1300 kaplara je naziv za veliku grupu mladića iz Srbije i tadašnje Austro-Ugarske koji su se na početku prvog svjetskog rata kao dobrovoljci pridružili srpskoj vojsci. Uglavnom su ih činili đaci gimnazija i studenti, te ih je, zbog relativno dobrog obrazovanja, srpska Vrhovna komanda na samom početku poslala u Skoplje gdje su trebali završiti tamošnju oficirsku školu. Kada je u jesen 1914. godine srpska vojska poražena na Drini, a austro-ugarske snage okupirale Beograd, odlučeno je da polaznici te škole iskoriste za borbu, iako nisu u potpunosti završili obuku. Svima je po hitnom postupku dan čin kaplara, a po čemu je ta grupa dobila ime. 1300 kaplara je odmah sudjelovalo u protivofenzivi koja je dovela do Kolubarske bitke, odnosno jedne od najvećih pobjeda u srpskoj vojnoj historiji.

Spomenik 1300 kaplara na Rajcu delu Suvobora

Među 1300 kaplara koji su preživjeli rat su se nalazila mnoga imena koja će kasnijih decenija steći ugled kao poznati intelektualci. Zbog toga ih se kasnije u Srbiji često slavilo kao oličenje patriotizma i junaštva.

Po njima je prozvana jedna od centralnih beogradskih ulica, kao i niz ulica u brojnim srpskim gradova. Ulica 1300 kaplara postoji i u Banjoj Luci.

O atmosferi u Beogradu te 1914. godine:

Svet plače i peva. Zaorilo se na železničkoj stanici kada je voz krenuo: "Ruzmarine, moje rosno cveće, tebe varoš više videt neće". Regruti - đaci i studenti odgovaraju pesmom: "Što bi dike ode u vojnike, što bi škarta, osta da se karta". Svima naviru suze, samo nama koji odlazimo u smrt nijedna da krene. Mi idemo kao na kakvo veselje. Iz vagona se ori. Prva četa peva: "Oj Srbijo, mila mati, uvek ću te tako zvati"... Druga: "Ej trubaču s bujne Drine, ded zatrubi zbor"... Treća: "Srbi ustajte, svoje ne dajte"... Četvrta grmi: "Gde je naša Vojvodina? Živa nam je sahranjena. Al’ ostaše deca njena"...[1]

ReferenceUredi

Spoljašnje vezeUredi