – пример правно-политичког стила, ffuis.edu.ba
  8. Istorija s. n. V-1, 231
  9. Lijek jarosti turske - Udarac na Martiniće, rastko.rs
  10. Karadžić, Vuk Stefanović (1837). Crna Gora i Crnogorci. rastko.rs
  11. 11,0 11,1 Njegoš - Izabrana pisma, rastko.rs
  12. The Kosovo Chronicles, rastko.rs
  13. Istorija s. n. V-2, 291
  14. Mali div od deset minuta, hrvatski-vojnik.hr
  15. Stančić, Nikša (2007) Disertacija grofa Janka Draškovića iz 1832. godine..., matica.hr
  16. Ćorović, Vladimir Krize u Srbiji, rastko.rs
  17. Istorija s. n. V-1, 123
  18. Istorija s. n. V-1, 239
  19. 19,0 19,1 ShawShaw1977, 33
  20. Istorija s. n. V-2, 286
  21. Istorija s. n. V-2, 354
  22. Povijest Narodnog muzeja Zadar, nmz.hr
  23. Šta bi smo mogli danas da naučimo od Garašanina p. 14., rastko.rs
  24. Dodatak k srbskim spomenicima p. 12. rastko.rs (predvukovska ćirilica)
  25. Prvi izvještaj o Srpskoj moreplovskoj zakladnoj školi Bošković – Đurović – Laketićke u Srbini kraj Herceg-Novoga, rastko.rs
Literatura